Làng du lịch Vi Rơ Ngheo chuyển mình trong mây trắng
Được bao bọc bởi 5 ngọn núi, Vi Rơ Ngheo là ngôi làng cổ của người Xơ Đăng ở xã Đăk Tăng (huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) vẫn còn giữ nhiều nét đẹp hoang sơ của đại ngàn Tây Nguyên.
Cách thị trấn Măng Đen gần 50 km về hướng bắc, làng Vi Rơ Ngheo nằm lọt thỏm giữa bốn bề núi rừng hùng vĩ. Ở độ cao trên 1.200 m so với mực nước biển, Vi Rơ Ngheo có nhiệt độ trung bình từ 16 - 25 độ C. Ngôi làng cổ tựa như bồng bềnh giữa biển mây này đang chuyển mình mạnh mẽ phát triển du lịch cộng đồng.
Vi Rơ Ngheo là ngôi làng cổ của người Xơ Đăng. Trong làng có 63 nóc nhà với hơn 300 người dân đang sinh sống. Có thể do địa hình biệt lập nên từ lâu người dân trong làng đã quen với lối sống tự cung tự cấp. Nhưng cũng bởi vậy mà Vi Rơ Ngheo còn lưu giữ được những nét đặc trưng riêng về kiến trúc của một ngôi làng bản địa. Cùng với đó là những giá trị đặc sắc về văn hóa truyền thống, phong cảnh thiên nhiên mang đầy vẻ hoang sơ. Tận dụng lợi thế đó, đồng bào dân tộc Xơ Đăng nơi đây đã và đang xây dựng mô hình làng du lịch với những nét độc đáo riêng mà hiếm nơi nào có được.
Đặc biệt, Vi Rơ Ngheo được xem là thiên đường của hoa địa lan với đồi lan bản địa và hoa được người dân trồng ở các bờ rào, cổng nhà…. Ở ngôi làng này, khắp các ngõ ngách, sân vườn, hiên nhà đều được dân làng trang trí hoa phong lan tạo nên khung cảnh tuyệt đẹp, hoang sơ.
Với những vẻ đẹp được xem là “độc nhất, vô nhị”, UBND tỉnh Kon Tum đã công nhận làng Vi Rơ Ngheo là Làng Du lịch cộng đồng thứ 2 của tỉnh với nhiều loại hình du lịch đặc thù như: Du lịch văn hóa, sinh thái, dã ngoại, nghỉ dưỡng. Đây được xem là ngôi làng nguyên sơ, bình yên, khí hậu trong lành và sạch, đẹp nhất ở Kon Tum.
Ông A Hiền (44 tuổi, người dân tộc Xơ Đăng), chủ một homestay ở làng Vi Rơ Ngheo cho biết, trước đây, người dân chưa biết làm du lịch cộng đồng, chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi nên đời sống gặp nhiều khó khăn. Sau này, được chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động về lợi ích từ làm du lịch cộng đồng để tăng thu nhập, cải thiện đời sống, giữ gìn cảnh quan môi trường, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, dân làng đã đồng thuận rất cao.
“Những năm về trước, rất ít người lui tới Vi Rơ Ngheo. Có chăng cũng chỉ là các cán bộ, giáo viên đến tuyên truyền, vận động. Thế rồi vài năm trở lại đây có nhiều đoàn khách tới, họ ngỡ ngàng trước vẻ đẹp hoang sơ của Vi Rơ Ngheo nên ngỏ ý muốn tìm hiểu cảnh đẹp cũng như văn hóa truyền thống ở đây. Người dân trong làng cũng nhiệt tình dắt du khách đi tham quan, trải nghiệm. Sau đó, vẻ đẹp của Vi Rơ Ngheo được lan truyền rộng rãi, du khách xem đây như một địa điểm du lịch lý thú. Không chỉ du khách trong nước mà du khách nước ngoài cũng tìm đến Vi Rơ Ngheo để tìm nơi nghỉ dưỡng”, ông A Hiền nói.
Ông Phạm Văn Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Kon Plông cho biết, đến nay đã có 50/63 hộ dân trong làng Vi Rơ Ngheo tham gia hợp tác xã du lịch. Với sự giúp đỡ từ chính quyền và sự nỗ lực của người dân, Vi Rơ Ngheo đã hình thành các đội múa xoang, đánh cồng chiêng, từ trẻ em đến người có tuổi đều có thể tham gia. Các giá trị văn hóa truyền thống được người dân giữ gìn và phát huy tích cực, như: Múa xoang, đánh cồng chiêng, sinh hoạt cộng đồng…
Qua đó, UBND huyện Kon Plông đã chọn 20 hộ có điều kiện, có căn nhà truyền thống của người đồng bào Xơ Đăng nâng cấp, sửa chữa thành những homestay để phục vụ du khách lưu trú đến với Vi Rơ Ngheo, xây dựng nhóm hộ trồng rau, nuôi gà, heo, bắt cá suối và tổ chức nấu ăn phục vụ khi có khách thêm thăm làng. Huyện cũng kết nối các tour du lịch tổ chức khám phá hồ, thác quanh làng Vi Rơ Ngheo.
Song song đó, huyện Kon Plông sẽ tổ chức đưa các hộ gia đình đi học tập kinh nghiệp ở những mô hình làm du lịch cộng đồng đã thành công ở trong tỉnh và ngoài tỉnh khác. Để rồi từ những mô hình đó, họ sẽ về triển khai phù hợp với ngôi làng của mình. Mục tiêu của huyện là xây dựng làng du lịch cộng đồng Vi Rơ Ngheo trở thành điểm đến hấp dẫn và đạt chuẩn ASEAN.
