Loạt bài "Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng trong công tác bầu cử ở Nghệ An" - Bài 1: Khẳng định vai trò hạt nhân lãnh đạo từ tỉnh đến cơ sở

Sẵn sàng cho ngày hội non sông.

Chỉ còn ít ngày nữa, Cử tri cả nước sẽ bước vào ngày hội lớn - bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Đây là kỳ bầu cử đầu tiên được tổ chức khi chính quyền địa phương 2 cấp đã đi vào vận hành.

Việc không còn cấp trung gian giữa tỉnh và xã, phường đặt ra yêu cầu phân định lại chuỗi thẩm quyền trong tổ chức bầu cử.

Đến thời điểm này, công tác chuẩn bị được tỉnh Nghệ An tiến hành khẩn trương, đồng bộ, thể hiện rõ vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng, tạo nền tảng để cuộc bầu cử diễn ra dân chủ, đúng luật và thực sự là ngày hội của toàn dân.

Chủ động, bài bản trong tổ chức thực hiện

Cũng như các địa phương khác, công tác bầu cử tại Nghệ An luôn được đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Tỉnh ủy.

Ngay từ sớm, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo cụ thể; thành lập ban chỉ đạo; phân công trách nhiệm rõ ràng cho từng cấp ủy viên phụ trách địa bàn.

Theo đó, Chỉ thị số 01, ngày 07/11/2025 đã được Tỉnh ủy Nghệ An ban hành.

Ở từng xã, phường các chỉ thị, nghị quyết chuyên đề được ban hành, triển khai để tập trung lãnh đạo, chỉ đạo sát với thực tiễn.

Nghệ An chuẩn bị chu đáo cho kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Tỉnh Nghệ An xác định, công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031 là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành chỉ thị yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị tập trung cao nhất để lãnh đạo, chỉ đạo với phương châm: "Rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ" từ tỉnh đến cơ sở.

Toàn tỉnh đã thành lập 6 ban bầu cử đại biểu Quốc hội, 20 ban bầu cử đại biểu HĐND tỉnh và 1.039 ban bầu cử cấp xã; đồng thời, xác định 3.123 khu vực bỏ phiếu, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết phục vụ ngày bầu cử.

Tại xã biên giới Sơn Lâm, địa phương được sáp nhập từ 2 xã Thanh Sơn và Ngọc Lâm, với trên 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số như Thái, Khơ Mú, Ơ Đu, Tày, H’Mông, Mường, Thổ - công tác chuẩn bị bầu cử được triển khai đồng bộ.

Ông Nguyễn Xuân Ngân - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng bầu cử xã, cho biết: Xã Sơn Lâm có 6 đơn vị bầu cử, thành lập 13 khu vực bỏ phiếu với hơn 8.600 cử tri tham gia bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND tỉnh và đại biểu HĐND xã.

Phát huy chức năng, nhiệm vụ được phân công của cấp xã trong giai đoạn mới, đến thời điểm này, mọi công tác chuẩn bị cho kỳ bầu cử được thực hiện một cách nghiêm túc, đảm bảo tốt nhất cho kỳ bầu cử thành công.

Lãnh đạo công tác nhân sự - bảo đảm chất lượng và tính đại diện

Tại kỳ bầu cử lần này, trên tinh thần chỉ đạo của Trung ương, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã lãnh đạo việc chuẩn bị nhân sự bầu cử gắn chặt với công tác cán bộ và kết quả Đại hội Đảng các cấp.

Đây là cách làm thể hiện rõ tư duy chiến lược “Xây dựng đội ngũ đại biểu dân cử nằm trong tổng thể chiến lược cán bộ của Đảng, bảo đảm tính kế thừa, liên thông và phát triển”.

Theo đó, quá trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử được thực hiện đúng quy trình, dân chủ, công khai, minh bạch.

Để thực hiện được điều này, tỉnh Nghệ An đã đặc biệt chú trọng đến các yêu cầu như: Bảo đảm tiêu chuẩn về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; Coi trọng năng lực thực tiễn, khả năng đại diện và bảo vệ quyền lợi chính đáng của Nhân dân; Bảo đảm cơ cấu hợp lý giữa các thành phần, vùng miền, giới tính, dân tộc....

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận kiểm tra công tác bầu cử ở cơ sở.

Điều này được thể hiển rõ qua kết quả Quy trình hiệp thương tại Nghệ An, đối với người ứng cử đại biểu Quốc hội, cơ cấu nhân sự nổi bật với tỷ lệ nữ đạt 61,9%, người trẻ 33,3%.

Qua 3 vòng hiệp thương, tỉnh Nghệ An đã lập danh sách chính thức 21 người ứng cử đại biểu Quốc hội để bầu 16 đại biểu; 140 người ứng cử đại biểu HĐND tỉnh để bầu 85 đại biểu.

Ở cấp xã, tổng số đại biểu HĐND được bầu là 2.912 đại biểu với 4.807 người được giới thiệu ứng cử.

Với đặc thù có nhiều huyện miền núi, đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Nghệ An quan tâm nâng cao tỷ lệ đại biểu là người dân tộc thiểu số, tạo điều kiện để tiếng nói của các vùng khó khăn được phản ánh đầy đủ trong cơ quan dân cử.

Theo đó, có tới 23,8% tỷ lệ là người dân tộc thiểu số 23,8% và 14,3% ngoài Đảng.

Những con số cho thấy nỗ lực mở rộng tính đại diện, đa dạng hóa thành phần nhưng vẫn bảo đảm chất lượng khi 100% ứng viên có trình độ chuyên môn đại học trở lên, trong đó, 61,9% có trình độ trên đại học.

Với ứng cử viên đại biểu HĐND cấp tỉnh, tỷ lệ nữ 47,1%, người trẻ 29,3%, dân tộc thiểu số 17,1% và 98,6% người có trình độ chuyên môn đại học trở lên, phản ánh rõ định hướng nâng cao chất lượng đại biểu dân cử.

Đáng chú ý, tỷ lệ tái cử 41,2% thể hiện sự cân bằng giữa kế thừa và đổi mới - một yếu tố quan trọng để bảo đảm tính ổn định trong hoạt động của HĐND, đồng thời tạo dư địa cho nhân tố mới tham gia.

Cách làm bài bản, thận trọng trong từng khâu của Nghệ An đã góp phần nâng cao chất lượng đại biểu, tránh tình trạng cơ cấu hình thức hoặc chạy theo số lượng.