Luật sư đưa khuyến nghị trước vấn nạn hoạt động "tư vấn" du học không phép

Như Phapluatplus.vn đã phản ánh trước đó về việc Công ty TNHH Du học quốc tế Mochi có địa chỉ tại Địa chỉ ô số 25, Lô B46-LK16, khu B, KĐT Geleximco, Lê Trọng Tấn, phường Dương Nội quận Hà Đông, TP Hà Nội hoạt động tư vấn du học khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép.

Liên quan đến phản ánh này ngày 23/4/2025, UBND phường Dương Nội đã ban hành văn bản số 214 phúc đáp thông tin phản ánh của Báo Pháp luật Việt Nam.

"Tại thời điểm kiểm tra UBND phường đã làm việc với ông Trần Văn Thế - Giám đốc Công ty TNHH Du học quốc tế Mochi (Địa chỉ ô số 25, Lô B46-LK16, khu B, KĐT Geleximco, Lê Trọng Tấn, phường Dương Nội quận Hà Đông, TP Hà Nội.

Quá trình làm việc ông Trần Văn Thế cho biết: Cơ sở đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện hồ sơ và chưa đi vào hoạt động cũng như chưa có học viên tham gia học tại cơ sở.

Tại thời điểm điểm kiểm tra, cơ sở chưa xuất trình được Giấy phép tư vấn du học, giấy phép hoạt động giảng dạy ngoại ngữ do Sở Giáo dục và Đào tạo cấp.

UBND phường Dương Nội đã yêu cầu ông Trần Văn Thế - Giám đốc Công ty TNHH Du học quốc tế Mochi không tổ chức hoạt động tư vấn du học, không tổ chức việc dạy ngoại ngữ tại địa chỉ trên khi chưa đầy đủ hồ sơ pháp lý và chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép theo quy định. Yêu cầu chấp hành nghiêm việc đăng ký lưu trú theo quy định".

Luật sư đưa khuyến nghị trước vấn nạn hoạt động "tư vấn" du học không phép

Liên quan đến việc Công ty TNHH Du học quốc tế Mochi hoạt động tư vấn du học khi chưa được cơ quan chức năng cấp phép, Phóng viên đã có cuộc trao đổi với Luật sư Lê Hiếu - Giám đốc Công ty Luật TNHH Hiếu Hùng (Đoàn Luật sư TP Hà Nội).

Từ góc độ pháp lý, Luật sư Lê Hiếu nhận định, theo quy định của pháp luật Việt Nam, công ty tự ý tư vấn, làm thủ tục, thu tiền của học viên khi chưa có giấy phép tư vấn du học hoặc xuất khẩu lao động là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và sẽ phải đối diện với những chế tài nghiêm khắc của pháp luật.

Cụ thể, với hoạt động tư vấn du học không phép, theo Nghị định 46/2017/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 135/2018/NĐ-CP) và Nghị định 88/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục, hoạt động tư vấn du học mà không có giấy phép được xác định là hành vi vi phạm nghiêm trọng. Vi phạm này, theo Điều 20 Nghị định 88/2022/NĐ-CP, cá nhân, tổ chức có thể bị phạt tiền từ 15 triệu đến 20 triệu đồng đối với hành vi tư vấn du học không trung thực, không chính xác hoặc không có giấy phép (tổ chức sẽ bị phạt gấp 2 lần so với cá nhân). Đồng thời, chủ thể vi phạm cũng có thể bị đình chỉ hoạt động nếu vi phạm nghiêm trọng hoặc không đảm bảo các điều kiện theo quy định theo Điều 109 Nghị định 46/2017/NĐ-CP. Ngoài ra, bị buộc hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu của học viên và bồi thường thiệt hại (nếu có).

Đặc biệt, nếu hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, cá nhân, tổ chức có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 Bộ Luật Hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” với hình phạt tù lên đến 7 năm.

Đối với hoạt động xuất khẩu lao động không phép, theo Điều 34 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, tổ chức vi phạm có thể bị phạt tiền từ 80 triệu đến 100 triệu đồng đối với hành vi tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài mà không có giấy phép (tổ chức sẽ bị phạt gấp 2 lần so với cá nhân).

Tương tự như hành vi tư vấn du học khi chưa có giấy phép, chủ thể vi phạm cũng có thể bị đình chỉ hoạt động liên quan đến xuất khẩu lao động và bị buộc hoàn trả chi phí: Công ty phải hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu của người lao động và bồi thường thiệt hại nếu có. Nếu hành vi có dấu hiệu lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc tổ chức đưa người xuất cảnh trái phép, công ty hoặc cá nhân liên quan có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 174 hoặc các điều khoản liên quan trong Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017).

Cũng theo Luật sư Hiếu, nếu quá trình thực hiện hành vi tư vấn du học, xuất khẩu lao động khi chưa có giấy phép cũng thực hiện hành vi quảng cáo sai sự thật hoặc không trung thực, chủ thể cũng có thể bị phạt thêm từ 10 triệu đến 20 triệu đồng theo quy định tại Nghị định 88/2022/NĐ-CP (đối với tư vấn du học) hoặc Nghị định 12/2022/NĐ-CP (đối với xuất khẩu lao động).

Công ty TNHH Du học quốc tế Mochi đã khoá cửa sau khi làm việc với cơ quan chức năng phường Dương Nội quận Hà Đông.

Pháp luật cũng có quy định yêu cầu các công ty tư vấn du học hoặc xuất khẩu lao động phải lưu trữ hồ sơ và công khai thông tin theo quy định, nếu vi phạm có thể bị phạt từ 5 triệu đến 10 triệu đồng.

Về thẩm quyền xử lý, đối với tư vấn du học, cơ quan có thẩm quyền là Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội); Sở Giáo dục và đào tạo nơi chủ thể thực hiện hành vi (hoặc đăng kí) của cá nhân, tổ chức.

Trường hợp có dấu hiệu tội phạm, cơ quan công an tại địa phương sẽ có thẩm quyền tiếp nhận, điều tra theo quy định.

“Trước khi ký hợp đồng, người dân nên tra cứu danh sách các công ty được cấp phép tư vấn du học trên cổng thông tin của Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc danh sách các công ty xuất khẩu lao động được cấp phép trên trang của Cục Quản lý lao động ngoài nước để biết được đơn vị nào đủ điều kiện tiếp nhận, hoạt động. Khi phát hiện công ty hoạt động không phép, người dân cần trình báo đến cơ quan chức năng có thẩm quyền hoặc cơ quan công an tại địa phương để được xử lý kịp thời. Trường hợp đã thực hiện 1 số thủ tục liên quan, cần lưu giữ lại các biên lai, hợp đồng, tin nhắn hoặc bằng chứng giao dịch để hỗ trợ quá trình khiếu nại hoặc tố cáo” - Luật sư Hiếu khuyến nghị.