"Một mã số, vạn tiện ích" - Số định danh cá nhân khai mở kỷ nguyên mới trong quản lý thuế

Trước đây, người dân và doanh nghiệp thường phải ghi nhớ và sử dụng nhiều loại mã số khác nhau như căn cước công dân, MST, mã số bảo hiểm xã hội, số thẻ bảo hiểm y tế. Điều này không chỉ gây phiền toái mà còn tiềm ẩn nguy cơ nhầm lẫn, sai sót trong quá trình kê khai và quản lý thông tin.

Với việc thống nhất sử dụng số định danh cá nhân làm MST, gánh nặng thủ tục hành chính sẽ được giảm đáng kể. Người nộp thuế (NNT) không còn phải đăng ký riêng lẻ hay theo dõi nhiều mã số, từ đó tiết kiệm thời gian, chi phí cho cả cá nhân và doanh nghiệp. Sự thay đổi này góp phần giảm áp lực giấy tờ và tối ưu hóa quy trình tương tác với cơ quan quản lý.

Một trong những lợi ích nổi bật của việc sử dụng số định danh cá nhân thay cho MST là khả năng nâng cao tính bảo mật và phòng tránh gian lận. Hiện nay, tất cả thông tin nộp thuế được thực hiện thông qua ứng dụng eTax Mobile, tích hợp với hệ thống định danh điện tử VNeID của Bộ Công an. Điều này đảm bảo mọi giao dịch, kê khai đều được kiểm soát chặt chẽ, chỉ cá nhân có mã định danh mới có quyền thực hiện, giảm thiểu tối đa nguy cơ giả mạo hoặc đánh cắp thông tin.

Việc liên kết với hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia giúp ngành Thuế xác thực thông tin NNT một cách chính xác, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân.

Số định danh cá nhân là duy nhất và không trùng lặp. Khi được sử dụng làm MST, cơ quan thuế có thể dễ dàng xác định đúng danh tính, hạn chế các trường hợp khai báo trùng lặp, nhầm lẫn hay gian lận thuế.

Thông qua số định danh, cơ quan thuế có thể tích hợp và quản lý thông tin của cá nhân có nhiều nguồn thu nhập từ các kênh khác nhau. Dữ liệu sẽ được tổng hợp, đối chiếu và hỗ trợ lập tờ khai thuế gợi ý một cách chính xác. Điều này không chỉ giúp NNT thực hiện nghĩa vụ một cách thuận tiện mà còn tăng cường tính minh bạch trong toàn bộ hệ thống thuế.

Việc sử dụng số định danh cá nhân làm MST là một mắt xích quan trọng trong tiến trình xây dựng chính phủ điện tử và chuyển đổi số quốc gia. Nhờ hệ thống dữ liệu được tích hợp, liên thông giữa các cơ quan như thuế, công an, bảo hiểm xã hội, ngân hàng, kho bạc, việc quản lý và tra cứu thông tin trở nên nhanh chóng, hiệu quả hơn bao giờ hết.

Sự thay đổi này cũng mang đến nhiều tiện ích cho người dân. Công dân có thể sử dụng một mã số duy nhất để tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến, tra cứu thông tin thuế, nộp thuế điện tử và thực hiện các giao dịch tài chính một cách dễ dàng và an toàn.

Quy trình chuyển đổi sang sử dụng số định danh cá nhân làm MST được chia thành ba nhóm chính:

Đối với NNT đã được cấp MST trước ngày 01/7/2025 và thông tin đã khớp với dữ liệu dân cư: Cơ quan thuế sẽ tự động cập nhật. NNT có thể sử dụng số định danh cá nhân thay cho MST hiện tại mà không cần làm thêm thủ tục gì. Từ thời điểm này, mọi hoạt động điều chỉnh, bổ sung nghĩa vụ thuế, đăng ký giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc sẽ được thực hiện theo số định danh cá nhân.

Nếu thông tin đăng ký thuế chưa khớp hoặc không đầy đủ so với dữ liệu dân cư: MST của NNT sẽ được chuyển sang trạng thái “Chờ cập nhật thông tin số định danh cá nhân”. Trong trường hợp này, NNT cần chủ động thực hiện thủ tục thay đổi thông tin đăng ký thuế theo hướng dẫn tại Điều 25 Thông tư 86/2024/TT-BTC để đảm bảo dữ liệu trùng khớp. Chỉ sau khi hoàn tất đối soát, số định danh cá nhân mới được sử dụng chính thức.

Đối với cá nhân đã được cấp nhiều hơn một MST: NNT cần chủ động cập nhật thông tin số định danh cá nhân cho tất cả các MST đang tồn tại. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào thông tin định danh để tích hợp và hợp nhất toàn bộ dữ liệu thuế vào một số định danh duy nhất. Việc hợp nhất này không làm mất giá trị pháp lý của các hóa đơn, chứng từ hay hồ sơ thuế đã lập trước đó. NNT vẫn có thể sử dụng các giấy tờ có MST cũ để thực hiện các thủ tục hành chính về thuế mà không cần điều chỉnh lại thông tin.

Từ ngày 01/7/2025, số định danh cá nhân sẽ chính thức được sử dụng thay cho MST đối với hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các cá nhân khác theo quy định tại Khoản 7 Điều 35 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và Điều 7 Thông tư 86/2024/TT-BTC. Việc thay đổi này nhằm đảm bảo sự đồng bộ dữ liệu giữa hệ thống cơ quan thuế và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đồng thời thực hiện theo Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Các đối tượng được áp dụng quy định này bao gồm: Cá nhân có thu nhập thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân; cá nhân là người phụ thuộc theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập cá nhân; người đại diện hộ gia đình, đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh; các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân khác có nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Tất cả các nhóm đối tượng này sẽ sử dụng số định danh cá nhân để thay thế cho MST trong các giao dịch và nghĩa vụ thuế từ ngày 01/7/2025. Để biết tình trạng đối chiếu dữ liệu thuế với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người nộp thuế có thể tra cứu trên Cổng thông tin điện tử của Cục Thuế [gdt.gov.vn], Cổng Thuế điện tử [thuedientu.gdt.gov.vn]; hay thông qua các ứng dụng thuế điện tử như iCaNhan và eTaxMobile nếu đã có tài khoản giao dịch điện tử với cơ quan thuế. Trong trường hợp phát hiện thông tin sai lệch, người nộp thuế cần liên hệ ngay với cơ quan thuế quản lý trực tiếp hoặc Chi cục Thuế khu vực nơi cư trú để được hướng dẫn cập nhật, điều chỉnh thông tin chính xác.