Mô hình farmstay: Du lịch nghỉ dưỡng hay hình thức biến tướng để chiếm đất rừng?

Xây dựng công trình “khủng” trái phép, Công ty Y học bản địa Việt Nam còn lấn chiếm đất rừng

Bình Thuận yêu cầu kiểm tra việc lấn đất rừng trên đèo Đại Ninh

Phân lô rao bán hàng trăm trang trại nghỉ dưỡng trái phép trên đất rừng

Tình trạng khai thác đất rừng ở Cao Bằng diễn biến phức tạp

Theo HoREA, trong vài năm gần đây, đã có một số trang trại sản xuất nông nghiệp kết hợp với nhiều cá nhân, tổ chức để kinh doanh "cơ sở lưu trú du lịch" theo mô hình "khu du lịch trải nghiệm nông thôn - Farmstay", để khách du lịch lưu trú và trải nghiệm các hoạt động sản xuất, sinh hoạt tại nông thôn (tương tự như kinh doanh "nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê - homestay"). Các chủ đầu tư dự án này liên tục kêu gọi các nhà đầu tư thứ cấp tham gia vào lĩnh vực này với mức cam kết lợi nhuận 15%-20%/năm.

HoREA cho rằng, nếu dự án khu du lịch trải nghiệm nông thôn được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và hoạt động kinh doanh du lịch thì bình thường.

“Nhưng, nếu tổ chức, cá nhân tự ý phân lô đất nông nghiệp, đất rừng để xây dựng trái phép các cơ sở lưu trú du lịch và hoạt động kinh doanh du lịch dạng “Farmstay” mà chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt dự án, chưa chuyển đổi mục đích sử dụng đất thành đất thương mại, dịch vụ, thì cần phải được chấn chỉnh, xử lí kịp thời", HoREA nhận định.

Để quản lý mô hình Farmstay chặc chẽ, không dẫn đến nhiều hệ lụy sau này, HoREA nhấn mạnh, cần phải kiên quyết ngăn chặn, xử lý các trường hợp tổ chức, cá nhân tự ý phân lô đất nông nghiệp, đất rừng để xây dựng trái phép các cơ sở lưu trú du lịch và bán, huy động vốn trái phép các lô “Farmstay” cho các nhà đầu tư thứ cấp.

Theo HoREA, nguyên nhân có thể từ việc buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương, đối với loại hình kinh doanh “Farmstay” của một số doanh nghiệp trên địa bàn. Hoặc có nguyên nhân từ hoạt động đầu tư kinh doanh loại hình “Farmstay” của một số tổ chức, cá nhân nhưng không tuân thủ pháp luật.

Từ thực trạng trên, HoREA kiến nghị Chính phủ chỉ đạo thực hiện nghiêm quy định tại Điều 143 và Điều 144 Luật Đất đai, chỉ cho phép tách thửa đối với “đất ở nông thôn” và “đất ở đô thị”, không cho phép tách thửa đối với các loại đất không phải “đất ở”.

Đối với các loại đất khác xen cài trong khu vực đô thị, điểm dân cư nông thôn mà người sử dụng đất có nhu cầu tách thửa để làm nhà ở, thì trước hết phải lập thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất thành “đất ở”, rồi sau đó mới thực hiện thủ tục tách thửa “đất ở” theo quy định.

Các doanh nghiệp muốn chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp, đất rừng thành đất thương mại, dịch vụ, để thực hiện các dự án đầu tư, kể cả dự án “Farmstay”, thì phải lập “dự án đầu tư” theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư, pháp luật về kinh doanh bất động sản, pháp luật về du lịch, phải phù hợp với quy hoạch và phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét chấp thuận.

Cùng với đó, Hiệp hội BĐS TP.HCM cũng đề nghị Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch xem xét đề xuất bổ sung loại cơ sở lưu trú du lịch (mới) là “khu du lịch trải nghiệm nông thôn – Farmstay” vào Điều 48 Luật Du lịch để thống nhất quản lý và sửa đổi Quyết định 3720/QĐ-BVHTTDL ngày 28/10/2019 của Bộ Văn hóa Thể thao Du lịch, để bổ sung cơ chế quản lý vận hành đối với loại hình “Farmstay”.

Trước đó, Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, yêu cầu xử lý một số thông tin phản ánh về mô hình “Farmstay”.

Mô hình “Farmstay” nở rộ với nhiều hình thức mới nhưng vẫn chưa có khung pháp lý điều chỉnh và phần lớn các dự án có nguồn gốc đất nông nghiệp, lâm nghiệp, thậm chí là đất lấn chiếm. Thủ tướng yêu cầu các Bộ Văn hoá Thể thao Du lịch, Tài nguyên Môi trường, Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Xây dựng căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao nghiên cứu, có giải pháp quản lý phù hợp.