Trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL), để bảo đảm tính khả thi của văn bản khi thi hành, các cơ quan nhà nước phải tổ chức lấy ý kiến, tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của nhân dân, của đối tượng trực tiếp chịu tác động. Sự tham gia này là rất quan trọng và được Luật Ban hành VBQPPL năm 2015 quy định bắt buộc nhưng thực tiễn 3 năm qua vẫn còn nhiều hạn chế.
Chưa quy định cơ chế giám sát việc tổ chức lấy ý kiến
Luật năm 2015 có nhiều quy định tiến bộ, cụ thể về việc lấy ý kiến nhân dân vào dự thảo VBQPPL. Chẳng hạn, Điều 7 bước đầu quy định trách nhiệm của cơ quan chủ trì lấy ý kiến và cơ quan, tổ chức tham gia góp ý kiến về đề nghị xây dựng VBQPPL, dự án, dự thảo VBQPPL. Luật năm 2015 cũng đã quy định cơ quan chủ trì soạn thảo có trách nhiệm tổng hợp, nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến góp ý và đăng tải nội dung giải trình, tiếp thu ý kiến góp ý trên Cổng thông tin điện tử đã đăng tải dự án, dự thảo để lấy ý kiến.
Khoản 1 Điều 57 và Điều 91 của Luật năm 2015 thì quy định tại “trong thời gian dự thảo đang được lấy ý kiến, nếu cơ quan chủ trì soạn thảo chỉnh lý lại dự thảo văn bản mà khác với dự thảo đã đăng tải trước đó thì phải đăng lại dự thảo văn bản đã được chỉnh lý”.
Tuy nhiên, Luật chưa quy định cơ chế giám sát việc tổ chức lấy ý kiến, tham gia góp ý kiến và trách nhiệm giải trình, phản hồi của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quy trình này; chưa quy định rõ thời điểm, thời hạn đăng tải tài liệu này và việc cập nhật nội dung giải trình, tiếp thu khi thời hạn lấy ý kiến là tương đối dài.
Tại Khoản 1 Điều 57 và Điều 91 chỉ được quy định đối với việc lấy ý kiến dự án luật, pháp lệnh, dự thảo nghị quyết và dự thảo nghị định của Chính phủ.
Trong khi đây là một trong những quy định mới, quan trọng góp phần nâng cao trách nhiệm của cơ quan chủ trì soạn thảo cũng như tăng cường tính công khai, minh bạch trong quá trình soạn thảo VBQPPL.
Ảnh minh họa
Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, GS.TS Trần Ngọc Đường bình luận, Luật năm 2015 chưa thể hiện đầy đủ vai trò của nhân dân trong hoạt động lập pháp.
Cụ thể, vai trò của nhân dân thông qua Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đều đã được thể hiện trong hầu hết các công đoạn của quy trình lập pháp từ việc hình thành các đề nghị xây dựng các VBQPPL, hình thành chương trình xây dựng luật, pháp lệnh hàng năm đến việc soạn thảo, thẩm tra các dự án luật, pháp lệnh trước khi Quốc hội xem xét thông qua.
Tuy nhiên, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với tư cách là một chủ thể có thẩm quyền giám sát và phản biện xã hội trong hoạt động xây dựng pháp luật mà Hiến pháp năm 2013 ghi nhận thì Luật Ban hành VBQPPL lại chưa quy định.
Tổ chức phiên điều trần về dự án luật, pháp lệnh
Cũng theo ông Đường, nhân dân với tư cách là công dân có các quyền dân chủ trực tiếp cũng cần phải được thể chế trong hoạt động lập pháp của Nhà nước. Vì vậy, cần phát huy vai trò của nhân dân trong hoạt động lập pháp, trong tất cả các giai đoạn của quy trình lập pháp cần có quy định vai trò giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đồng thời thu hút thực chất nhân dân tham gia vào hoạt động lập pháp,
Nguyên Thứ trưởng Bộ Tư pháp, GS. TS Hoàng Thế Liên ghi nhận Luật hiện hành đã có quy định bắt buộc phải lấy ý kiến của nhân dân, của đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách pháp luật.
