Năng lượng mới cho kinh tế Hải Phòng tăng tốc

Định hướng phát triển Thành phố đã được xác định rõ và đang thực thi trong những năm gần đây. Tuy nhiên, để TP.Hải Phòng đủ sức nắm bắt thời cơ để tăng tốc là nhiệm vụ lớn mà Thành phố nhanh chóng cần có lời giải, vì cơ hội mới phát triển Thành phố đã đến.

Khai thác triệt để tiềm năng, lợi thế so sánh làm tiền đề phát triển kinh tế theo chiều sâu

Phát triển kinh tế của TP.Hải Phòng cần phải khai thác triệt để thế mạnh của cảng biển (cảng biển nước sâu) là hướng đi đúng đắn nhất, đặc biệt đúng khi đất nước đang hội nhập sâu rộng với thế giới.

Cảng biển là phương tiện, đồng thời là hạ tầng quan trọng cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước ta hiện nay. Vì vậy, mọi hoạt động phát triển kinh tế của Thành phố cần lấy dịch vụ cảng biển làm hạt nhân trung tâm, ưu tiên nguồn lực hiện tại và tạo mọi điều kiện thuận lợi hướng đến sự phát triển không ngừng của dịch vụ cảng biển, để hoạt động này đáp ứng tốt nhất, tương xứng với nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hóa sẽ tăng rất nhanh trong thời gian tới.

Dự án cầu vượt biển Tân Vũ - Lạch Huyện lớn nhất Đông Nam Á.

Kinh tế của TP Hải Phòng sẽ phát triển thuận lợi và nhanh nhất khi TP.Hải Phòng khai thác tốt nhất lợi thế cảng biển. Kinh tế biển mà trọng tâm là dịch vụ cảng biển phát triển sẽ tạo lợi thế cạnh tranh riêng có và thương hiệu mạnh cho TP.Hải Phòng, làm tiền đề tạo đà cho kinh tế Thành phố phát triển nhanh (Hiện nay, gần 90% tổng thu ngân sách trên địa bàn Thành phố có nguồn gốc từ hoạt động cảng biển).

Cùng với phát triển tiềm năng dịch vụ cảng biển, TP.Hải Phòng cần tập trung, tận dụng tối đa nguồn lực phát triển nhanh hạ tầng của các loại hình giao thông khác, theo hướng hiện đại, đồng bộ để không chỉ phục vụ tốt nhất cho hoạt động dịch vụ cảng biển, mà còn tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư lớn, các nhà đầu tư chiến lược đến với TP Hải Phòng.

Điều đó sẽ tạo cho Thành phố ngày càng nhiều xung lực mới, nguồn lực lớn, làm tiền đề dẫn dắt kinh tế phát triển theo chiều sâu. Quan điểm phát triển kinh tế theo chiều sâu, xanh, sạch cần được đồng thuận và thông suốt trong các cấp lãnh đạo Thành phố, vì đây là xu hướng phát triển tất yếu, khách quan.

Hiện nay, muốn kinh tế TP.Hải Phòng phát triển theo chiều sâu, đồng nghĩa với việc Thành phố chỉ được quyền lựa chọn các lĩnh vực, dự án đầu tư có công nghệ hiện đại, năng suất lao động cao, hiệu quả sử dụng vốn cao, giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường và cam kết đóng góp vào cải thiện phúc lợi xã hội.

Một góc dây chuyền lắp ráp máy in mầu tại Fuji Xerox Hải Phòng.

Do vậy, đòi hỏi Thành phố lựa chọn cho được những nhà đầu tư đủ năng lực, đủ kinh nghiệm để thực hiện nhanh các dự án quy mô lớn, có giá trị gia tăng cao, xanh, sạch có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Hạn chế hoặc từ chối thu hút những dự án quy mô nhỏ, manh mún, cương quyết thu hồi những dự án treo, loại bỏ những dự án gây ô nhiễm nghiêm trọng đến môi trường.

Thu hút và sử dụng hiệu quả một số nguồn lực phục vụ cho sự phát triển kinh tế nhanh, bền vững

Trước hết, Thành phố cần thiết lập “sân chơi mới” đủ sức đón nhận mọi cơ hội cho kinh tế phát triển nhanh, bền vững. "Sân chơi" đó đảm bảo vận hành theo hướng các bên tham gia đều có lợi, khai thác triệt để nguồn lực, sử dụng hiệu quả nhất nguồn lực, nhưng cũng đủ sức kiểm soát, giám sát và dẫn dắt quá trình phát triển kinh tế trong khuân khổ pháp luật cho phép. Điều này có nghĩa Thành phố xây dựng những cơ chế hợp lý, phù hợp với đặc điểm địa phương để thu hút các nhà đầu tư.

