Nạn đuối nước ở trẻ em: Hãy hành động trước khi quá muộn!

26 y bác sỹ tại Bắc Ninh nhận nhiệm vụ lên đường vào Bình Dương hỗ trợ chống dịch Covid-19

Bắc Ninh cử 15 y, bác sĩ vào tỉnh Long An hỗ trợ phòng, chống dịch Covid-19

Những con số đáng báo động

Năm 2019, theo số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trong giai đoạn 2009-2019, trên thế giới có khoảng 2,5 triệu người tử vong do đuối nước. Trong số các ca tử vong có 60% dưới dưới 30 tuổi, chủ yếu là trẻ em dưới 5 tuổi.

Theo Tiến sĩ (TS) David Meddings (WHO) chia sẻ với báo giới tại Geneva (Thụy Sĩ), năm 2019 thế giới có 236.000 người tử vong do tai nạn đuối nước.

TS Meddings cũng cho biết, đuối nước là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu ở trẻ vị thành niên Trung Quốc. Ở Mỹ và Pháp, đây là nguyên nhân thứ 2 gây tử vong dù hoàn toàn có thể phòng ngừa.

Theo nghiên cứu của WHO, các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình tử vong cao hơn gấp 3 lần so với nước thu nhập cao.

Để ngăn ngừa đuối nước, TS Meddings khuyến nghị xây miệng giếng cao, tổ chức dạy bơi an toàn cho trẻ, tập huấn cứu hộ và cấp cứu cho người dân, tăng cường năng lực quản lý rủi ro lũ...

Tại Việt Nam, theo Bộ Lao động, thương binh và xã hội (LĐ-TB&XH), cả nước có khoảng 2.000 trẻ em dưới 16 tuổi đuối nước mỗi năm trong giai đoạn 2016 - 2020 (giảm khoảng 100 sinh mạng mỗi năm). Tính ra, trung bình có 5 trẻ tử vong do đuối nước mỗi ngày ở Việt Nam.

Hành động của Việt Nam

Ngày 19/7/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ra Quyết định phê duyệt Chương tình hành động quốc gia phòng chống tai nạn, thương tích trẻ em giai đoạn 2021 - 2030.

Chương trình bao gồm nhiều giải pháp cụ thể để kiểm soát, giảm thiểu tình hình tai nạn, thương tích trẻ em, nhất là đuối nước.

Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu giảm 10% trẻ em tử vong do đuối nước năm 2025 và đến năm 2030, con số này sẽ là 20%.

Ngày 28/4/2021, Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc lần đầu tiên thông qua nghị quyết về phòng chống tai nạn đuối nước và chỉ định ngày 25/7 hằng năm là Ngày Thế giới phòng chống đuối nước.

Theo nghị quyết, các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc trong đó có Việt Nam được khuyến khích tham gia hợp tác chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy nghiên cứu và phát triển các công cụ và công nghệ sáng tạo nhằm phòng chống đuối nước.

Các bài học về an toàn dưới nước, bơi lội và sơ cấp cứu sẽ được đưa vào chương trình giảng dạy ở trường học.

Cũng theo Nghị quyết, WHO sẽ hỗ trợ các quốc gia thành viên trong các nỗ lực phòng chống đuối nước và phối hợp hành động giữa các thực thể có liên quan trong hệ thống của Liên hợp quốc.

Nguyên nhân, giải pháp và phòng ngừa

Trao đổi với phóng viên, ông Đặng Hoa Nam - Cục trưởng Cục Trẻ em, Bộ LĐ-TB&XH cho rằng, có 3 nguyên nhân chính dẫn đến đuối nước ở trẻ.

Thứ nhất môi trường sống không an toàn như nguồn nước, mặt nước, công trình không được cảnh báo, cảnh giới, không được rào chắn, những vật chứa nước không có nắp đậy….

Thứ hai, sự giám sát, nhắc nhở, hướng dẫn của cha, mẹ, giáo viên, các thành viên trong gia đình. Thứ ba, nhiều trẻ chưa được học bơi an toàn hay trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng phòng tránh đuối nước.

Theo ông Nam, thiếu kỹ năng bơi an toàn không khác gì như chưa được "tiêm vắc xin để phòng, chống dịch bệnh".

Từ thực tế, Cục trưởng Cục Trẻ em cũng nhắn nhủ, các gia đình cần rà soát nơi ở để khắc phục, loại bỏ ngay các nguy cơ gây đuối nước như dựng hàng rào xung quanh quanh ao, hố chứa nước, hố vôi, cống thoát nước và đậy nắp giếng nước, bể nước…

"Trẻ em phải được học kỹ năng an toàn với nước như nhận biết khu vực có dòng xoáy, chỉ bơi khi có người lớn ở bên hay đang bơi chuột rút phải làm gì" - ông Nam nhấn mạnh.

Theo Bộ LĐ-TB&XH, chương trình phòng, chống đuối nước đã dạy bơi cho khoảng 14.000 trẻ em từ 6 đến 15 tuổi. Đồng thời, hơn 30.200 trẻ em tại 8 tỉnh có tỉ lệ trẻ em đuối nước cao nhất cả nước cũng đã được dạy kỹ năng an toàn trong môi trường nước.

Sắp tới, mô hình khóa học kỹ năng an toàn trong nước khoảng 30$ (khoảng 700.000 đồng) sẽ được nhân rộng tại nhiều địa phương.

Hiện tại, Sở LĐ-TB&XH và đoàn thanh niên nhiều tỉnh như Long An, Đồng Tháp, TP. Cần Thơ… đã triển khai chương trình bể bơi mini bằng lưới có 4 cây tre/ ống nước lớn căng ở 4 góc để trẻ tập bơi, mô hình bể bơi di động…

Cứu nạn nhân cần đúng cách

Theo một số chuyên gia, trẻ em hay người lớn bị đuối nước thì không nên bơi ra cứu ngay, trừ chỗ nước nông. Nếu chỗ nước sâu, người dân cần hô hoán để mọi người đến cứu giúp đồng thời ném vật/dây để kéo người bị nạn vào bờ.

Chuyên gia cho rằng, chỉ những người có khả năng cứu người đuối nước tốt thì mới nên tự cứu người còn không phải hô hoán giúp đỡ.

Khi cứu được người, mọi người phải lập tức thông đường thở cho người bị nạn. Đây là kĩ năng hồi sức tim phổi cần phải có sự phối hợp chặt chẽ, luyện tập thường xuyên.

Việc ép tim ngoài lồng ngực, hà hơi như thế nào, hô hấp nhân tạo ra sao phải phù hợp từng lứa tuổi - Chuyên gia cho biết thêm.