Mỗi viên chức chỉ được làm giảng viên đồng cơ hữu tại một cơ sở giáo dục

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 159/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về đội ngũ giảng viên đồng cơ hữu tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học công lập.

Văn bản pháp lý này điều chỉnh toàn diện từ tiêu chuẩn, cách thức quản lý, sử dụng cho đến các chế độ chính sách liên quan, nhằm tối ưu hóa nguồn lực giảng dạy chất lượng cao giữa các đơn vị.

Theo các nguyên tắc được quy định, giảng viên đồng cơ hữu sẽ được tính vào đội ngũ giảng viên với hệ số quy đổi tối đa bằng 0,50 giảng viên cơ hữu để xác định năng lực đào tạo của trường tiếp nhận.

Chỉ số này là căn cứ để cấp phép hoạt động giáo dục, tổ chức chương trình đào tạo và kiểm định chất lượng theo quy định pháp luật.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chịu trách nhiệm xác định hệ số quy đổi cụ thể cho từng trường hợp. Đáng chú ý, mỗi viên chức tại một thời điểm nhất định chỉ được phép làm giảng viên đồng cơ hữu cho duy nhất một cơ sở giáo dục.

Việc tham gia giảng dạy này hoàn toàn không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ của viên chức tại đơn vị sự nghiệp công lập hoặc tổ chức khoa học công nghệ đang trực tiếp quản lý họ.

Giảng viên đồng cơ hữu cũng không tính vào số lượng vị trí việc làm chuyên môn được giao cho cơ sở giáo dục nơi họ đến giảng dạy.

Để bảo đảm tính minh bạch, giảng viên phải hoàn thành tốt nhiệm vụ tại cơ quan chủ quản, đồng thời phải báo cáo và được sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu đơn vị gốc trước khi tham gia giảng dạy, nghiên cứu.

Sự phối hợp chặt chẽ bằng văn bản giữa hai bên là bắt buộc nhằm tránh gây gián đoạn hay mâu thuẫn trong việc thực hiện chính sách.

Về quyền lợi, giảng viên đồng cơ hữu được hưởng đầy đủ các quyền theo hợp đồng lao động ký kết với cơ sở giáo dục, được làm việc phù hợp chuyên môn và chủ động lựa chọn học liệu giảng dạy.

Họ cũng được đối xử bình đẳng trong phát triển nghề nghiệp, được sắp xếp thời gian làm việc hợp lý để không chồng chéo với cơ quan chủ quản.

Nếu có sự thống nhất của đơn vị gốc, họ có thể được đưa vào quy hoạch chức danh lãnh đạo, bổ nhiệm quản lý chuyên môn tại trường tiếp nhận, đồng thời được xét công nhận chức danh giáo sư, phó giáo sư hay phong tặng các danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú khi đủ điều kiện.

Song song đó, giảng viên phải thực hiện nghiêm túc các nghĩa vụ theo Luật Nhà giáo, Luật Viên chức và Luật Lao động, chịu sự quản lý chuyên môn trực tiếp của trường tiếp nhận.

Nghị định cũng siết chặt tiêu chuẩn trình độ khi yêu cầu giảng viên đồng cơ hữu tại các cơ sở giáo dục đại học công lập bắt buộc phải có trình độ tiến sĩ.

Đối với khối trường cao đẳng công lập, nhân sự tham gia phải đáp ứng một trong các tiêu chuẩn linh hoạt để phù hợp với thực tiễn.

Đầu tiên là người có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với ngành dạy, có tối thiểu 3 năm kinh nghiệm chuyên môn và chủ trì hoặc tham gia các công trình nghiên cứu, sáng kiến được nghiệm thu.

Tiếp theo là những người có bằng chuyên khoa cấp một trở lên hoặc bác sĩ nội trú đang công tác tại các cơ sở y tế công lập phù hợp. Cơ sở giáo dục cũng thu hút những cá nhân sở hữu danh hiệu cao quý như Thầy thuốc, Nghệ sĩ, Nghệ nhân Nhân dân, Ưu tú, huấn luyện viên cấp quốc gia hoặc đạt giải thưởng quốc gia, quốc tế.

Cuối cùng, những người đạt giải tại kỳ thi kỹ năng nghề quốc gia, có chứng chỉ kỹ năng nghề bậc ba hoặc có sản phẩm sáng tạo nghệ thuật, sáng kiến kỹ thuật được công nhận cũng hoàn toàn đủ tiêu chuẩn.

Về chế độ làm việc, thời gian cống hiến của giảng viên đồng cơ hữu trong một năm học được thực hiện theo hợp đồng nhưng phải đảm bảo tối thiểu 25% và không quá 50% thời gian làm việc của giảng viên cơ hữu.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục sẽ căn cứ vào mục tiêu phát triển và đặc thù ngành nghề để quyết định định mức giảng dạy trực tiếp hoặc trực tuyến, cũng như giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phù hợp.

Trong trường hợp giảng viên dạy vượt định mức thỏa thuận, họ sẽ được chi trả tiền lương dạy thêm giờ theo quy định của pháp luật lao động.

Việc tôn vinh, khen thưởng và trích quỹ thưởng nội bộ để động viên tinh thần cũng được thực hiện bài bản nhằm tạo động lực tối đa cho người dạy.