Lao động nam đầu tiên ở Bắc Ninh nhận trợ cấp thai sản từ BHXH tự nguyện

Anh Tuấn cho biết trước đây tham gia BHXH tự nguyện chủ yếu để tích lũy hưởng lương hưu khi về già, không nghĩ khi vợ sinh con cũng được hỗ trợ tài chính như lao động làm việc tại doanh nghiệp.

"Số tiền này rất thiết thực để lo bỉm sữa cho con trong những ngày đầu mới sinh. Thủ tục nhận hỗ trợ cũng đơn giản, nhanh chóng"- anh Tuấn chia sẻ.

Theo BHXH Việt Nam, anh Tuấn được hưởng trợ cấp thai sản theo Điều 94 Luật BHXH năm 2024. Theo quy định, người tham gia BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con sẽ được hưởng trợ cấp thai sản nếu thuộc một trong hai trường hợp: lao động nữ sinh con hoặc lao động nam có vợ sinh con.

Đây là lần đầu tiên chế độ thai sản được bổ sung vào chính sách BHXH tự nguyện, mở rộng quyền lợi và tăng sức hút với nhóm lao động phi chính thức; trước đây, người tham gia BHXH tự nguyện chủ yếu chỉ được hưởng 2 chế độ là hưu trí và tử tuất. Việc bổ sung trợ cấp thai sản giúp chính sách BHXH tự nguyện trở nên thiết thực hơn với lao động tự do, tiểu thương, nông dân và những người không có hợp đồng lao động ổn định. Chính sách không còn chỉ là "của để dành" cho tuổi già mà đã hỗ trợ người tham gia ngay trong những giai đoạn quan trọng của cuộc sống.

Cùng với chế độ thai sản, Luật BHXH năm 2024 cũng giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm, mở rộng cơ hội hưởng lương hưu cho nhiều lao động tham gia muộn hoặc có thu nhập không ổn định.

Theo BHXH Việt Nam, năm 2018, cả nước có hơn 277.000 người tham gia BHXH tự nguyện; đến năm 2019 tăng lên hơn 558.000 người, gấp đôi năm trước. Giai đoạn 2020-2025, số người tham gia tiếp tục tăng đều. Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 2,6 triệu người tham gia BHXH tự nguyện, tăng 13,83% so với năm 2024 và tương đương 5,49% lực lượng lao động trong độ tuổi. Kết quả này cho thấy diện bao phủ BHXH tự nguyện ngày càng mở rộng, đồng thời phản ánh nhu cầu bảo đảm an sinh của người dân ngày càng tăng.

Cùng với phát triển người tham gia, công tác giải quyết, chi trả các chế độ BHXH, BHTN tiếp tục được thực hiện kịp thời, đúng quy trình, quy định. Hết tháng 3/2026, toàn quốc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng cho hơn 3,5 triệu người; tăng gần 410.000 người so với năm 2018, tương ứng tăng 13,23%. Việc thực hiện các nghị định về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hằng tháng cũng được triển khai kịp thời, góp phần bảo đảm quyền lợi cho người thụ hưởng. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để người dân nhìn thấy rõ hơn giá trị của việc tham gia BHXH: đóng góp khi còn khả năng lao động để có điểm tựa thu nhập khi về già.

Trong bối cảnh già hóa dân số, thị trường lao động biến đổi nhanh, số lao động phi chính thức còn lớn, phát triển BHXH tự nguyện là nhiệm vụ có ý nghĩa lâu dài. Khi người lao động hiểu rõ quyền lợi, được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng và được phục vụ thuận tiện hơn, chính sách BHXH tự nguyện sẽ có thêm điều kiện trở thành điểm tựa bền vững cho hàng triệu người dân khi về già.