Nâng mức chịu thuế từ 200 triệu lên 500 triệu đồng, 2,3 triệu hộ kinh doanh không phải nộp

Tối 2/12, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp phiên thứ 52 cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với 03 dự thảo luật: Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi); Luật Quản lý thuế (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công.

Đáng chú ý, với dự thảo Luật thuế thu nhập cá nhân, ngưỡng chịu thuế với thu nhập từ kinh doanh là vấn đề được nhiều đại biểu cho ý kiến.

Trong đó có đại biểu đề nghị điều chỉnh nâng mức doanh thu không chịu thuế để bình đẳng và phù hợp với mức giảm trừ gia cảnh.

Thao đó, sau khi nghe Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, thừa ủy quyền của Bộ trưởng Bộ Tài chính trình bày tóm tắt báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý các dự thảo, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghe Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày ý kiến đối với nội dung cơ quan trình dự kiến tiếp thu, giải trình và chỉnh lý 03 dự thảo luật: Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi); Luật Quản lý thuế (sửa đổi); Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công.

Báo cáo tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết dự luật nâng mức doanh thu không chịu thuế của hộ, cá nhân kinh doanh từ mức 200 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm; mức ngưỡng này cũng sẽ được quy định để điều chỉnh đồng thời với thuế giá trị gia tăng.

Việc chỉnh lý ngưỡng thuế đảm bảo tính công bằng tương đối giữa thu nhập của hộ, cá nhân kinh doanh với các loại thu nhập khác; giữa hộ, cá nhân kinh doanh với doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa; giữa hộ, cá nhân kinh doanh không phải nộp với hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp thuế...

Nếu áp dụng mức doanh thu này, theo số liệu ngành thuế, tính đến tháng 10/2025, dự kiến sẽ có khoảng 2,3 triệu hộ kinh doanh không phải nộp thuế (chiếm khoảng 90% trên tổng số 2,54 triệu hộ kinh doanh).

Theo ước tính của cơ quan thuế, tổng số thuế giảm (bao gồm cả thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng) khoảng 11.800 tỉ đồng.

Mặt khác, dự luật bổ sung quy định đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỉ đồng/năm áp dụng tính thuế theo thu nhập (doanh thu - chi phí).

Việc này đảm bảo thu thuế theo đúng bản chất của thuế thu nhập và áp dụng thuế suất 15% tương tự như thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỉ đồng/năm.

Theo đó, tất cả hộ, cá nhân kinh doanh đều nộp thuế theo thu nhập thực tế, nếu thu nhập nhiều nộp thuế nhiều, thu nhập ít nộp ít, nếu không có thu nhập không phải nộp thuế.

Vì vậy, mức doanh thu không phải nộp thuế sẽ không còn nhiều tác động đến hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp thuế. Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh không xác định được chi phí thì mới nộp thuế theo tỉ lệ trên doanh thu.

"Với việc điều chỉnh trên, dự luật đã tạo ra hành lang pháp lý công bằng, bình đẳng, phù hợp với điều kiện kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh, qua đó hỗ trợ cá nhân yên tâm sản xuất, kinh doanh để ổn định đời sống và phát triển sản xuất, kinh doanh", ông Tuấn bày tỏ.

Về mức ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế của hộ cá nhân kinh doanh, Chủ tịch Quốc hội đề nghị giải trình rõ việc đánh thuế trên doanh thu thay vì thu nhập.

Đối với biểu thuế lũy tiến từng phần, cần đảm bảo tính hợp lý về bậc thuế, khoảng cách giữa các bậc thuế, không để xảy ra tình trạng tăng thuế suất quá cao tại một số bậc thuế.

“Giảm trừ gia cảnh cần căn cứ vào biến động giá cả, thu nhập, đảm bảo phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội của từng thời điểm”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý.

Về kê khai thuế, tính thuế, khấu trừ thuế đối với các hộ kinh doanh cá nhân kinh doanh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ bổ sung báo cáo tiếp thu giải trình và chỉnh lý dự thảo luật để nêu cụ thể căn cứ xác định ngưỡng doanh thu không chịu thuế 500 triệu đồng/năm.

Qua đó, đảm bảo ngưỡng không chịu thuế này phù hợp, không làm mất kế sinh nhai của các hộ cá nhân kinh doanh nhỏ, đảm bảo vấn đề mưu sinh và an sinh xã hội.

Đồng thời đảm bảo sự công bằng về thuế và không ảnh hưởng, cản trở việc chuyển đổi các hộ kinh doanh đủ điều kiện thành doanh nghiệp, đảm bảo tính thuyết phục, tạo sự đồng thuận khi trình Quốc hội thông qua.

Chính phủ cũng cần khẩn trương ban hành hướng dẫn đối với việc kê khai thuế, tính thuế, khai khấu trừ thuế đối với các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bảo đảm thuận lợi, khả thi, minh bạch và không tăng gánh nặng chi phí tuân thủ.

Trước đó, Bộ Tài chính đã có báo cáo Chính phủ về nội dung tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội liên quan đến dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), trong đó tập trung điều chỉnh chính sách thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Về mức doanh thu không phải nộp thuế, Bộ Tài chính đề nghị nâng từ 200 triệu đồng/năm lên 500 triệu đồng/năm. Mức 500 triệu đồng này đồng thời là mức được trừ trước khi tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu. Theo số liệu Cục Thuế, đến tháng 10/2025 cả nước có hơn 2,54 triệu hộ kinh doanh thường xuyên; với mức ngưỡng mới, dự kiến khoảng 2,3 triệu hộ, tương đương 90%, sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Về các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, bổ sung quy định áp dụng tính thuế theo thu nhập (doanh thu-chi phí) để bảo đảm thu thuế theo đúng bản chất của thuế thu nhập cá nhân và áp dụng thuế suất 15% tương tự như thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm. Theo đó, tất cả hộ, cá nhân kinh doanh đều nộp thuế theo thu nhập thực tế, nếu có thu nhập thì nộp, ít thu nhập thì nộp ít, thu nhập không có thì không phải nộp thuế. Vì vậy, mức doanh thu không phải nộp thuế điều chỉnh sẽ không còn nhiều tác động đến hộ, cá nhân kinh doanh phải nộp thuế. Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh không xác định được chi phí thì nộp thuế theo phương pháp tỷ lệ trên doanh thu.