Với đặc thù nhiệm vụ tổ chức thi hành án nên tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích của các bên đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan dẫn đến tình trạng khiếu nại, tố cáo (KNTC) trong thi hành án dân sự (THADS) có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, số lượng các vụ việc công dân đề nghị Lãnh đạo Bộ tiếp ngày càng nhiều.
 |
| Cán bộ cơ quan THADS tiếp công dân. Ảnh: Lê Hồng |
Do đó, cần tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp công dân và giải quyết dứt điểm KNTC ngay từ cơ sở để hạn chế KNTC vượt cấp và giảm thiểu bức xúc của người dân.
Chú trọng tới văn hóa tiếp công dân
Thời gian qua, nhất là 10 tháng đầu năm 2017, được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ, Lãnh đạo Tổng cục, công tác tiếp công dân và giải quyết KNTC đang dần đi vào nền nếp, bước đầu nhận được sự đồng tình, ủng hộ của công dân. Chất lượng giải quyết KNTC được nâng cao, các vụ việc phức tạp, kéo dài trong nhiều năm được Lãnh đạo Bộ tiếp công dân đã được tập trung giải quyết và theo dõi, chỉ đạo kịp thời. Một số địa phương đầu năm 2017 còn là địa bàn yếu kém trong công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC nhưng đến nay đã có chuyển biến tích cực.
Song nhìn nhận một cách thẳng thắn, công tác này vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế. Một số Thủ trưởng cơ quan THADS chưa nhận thức được tầm quan trọng của công tác tiếp công dân nên chưa quan tâm đúng mức đến công tác này và chưa chú trọng đến văn hóa tiếp công dân. Một số vụ việc từ cơ sở không được xử lý dứt điểm dẫn đến tình trạng công dân bức xúc với việc giải quyết của các cơ quan THADS địa phương nên tiếp tục KNTC, đề nghị Lãnh đạo Bộ tiếp.
Trong công tác giải quyết KNTC, việc phân loại đơn, thư còn nhiều thiếu sót, hạn chế, kỹ năng xử lý đơn thư đầu vào của cán bộ làm công tác này còn lúng túng. Một số Cục THADS địa phương chưa quan tâm củng cố, kiện toàn cán bộ làm công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC, người có thẩm quyền giải quyết KNTC chưa thực hiện đúng các trình tự, thủ tục, thậm chí còn có biểu hiện nể nang, né tránh, thiếu trách nhiệm. Việc tự kiểm tra và kiểm tra, hướng dẫn, đôn đốc, chỉ đạo của Cục THADS đối với các Chi cục còn mờ nhạt, thậm chí yếu kém nên chưa theo dõi kịp thời diễn biến, kết quả, không dự báo được xu hướng KNTC về THADS dẫn tới bị động, lúng túng trong chỉ đạo, xử lý các tình huống phức tạp xảy ra trong thực tế.
Ngoài ra, công tác khắc phục sai phạm và tổ chức thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận tố cáo đã có hiệu lực còn chậm. Thủ trưởng một số cơ quan THADS còn có biểu hiện chưa nghiêm khắc đối với cán bộ, chấp hành viên và công chức có sai phạm trong quá trình tổ chức thi hành án, giải quyết KNTC dẫn đến tình trạng công dân bức xúc, khiếu nại gay gắt, kéo dài, vượt cấp hoặc chuyển từ khiếu nại sang tố cáo, làm vụ việc càng phức tạp hơn.
Hoàn thiện quy định về giải quyết KNTC trong THADS
Để khắc phục những tồn tại trên và để công tác tiếp công dân, giải quyết KNTC trong THADS đạt kết quả cao hơn trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định của pháp luật về giải quyết KNTC trong THADS gắn với hoàn thiện thể chế về công tác THADS và đổi mới quy trình giải quyết KNTC. Vì nếu thể chế về công tác này tồn tại bất cập sẽ làm hạn chế hiệu quả, từ đó KNTC khó giải quyết dứt điểm được, thậm chí có thể tiếp tục phát sinh.
Theo đó, cần sớm nghiên cứu chế định xử lý kiên quyết đối với những trường hợp lợi dụng quyền KNTC để kích động, gây rối; trường hợp đã được người có thẩm quyền giải quyết KNTC giải quyết dứt điểm, đúng quy định pháp luật nhưng vẫn tiếp tục KNTC đến nhiều cơ quan chức năng ở Trung ương, địa phương, đặc biệt là trường hợp cố tình KNTC nhằm kéo dài, trốn tránh nghĩa vụ THA.
Quy định các biện pháp chế tài đối với các trường hợp lợi dụng việc KNTC xúc phạm cơ quan và người đứng đầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết KNTC, nhất là những đối tượng xúi giục công dân thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật, gây khó khăn cho cơ quan có thẩm quyền giải quyết KNTC.
Thực tế cho thấy, để giải quyết dứt điểm, thấu tình, đạt lý một số vụ KNTC phức tạp, kéo dài trong thời gian qua luôn cần phải có sự phối hợp giải quyết của nhiều ban, ngành, đoàn thể. Do đó, trong thời gian tới, vấn đề tăng cường sự phối hợp liên ngành trong quá trình giải quyết KNTC là một giải pháp quan trọng và rất cần thiết. Trong mối quan hệ phối hợp ấy, các cơ quan THADS phải giữ vai trò chủ động, về lâu dài cần nghiên cứu xây dựng các quy chế phối hợp giữa cơ quan THADS với các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể theo cấp hành chính.
Các cơ quan THADS cần tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về giải quyết KNTC. Từ ngày 1/10/2017, Thủ trưởng cơ quan THADS phải trực tiếp tiếp dân, hạn chế việc ủy quyền cho cấp dưới đồng thời phải chú trọng tới văn hóa tiếp công dân, tổ chức đối thoại với đương sự. Mỗi cơ quan thường xuyên tập huấn chuyên sâu về nghiệp vụ THADS và giải quyết KNTC để nâng cao nhận thức, trình độ, năng lực của Thủ trưởng và công chức các cơ quan THADS về ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác tiếp dân, giải quyết KNTC nói chung và trong THADS nói riêng.
Cùng với đó, chú trọng tới công tác tuyên truyền phổ biến pháp luật về THADS để người dân hiểu và chấp hành pháp luật, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý giải quyết KNTC phù hợp với chủ trương cải cách hành chính của Nhà nước.
