Mảnh hồn Chăm trên đỉnh đồi Lá Trầu

Những viên gạch màu đỏ sậm xếp chồng lên nhau, cứ thế thách thức sương gió suốt từ cuối thế kỷ 13, đầu thế kỷ 14 cho đến tận hôm nay.

Đứng trước một trong những cụm tháp Chăm còn nguyên vẹn và đẹp của Việt Nam tại mảnh đất đầy nắng gió, tôi chợt thấy mình thật nhỏ bé trước một nền văn minh rực rỡ từng tồn tại trên dải đất miền Trung này.

Dẫn lối tôi lên đỉnh đồi là những bậc đá uốn lượn. Ba ngôi tháp chính gồm tháp chính, tháp lửa và tháp cổng dần hiện ra như một kiệt tác kiến trúc điêu khắc.

Tôi dừng chân thật lâu trước tháp chính, nơi thờ vua Po Klong Garai – vị vua có công lớn trong việc trị thủy, phát triển nông nghiệp và giữ gìn lãnh thổ dưới thời Jaya Simhavarman III.

Trên các vách tháp, những bức phù điêu và hoa văn hình sóng nước, cánh sen, lá xoắn... hiện lên đầy sống động, mang đậm dấu ấn thần thoại Hindu giáo.

Tôi khẽ chạm tay vào vách gạch cổ kính, cảm giác như những văn khắc bằng chữ Chăm cổ trên đá sa thạch nơi đây đang kể lại những thần tích, những cuộc tế lễ và cả một tổ chức xã hội xa xưa đầy huyền bí.

Đi sâu vào bên trong tháp chính, không gian chìm trong sự tôn nghiêm, tĩnh lặng. Trước mắt tôi là phù điêu Mukhalinga-yoni Po Klong Garai – bảo vật quốc gia thể hiện sâu sắc tín ngưỡng phồn thực và vũ trụ quan của người Chăm.

Đây chính là nơi linh thiêng, là không gian dâng lễ vật hằng năm của các chức sắc và người dân.

Ngay cạnh đó, tháp lửa đứng lặng yên như một chứng nhân cho những đêm hội Yuer Yang tế thần lửa đầy huyền ảo.

Nhìn ngắm quần thể di tích quốc gia đặc biệt này, tôi thầm nghĩ về sự may mắn khi những giá trị tâm linh và văn hóa nơi đây vẫn được bảo tồn trọn vẹn nhờ sự chung tay của cả Nhà nước và người dân địa phương.

Không chỉ là một di tích khảo cổ, tháp Po Klong Garai tại phường Đô Vinh vẫn đang sống một đời sống văn hóa mãnh liệt.

Hằng năm, nơi đây vẫn diễn ra các nghi thức truyền thống như Yuer Yang, Cambur, Peh Bambeng yang (mở cửa tháp)... và đặc biệt là Lễ hội Katê – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được tổ chức vào tháng 7 Chăm lịch.

Đó là thời điểm ngọn đồi Lá Trầu này sẽ rộn ràng trong thanh âm của tiếng trống Paranưng, tiếng kèn Saranai, và rực rỡ sắc màu của những điệu múa Chăm say đắm lòng người.

Hoàng hôn buông xuống, nhuộm hồng những ngọn tháp cổ. Bước chân rời khỏi đền tháp, tôi vẫn ngoảnh lại nhìn bóng tháp nghiêng dài trên đỉnh đồi.

Po Klong Garai không chỉ là một điểm đến du lịch, mà thực sự là một miền di sản văn hóa Chăm sống động, một biểu tượng gieo vào lòng người lữ khách những hoài niệm và lòng kính ngưỡng sâu xa khi tìm đến nơi đây.