Hiện nay, một số lĩnh vực cấp bách mà Thành phố cần quan tâm rà soát, điều chỉnh để hoàn thiện, đó là: đất đai khoáng sản; thu chi ngân sách; thủ tục hành chính; thu hút nguồn lực phát triển; đầu tư công và đầu tư tư.Thu hút nguồn lực tư nhân: TP.Hải Phòng là một trong số ít địa phương được đánh giá có nguồn lực tư nhân rất lớn, mong muốn Thành phố phát triển nhanh thì nhất thiết phải có sự tham gia, đóng góp đáng kể từ nguồn lực này.

Hiện nay, giải pháp lớn nhất thu hút nguồn lực này chính là việc vận dụng sáng tạo, linh hoạt Nghị định 15/2015/NĐ-CP (đối tác công – tư. PPP) của Chính phủ vào địa bàn Thành phố. PPP cần phải được khai thác triệt để, áp dụng sâu rộng trên tất cả các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố càng sớm càng tốt, theo hướng lựa chọn những lĩnh vực, dự án nào thuận lợi, hấp dẫn nhà đầu tư thì làm trước; những lĩnh vực, dự án nào khó khăn, vướng mắc cần có sự hỗ trợ của Thành phố thì để làm sau.

PPP của Thành phố nhất thiết phải thể hiện tính an toàn, hiệu quả cao cho nhà đầu tư, cũng như trách nhiệm rõ ràng chia sẻ rủi ro của Thành phố đối với nhà đầu tư. Muốn vậy, Thành phố cần nhanh chóng lựa chọn các dự án, lập đề xuất dự án để có cơ sở thu hút và lựa chọn các đối tác đầu tư.

Sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước: Để sử dụng hiệu quả nguồn lực này, Thành phố cần thực hiện triệt để một số giải pháp, như: công khai, minh bạch kế hoạch vốn đầu tư, danh mục dự án đầu tư, nhất là kế hoạch sử dụng vốn đầu tư trung hạn; đảm bảo tính cạnh tranh, minh bạch trong đấu thầu dự án có sử dụng vốn ngân sách; ngăn chặn đầu tư dàn trải và không phê duyệt dự án đầu tư công khi chưa xác định, cân đối được nguồn vốn; ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho trả nợ công trình hoàn thành, vốn đối ứng ODA, vốn thực hiện hợp đồng đối tác công tư - PPP; công khai và đẩy mạnh giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về nguồn thu, cũng như điều hành chi trên cơ sở phân cấp thu chi ngân sách cho các cấp ngân sách; ban hành các định mức, tiêu chí, tiêu chuẩn nhằm đảm bảo công bằng, hợp lý giữa các đơn vị trong phân bổ ngân sách.

Dự án nâng cấp sân bay Cát Bi - Hải Phòng.

Sử dụng hiệu quả, quản lý chặt chẽ quỹ đất: Đất đai được xác định là một trong những nguồn lực quan trọng nhất của Thành phố, việc sử dụng hiệu quả, tiết kiệm, quản lý đất đai chặt chẽ là yêu cầu cấp bách, cũng như lâu dài.

Trước mắt, Thành phố cần tập trung điều chỉnh, hoàn thiện lại các quy hoạch trước một bước, với chất lượng cao nhất, đảm bảo đồng bộ và thống nhất giữa các quy hoạch, có tầm nhìn dài hạn. Lấy quy hoạch tổng thể phát triển KT-XH của Thành phố làm trung tâm, xoay quanh là các quy hoạch chuyên ngành và quy hoạch các quận, huyện, để trên cơ sở đó hình thành cho được quy hoạch sử dụng đất chuẩn.

Từ đó so sánh, đối chiếu với hiện trạng sử dụng đất để định hướng cho sự điều chỉnh lại kế hoạch sử dụng đất, cũng như rà soát lại từng dự án đã giao đất, cho thuê đất. Kiểm soát chặt chẽ việc giao đất, cho thuê đất và cấp chứng nhận quyền sử dụng đất của cấp quận, huyện.

Cương quyết thu hồi diện tích đất sử dụng trái mục đích, đất tự ý lấn chiếm, đất của những dự án treo, sử dụng đất trái với quy hoạch; xử lý nghiêm người đứng đầu địa phương các cấp, nơi để xảy ra vi phạm nghiêm trọng về đất đai; công khai, minh bạch quy hoạch sử dụng đất chuẩn để nhân dân giám sát; quản lý chặt chẽ, tuân thủ nghiêm ngặt quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt. Hoàng Anh