Nhưng ông Liên cho rằng, do còn thiếu nhiều điều kiện như thời gian, kinh phí, thông tin cộng với sự bất cập trong ý thức và năng lực của đội ngũ hoạch định chính sách nên quy định này được thực hiện chưa tốt, thậm chí là còn hình thức, chiếu lệ cả trong tổ chức lấy ý kiến lẫn trong tổng hợp, tiếp thu, giải trình ý kiến đóng góp của nhân dân.
“Điều đó đồng nghĩa với việc chưa coi trọng ý kiến của nhân dân, tiếng nói của nhân dân trong hoạch định chính sách pháp luật còn yếu ớt.
Trong khi đó, yêu cầu hàng đầu của Nhà nước pháp quyền là pháp luật phải được tạo dựng bằng con đường dân chủ, thực sự thể hiện ý chí, nguyện vọng của nhân dân” – ông Liên nhấn mạnh.
Do đó, ông Liên đề xuất tới đây phải sửa đổi, bổ sung cơ chế pháp lý hữu hiệu để thực hiện vấn đề quan trọng này theo hướng tạo dựng cơ chế bảo đảm việc lấy ý kiến nhân dân, đối tượng chịu sự tác động trực tiếp của chính sách pháp luật trong giai đoạn dự thảo văn bản một cách thực chất.
Ngoài ra, cần bổ sung quy định về trách nhiệm của đại biểu Quốc hội trong việc lấy ý kiến của cử tri ở khu vực bầu cử về dự án luật, pháp lệnh.
Quy định này vừa tạo thêm một kênh quan trọng để nhân dân góp ý kiến, vừa giúp đại biểu Quốc hội nắm bắt được nguyện vọng của nhân dân để nói lên tiếng nói của nhân dân tại nghị trường.
Đáng chú ý, nguyên Thứ trưởng kiến nghị, cần có quy định về tổ chức phiên điều trần về dự án luật, pháp lệnh ở giai đoạn thẩm tra.
Phiên điều trần được tổ chức công khai và mở rộng. Thành phần tham gia phiên điều trần, ngoài các đại diện của các cơ quan nhà nước, đại diện cử tri, các tổ chức xã hội, nhân dân có quyền dự.
Tại phiên điều trần, cơ quan trình dự án luật, pháp lệnh có trách nhiệm trả lời các câu hỏi của bất cứ ai tham gia phiên điều trần, cung cấp đầy đủ tài liệu, thông tin liên quan đến dự án luật, pháp lệnh.
Qua phiên điều trần, các cơ quan có trách nhiệm trong ban hành văn bản sẽ trực tiếp nhận được nhiều ý kiến từ nhân dân.
Thông tư 109/2025/TT-BCA của Bộ công an quy định về phân công trách nhiệm, quan hệ phối hợp, quy trình xác minh, giải quyết vụ cháy trong Công an nhân dân chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/01/2026.
Sau gần 3 tháng thi công, dự án cầu Trần Hưng Đạo đang được đơn vị thi công triển khai khoan cọc nhồi để tiến hành làm các trụ móng cầu giữa sông Hồng.
Phương tiện có khối lượng toàn bộ trên 10 tấn và xe container, xe đầu kéo lưu thông từ Đại lộ Thăng Long, Quốc lộ 32 (đường Hồ Tùng Mậu) sẽ bị hạn chế vào Vành đai 3 trên cao trong khung giờ cao điểm (sáng 6h – 9h, chiều 16h – 20h) từ ngày 1/1/2026.
UBND TP HCM vừa ban hành chỉ đạo quan trọng nhằm siết chặt và nâng cao hiệu quả công tác quản lý, sử dụng tạm thời một phần lòng đường, vỉa hè, đặc biệt là việc rà soát và xử lý các trường hợp cấp phép cũ không còn phù hợp với quy định mới tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và Nghị định 165/2024/NĐ-CP.
