Lạm dụng kháng sinh do ngành Y yếu kém trong quản lý

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trả lời chất vấn.

Giá thuốc Việt Nam không cao hơn giá thế giới?

Bày tỏ băn khoăn trước tình trạng bán thuốc không cần kê đơn của bác sĩ, ĐB Dương Minh Ánh (Hà Nội) cho rằng, việc lạm dụng thuốc nói chung và thuốc kháng sinh nói riêng trong suốt thời gian qua khiến nhiều bệnh nhân bị kháng thuốc, dị ứng thuốc, sốc thuốc phải nhập viện.

Dẫn thông tin từ một khảo sát, ĐB cho biết “thực trạng đáng báo động” là khoảng 88-91% hiệu thuốc ở nông thôn và thành thị phía Bắc không bán theo đơn của bác sĩ, ĐB đề nghị Bộ trưởng nói rõ về trách nhiệm của Bộ trưởng trước thực trạng nêu trên cùng giải pháp để giải quyết vấn đề.

Cùng chung trăn trở, ĐB Phạm Văn Tuân (Thái Bình) đề nghị Bộ trưởng cho biết khi nào chấm dứt được tình trạng dược sĩ kê đơn thay bác sĩ?

Thừa nhận những vấn đề mà các ĐB nêu là xác đáng, Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định trong nhiệm kỳ này Bộ sẽ cố gắng xử lý lỗi người dân đến hiệu thuốc nào cũng mua được, không cần kê toa. “Đây là yếu kém trong quản lý của ngành và chúng tôi nhận trách nhiệm, sắp tới sẽ đổi mới toàn diện điều này.

Nhưng cũng phải tăng cường lực lượng thanh tra, giám sát vì đội ngũ này và y tế rất yếu, cả nước chỉ có chưa đến 300 thanh tra ngành y tế, kể cả tuyến Trung ương và tuyến tỉnh. Nó cũng khó như an toàn thực phẩm nhưng còn khó hơn vì y tế là ngành cần chuyên sâu”, Bộ trưởng Tiến cho hay.

Vấn đề lạm dụng kháng sinh mà ĐB nêu cũng được Bộ trưởng Tiến nhận xét là “rất đúng” và cho hay Bộ Y tế đã trình Chính phủ phê duyệt Chiến lược về phòng, chống kháng sinh.

Tới đây, Bộ sẽ cố gắng khắc phục tình trạng này bằng những thông tư kê đơn, đơn điện tử và bệnh án điện tử để kiểm soát được vấn đề.

Đồng thời, trong tương lai, ngành y tế sẽ cố gắng giảm bớt sử dụng thuốc không hợp lý. Cũng liên quan đến giá thuốc, ĐB Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh) đề nghị Bộ trưởng Bộ Y tế làm rõ ý kiến cho rằng giá thuốc Việt Nam cao hơn so với mặt bằng giá các nước trong khu vực và ngay cả ở Việt Nam cũng có sự chênh lệch giữa các địa phương.

Đáp lời, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định, trong thời gian qua, với việc ban hành một loạt thông tư và thực hiện đồng bộ Luật Đấu thầu, Nghị định đấu thầu, thị trường thuốc của Việt Nam ổn định và không tăng cao.

“Trong CPI của những mặt hàng thiết yếu thì thuốc vẫn là đứng thứ 9, thứ 10, có nghĩa là không tăng đột biến. Trong các đánh giá độc lập của tổ chức quốc tế thì giá của thuốc biệt dược và thuốc gốc chữa những bệnh ung thư, tim mạch, tiểu đường của Việt Nam so với 6 nước trung bình ASEAN thấp hơn 10%. Trong khi của các nước khác như Philippines, Thái Lan cao hơn 37% và 19%. Đối với thuốc gốc nói chung trong ASEAN thì Việt Nam thấp hơn 33%, trong khi Philippines và Indonesia cao hơn 72% và 20%”, Bộ trưởng Tiến phản bác và nhấn mạnh.

“Nói giá thuốc của chúng ta cao hơn thế giới có lẽ phải có số liệu và đánh giá độc lập của các tổ chức quốc tế”, Bộ trưởng Tiến nhấn mạnh.

Xử nghiêm những sai phạm trong tai biến y khoa

Quan tâm tới tình trạng rất nhiều tai biến y khoa xảy ra trong thời gian vừa qua liên quan đến quá trình vận hành thiết bị, máy móc, trang thiết bị y tế, ĐB Nguyễn Lân Hiếu (An Giang) nhận định, hiện nay Bộ Y tế đã có quy trình khá rõ ràng và khoa học về chẩn đoán, điều trị… nhưng các quy trình về vận hành, bảo trì, sửa chữa các thiết bị y tế còn chưa được các bệnh viện áp dụng, tuân thủ chặt chẽ; năng lực, trách nhiệm của các công ty vật tư, trang thiết bị y tế cũng cần được rà soát, bổ sung.

Trả lời câu hỏi của các ĐB, Bộ trưởng Tiến cho rằng những tai biến y khoa xảy ra vừa qua là điều không mong muốn, là nỗi đau lòng với người dân, bệnh nhân và chính người thầy thuốc.

Theo Bộ trưởng Tiến, Bộ đã có những đề án thành lập các Hội đồng an toàn bệnh nhân thuộc Cục Quản lý khám chữa bệnh.

Bên cạnh đó là ban hành các quy trình khám chữa bệnh mà ngay trong đó có vấn đề sử dụng trang thiết bị, máy móc liên quan đến khám chữa bệnh rất chặt chẽ.

Tuy nhiên, vấn đề là thực hiện nghiêm các quy trình đó. Thời gian tới, Bộ sẽ ban hành tiếp các thông tư, chỉ thị và xử lý nghiêm theo hành lang pháp lý nếu có sai phạm. Về vấn đề lạm dụng quỹ và trục lợi bảo hiểm xã hội, Bộ trưởng Tiến nói việc lạm dụng có từ cả cơ quan y tế và người dân.

Để khắc phục tình trạng này, theo bà Tiến, Bộ sẽ làm quy trình khám, chữa bệnh chặt chẽ kèm theo giám sát và cùng với bảo hiểm xã hội có những định mức trần chi, thực hiện nghiêm việc tự chủ nhưng có sự quản lý chặt của Nhà nước và đổi mới toàn diện mô hình tự chủ…

Để tránh thực trạng bệnh nhân xét nghiệm ở tuyến huyện, lên tuyến tỉnh rồi tuyến Trung ương lại xét nghiệm lại, Chính phủ đã ban hành nghị quyết, Bộ Y tế đã ban hành thông tư để các bệnh viện tuyến Trung ương và tuyến tỉnh sẽ công nhận các kết quả xét nghiệm lẫn nhau và đến năm 2018 sẽ công nhận kết quả xét nghiệm giữa các tuyến.