Từ ngày 1/1/2026, khi lương tối thiểu vùng tăng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, hàng loạt chế độ về bảo hiểm xã hội, trợ cấp thai sản, thất nghiệp và lương ngừng việc cũng sẽ được điều chỉnh tăng tương ứng.
 |
| Ảnh minh hoạ. |
Theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP, mức lương tối thiểu tháng tại 4 vùng sẽ chính thức được điều chỉnh tăng từ đầu năm 2026.
Cụ thể, vùng I tăng lên 5.310.000 đồng/tháng (tăng 350.000 đồng); vùng II là 4.730.000 đồng/tháng (tăng 320.000 đồng); vùng III đạt 4.140.000 đồng/tháng (tăng 280.000 đồng) và vùng IV là 3.700.000 đồng/tháng (tăng 250.000 đồng).
Song song đó, Nghị định cũng điều chỉnh mức lương tối thiểu theo giờ nhằm bảo vệ quyền lợi cho nhóm lao động làm việc bán thời gian hoặc linh hoạt.
Sự thay đổi này kéo theo "làn sóng" tăng trưởng cho các quyền lợi an sinh xã hội. Do tiền lương tháng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc không được thấp hơn lương tối thiểu vùng, nên khi mức sàn này tăng, mức đóng và mức hưởng các chế độ của người lao động cũng sẽ tăng theo.
Một trong những thay đổi nhận được nhiều sự quan tâm nhất là mức hưởng chế độ thai sản. Theo Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024, lao động nữ sinh con sẽ được hưởng trợ cấp bằng 100% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng liền kề trước khi nghỉ, nhân với 6 tháng nghỉ sinh.
Đối với lao động nam có vợ sinh con, mức hưởng được tính bằng bình quân tiền lương tháng đóng BHXH của 6 tháng trước khi nghỉ, chia cho 24 ngày và nhân với số ngày nghỉ thực tế theo quy định.
Như vậy, khi nền tiền lương đóng BHXH được nâng cao theo lương tối thiểu vùng mới, cả lao động nam và nữ đều sẽ nhận được khoản trợ cấp thai sản thực tế cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước.
Bên cạnh đó, Luật Việc làm năm 2025, có hiệu lực từ 01/01/2026, tiếp tục khẳng định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) của 6 tháng gần nhất.
Tuy nhiên, mức hưởng này bị khống chế tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng. Việc tăng lương tối thiểu từ năm 2026 đồng nghĩa với việc "trần" hưởng trợ cấp thất nghiệp của người lao động sẽ được nới rộng.
Đồng thời, theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH, mức tiền lương tháng đóng BHTN tối đa vẫn không vượt quá 20 tháng lương tối thiểu vùng, qua đó bảo đảm sự cân đối của quỹ bảo hiểm trong bối cảnh thu nhập cơ bản tăng lên.
Quyền lợi của người lao động trong các tình huống rủi ro tại nơi làm việc cũng được đảm bảo tốt hơn từ năm 2026.
Theo Điều 99 Bộ luật Lao động 2019, trong trường hợp phải ngừng việc do lỗi của người khác hoặc do sự cố khách quan như mất điện, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, người lao động vẫn được trả lương.
Cụ thể, nếu ngừng việc do lỗi của người lao động khác, tiền lương ngừng việc không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Trường hợp ngừng việc do các nguyên nhân khách quan, trong 14 ngày đầu, người lao động cũng được trả lương ít nhất bằng mức lương tối thiểu vùng.
Như vậy, khi mặt bằng lương tối thiểu vùng được nâng lên, mức lương ngừng việc tối thiểu mà người lao động nhận được cũng sẽ tự động được điều chỉnh tăng tương ứng, giúp người lao động ổn định cuộc sống khi gặp sự cố ngoài ý muốn.