Ngày 8/11, Tổng biên tập Báo Pháp luật Việt Nam, cùng các cán bộ, phóng viên, nhà tài trợ, tiếp tục đến với xã Liên Minh - Phú Thọ, để trao tặng hai căn nhà cho hộ dân còn gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống.
Sáng ngày 25/01/2026, Cảng quốc tế Cam Ranh đã cùng lúc đón hai tàu du lịch hạng sang là Westerdam và Norwegian Sun cập cảng, đưa gần 4.000 du khách quốc tế đến khám phá vẻ đẹp của tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 24,25/01, Công an tỉnh An Giang phối hợp Công an tỉnh Cà Mau tổ chức khánh thành và bàn giao công trình “Ngôi nhà 19/8” và du khảo về nguồn, sinh hoạt chính trị tại Khu di tích lịch sử Quốc gia Hòn Đá Bạc - Trung tâm Chỉ huy Kế hoạch Phản gián CM12.
Công an tỉnh Hưng Yên đã khởi tố 5 bị can là bác sĩ, cán bộ y tế tại các trung tâm y tế trên địa bàn do có hành vi giả mạo trong công tác, liên quan đến việc hợp thức hóa và khai khống hồ sơ bệnh án trong thời gian dài.
Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, người dân và lực lượng chức năng tại TP.HCM đã phát hiện một thi thể nam giới trẻ tuổi và một phụ nữ trung niên trôi trên các tuyến sông lớn.
Cơ quan chức năng đang xác minh một cô gái bị nhóm thanh niên quấy rối tình dục tại hầm Kim Liên, khi lượng lớn người dân tụ tập hò reo ăn mừng chiến thắng của đội tuyển Việt Nam.
Từ cuối tháng 12.2025 đến thời điểm bị phát hiện đã thực hiện 6 vụ cắt trộm dây cáp điện ngầm với tổng chiều dài khoảng 300m, thiệt hại hàng trăm triệu đồng.
Nguyễn Thuỵ Saly cùng đồng bọn dùng AI tạo hình ảnh chụp với lãnh đạo cấp cao để tạo lòng tin nhằm lừa đảo "chạy án" và chiếm đoạt tiền của một số người.
Ngày 25/1, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh An Giang cho biết, đơn vị đã bắt giữ được bị can có quyết định truy nã khi đang lẩn trốn tại TP. Hà Nội.
Việc giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển là hành vi tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, trực tiếp đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của người tham gia giao thông.
Rạng sáng 24/1, trong quá trình tuần tra, kiểm soát tại khu vực mốc 1313(2), thuộc thôn Nà Sa, xã Hoành Mô (tỉnh Quảng Ninh), tổ công tác của Đồn Biên phòng cửa khẩu Hoành Mô phối hợp với Hải quan cửa khẩu Hoành Mô đã phát hiện, bắt giữ một đối tượng có hành vi vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ qua biên giới.
Ngày 4/6, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác Trung ương đã có buổi làm việc với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Kiên Giang và Thường trực Tỉnh ủy An Giang về tình hình triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương; công tác tổ chức bộ máy; quốc phòng, an ninh
Công an tỉnh Tiền Giang đang tiến hành điều tra, làm rõ vụ một chủ doanh nghiệp kinh doanh lúa gạo nghi bị lừa đảo trên không gian mạng với số tiền trên 420 tỷ đồng.
Gần 1 tháng nay trên tuyến tỉnh lộ 337 và Quốc lộ 279 đoạn từ xã Thống Nhất đến cảng Làng Khánh (TP Hạ Long), thường xuyên xuất hiện hàng chục xe tải lớn chở đất chạy rầm rập suốt ngày đêm, cuốn theo bụi mù mịt.
Chiều 17/3, Bộ Tư pháp tổ chức Hội nghị công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc bổ nhiệm đồng chí Nguyễn Thanh Tú, Vụ trưởng Vụ Pháp luật Dân sự - Kinh tế giữ chức Thứ trưởng Bộ Tư pháp.
