Ngày đầu năm chen chân dâng hương ở ngôi đền linh thiêng nhất xứ Nghệ

Ông Thái Thanh Quý được bầu giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An với 100 % phiếu tán thành

Nghệ An sẽ bắn pháo hoa tầm thấp ở 3 địa điểm trong đêm giao thừa

Tin kinh tế 6AM: "Sững sờ" với giá thuê đào cảnh chơi Tết tại Nghệ An

Nghệ An: Khởi tố vụ triệt xóa sới bạc khủng bên bờ sông Lam, bắt 100 đối tượng về quy án

Người dân xứ Nghệ vẫn có câu “nhất Cờn, nhì Quả, Bạch Mã, Chiêu Trưng, để nói về sự linh thiêng của 4 ngôi đền trong tâm linh người dân xứ Nghệ. Trong đó đền Cờn xếp vị trí là ngôi đền linh thiêng nhất ở xứ Nghệ. Bởi thế trong ngày đầu năm mới rất đông người dân, du khách thập phương đổ về đây du xuân và dâng hương cầu những điều tốt đẹp nhất sẽ đến trong suốt cả năm.

Tọa lạc bên dòng Mai Giang thơ mộng, đền Cờn thuộc làng Phương Cần, phường Quỳnh Phương (thị xã Hoàng Mai, Nghệ An). Đền Cờn được xây dựng từ thế kỷ XIII dưới thời nhà Trần và phát triển quy mô lớn ở thời Lê và được trùng tu nhiều lần dưới triều Nguyễn. Đền thờ Tứ vị Thánh nương linh hiển - người đã phù trợ nhà vua đánh thắng giặc ngoại bang nên được nhà vua ban cấp tiền bạc để xây dựng nên ngôi đền bề thế, uy nghiêm.

Sử cũ chép lại rằng vào Triều Nam Tống (Trung Quốc) thất thủ bởi quân Mông Nguyên. Vua tôi cùng Thái Hậu, Hoàng Hậu và hai công chúa lên thuyền chạy về phía nam lánh nạn. Không may thuyền gặp sóng to đánh chìm, mọi người trên thuyền đều thiệt mạng. Duy chỉ có 4 mẹ con Thái Hậu bám được vào cột buồm và trôi dạt vào dãy núi Quy Lĩnh (thuộc huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An hiện nay - PV). Họ được một nhà sư cứu vớt và chăm sóc.

Nhưng nghĩ đến cảnh nước mất nhà tan, vua tôi cùng các tướng lĩnh đã tử nạn. Nên 4 mẹ con gieo mình xuống dòng sông tự vẫn. Lạ thay sau đó thi thể của 4 người nổi lên nhưng vẫn hồng hào như người còn sống, lại còn tỏa ra mùi hương thơm lạ thường. Tứ vị thánh nương nhập vào một cây gỗ lớn trôi dạt vào vùng Lạch Cờn, nay thuộc phường Quỳnh Phương, thị xã Hoàng Mai. Được người dân vớt vào và lập miếu thờ phụng.

Nhờ có công phù trợ vua đánh thắng giặc ngoại bang nên năm Hưng Long thứ XX (tức năm 1312), Vua Trần Anh Tông sau khi chiến thắng giặc trở về đã sắc phong “Đại càn quốc Nam hải Tứ vị Thánh Nương”, ban vàng bạc châu báu cho xây dựng đền. Đến năm Hồng Đức thứ nhất (1470) đền một lần nữa được vua Lê Thánh Tông ban vàng bạc châu báu để trùng tu tôn tạo và mở rộng cũng bởi đã có công phù trợ đức vua chiến thắng giặc ngoại bang.

Năm 1993, đền Cờn chính thức được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia. Và phục dựng và mở rộng các lễ hội, phong tục truyền thống như: Lễ rước kiệu từ đền ngoài vào đền trong, lễ hội đua thuyền, các trò chơi dân gian (đẩy gậy, kéo co, cờ thẻ...) hay tục chạy ói vô cùng đặc sắc, lễ hội cầu ngư mang đậm phong tục nếp sống của ngư dân miền biển nơi đây.

Đã thành thông lệ, hàng năm vào ngày 20/1 âm lịch đền Cờn sẽ chính thức khai hội ngày xuân. Lễ hội gồm 2 phần chính: Phần lễ và phần hội. Phần lễ gồm Lễ khai quang, Lễ Yết cáo, Lễ khai hội - Lễ mới, Lễ Cầu ngư, Lễ hợp tế, Lễ Yết vị, Lễ đại tế và Lễ tạ.

Đặc biệt Lễ hội Cầu Ngư là một nét đẹp trong phong tục văn hóa của người dân miền biển nơi đây. Cuộc sống của người dân chủ yếu sống dựa và biển cả, bởi thế họ luôn cầu cho một năm mưa thuận gió hòa, sóng yên biển lặng thuyền bè vươn khơi đánh bắt được nhiều tôm cá.