Mạnh tay dẹp vấn nạn xâm phạm sở hữu trí tuệ

Nhận diện phương thức xâm phạm tinh vi trên môi trường số

Theo nội dung Chỉ thị số 02/CT-TTg ban hành ngày 30/1/2026, Thủ tướng Chính phủ đánh giá, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) tại Việt Nam thời gian qua đã có nhiều chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, thực trạng xâm phạm quyền SHTT vẫn diễn ra hết sức phức tạp và tinh vi, không chỉ trong thương mại truyền thống mà còn lan rộng trên không gian mạng.

Sự phát triển nóng của thương mại điện tử đã trở thành "mảnh đất" cho các hành vi vi phạm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường đầu tư, quyền lợi người tiêu dùng và đặc biệt là uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Thủ tướng chỉ rõ, nguyên nhân chủ yếu là do một số quy định pháp luật chưa theo kịp sự phát triển của công nghệ và hệ thống công cụ phát hiện vi phạm còn hạn chế.

Để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải quyết liệt tổ chức các giải pháp nâng cao năng lực thực thi quyền SHTT.

Việc đấu tranh ngăn chặn vi phạm phải thực hiện theo phương châm 6 rõ: “Rõ người - Rõ việc - Rõ thời gian - Rõ trách nhiệm - Rõ sản phẩm - Rõ thẩm quyền”.

Chủ tịch UBND các cấp phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra tình trạng xâm phạm quyền SHTT nghiêm trọng trên địa bàn quản lý.

Sẽ vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về SHTT trong năm 2026

Chỉ thị giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì nghiên cứu, đề xuất sửa đổi các văn bản hướng dẫn Luật SHTT và các quy định xử phạt hành chính theo hướng tăng tính răn đe.

Khẩn trương xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền SHTT, phấn đấu đưa vào vận hành ngay trong năm 2026.

Chính phủ khuyến khích ứng dụng các công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo (AI), Blockchain để truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền tác giả trên môi trường số.

Thủ tướng giao Bộ Công an đẩy nhanh tiến độ điều tra, truy tố, xét xử và tăng cường xử lý hình sự đối với các vụ việc xâm phạm quyền SHTT.

Đồng thời, Bộ Công an phối hợp với Bộ Tư pháp nghiên cứu sửa đổi Bộ luật Hình sự theo hướng:

Mở rộng phạm vi điều chỉnh của tội xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, quyền tác giả, quyền liên quan.

Nâng mức xử lý hình sự để đảm bảo tính nghiêm minh và răn đe.

Đối với lực lượng Quản lý thị trường (Bộ Công Thương), Thủ tướng chỉ đạo tổ chức các đợt cao điểm tấn công vào các tụ điểm, đô thị lớn, tập trung vào những ngành hàng trọng điểm thường xuyên xảy ra tình trạng làm giả, xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.