Ngân sách 2026 đặt mục tiêu tăng 10%, cắt 5% đầu tư cho dự án đường sắt trọng điểm

Bộ Tài chính đang khẩn trương soạn thảo Thông tư quan trọng quy định về tổ chức thực hiện dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2026, với nhiều đề xuất mang tính ổn định và đột phá nhằm củng cố kỷ luật tài khóa và thúc đẩy đầu tư phát triển.

Một trong những điểm nổi bật là đề xuất kéo dài thời kỳ ổn định ngân sách nhà nước giai đoạn 2022-2025 sang năm 2026.

Việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương sẽ tiếp tục theo Luật NSNN số 83/2015/QH13 và các văn bản hướng dẫn như năm 2025, trừ tiền sử dụng đất, tiền thuê đất sẽ thực hiện theo Luật NSNN số 89/2025/QH15.

Đặc biệt, ngân sách trung ương sẽ hưởng 100% các khoản thu mới như thu từ hoạt động kinh doanh thương mại điện tử, dịch vụ xuyên biên giới do nhà cung cấp nước ngoài thực hiện, tiền cấp quyền sử dụng tần số vô tuyến điện, và thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.

Đối với các nguồn thu khác, dự thảo quy định rõ về phân chia: Thu tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước theo Nghị quyết 64/2018/QH14; phân chia thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu theo Nghị quyết 70/2022/QH15.

Thu xử phạt hành chính trật tự an toàn giao thông đường bộ nộp ngân sách trung ương 100%, đồng thời bố trí chi lại cho Bộ Công an 85% và bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương 15% số thực nộp năm 2024 để chi cho công tác bảo đảm an toàn giao thông.

Tương tự, phí sử dụng đường bộ qua đầu phương tiện ô tô nộp ngân sách trung ương 100% và bổ sung có mục tiêu 35% cho địa phương để quản lý, bảo trì đường bộ.

Về chi ngân sách, dự thảo mở rộng phạm vi sử dụng nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương của ngân sách trung ương để điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và tinh giản biên chế.

Ngân sách địa phương được tổng hợp một phần thu chuyển nguồn cải cách tiền lương còn dư đến hết năm 2025 để bố trí dự toán chi năm 2026, thực hiện mức lương cơ sở mới là 2,34 triệu đồng/tháng.

Các lĩnh vực ưu tiên như giáo dục - đào tạo, dạy nghề, khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được yêu cầu phân bổ dự toán không thấp hơn mức Thủ tướng Chính phủ giao.

Mục tiêu thu ngân sách nhà nước được đặt ra đầy tham vọng: các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phấn đấu thu ngân sách nhà nước tăng ít nhất 10% so với thực hiện năm 2025, trên cơ sở đánh giá đầy đủ các nguồn thu và chính sách thuế mới có hiệu lực.

Đặc biệt, trong phân bổ chi đầu tư phát triển, dự thảo yêu cầu tiết kiệm ngay 5% dự toán khi phân bổ chi đầu tư ngân sách từ đầu năm để bổ sung nguồn đầu tư cho công trình đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, thể hiện ưu tiên rõ ràng cho các dự án hạ tầng chiến lược.

Các địa phương cũng được yêu cầu dành nguồn để trả nợ gốc đến hạn trước khi phân bổ vốn cho các chương trình, dự án khác, đồng thời cân đối đủ vốn đối ứng đã cam kết.

Dự thảo Thông tư của Bộ Tài chính đặt nền móng cho việc tổ chức thực hiện dự toán NSNN năm 2026 một cách chặt chẽ, hiệu quả, đảm bảo cân đối thu chi, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đầu tư công có trọng tâm, trọng điểm.