Lâm Đồng: Cần làm rõ nghi vấn phạm nhân trốn trại tâm thần đi tranh chấp đất

Đối tượng tâm thần gây án lừa đảo
Hồ Lương Sơn (SN 1966, HKTT phường Hưng Long, TP Phan Thiết cũ) là người từng bị Cơ quan CSĐT - Công an thành phố Phan Thiết (cũ) khởi tố, bắt tạm giam về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản" vào ngày 11/3/2017.

Trong quá trình điều tra, cơ quan công an xác định: “Trong quá trình tạm giam để điều tra, gia đình Hồ Lương Sơn cung cấp thông tin trước đây Sơn bị bệnh thần kinh và có thời gian điều trị tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương Biên Hòa. Kết quả xác minh do Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa cung cấp: “Hồ Lương Sơn có điều trị nội trú tại Bệnh viện từ ngày 28/7/2003 đến ngày 24/9/2003; Chẩn đoán bệnh: Loạn tâm thần thực tổn”.
Ngày 4/5/2017, Cơ quan CSĐT - Công an TP Phan Thiết (cũ) đã ra Quyết định trưng cầu để giám định tâm thần đối với Sơn. Tại Kết luận Giám định pháp y tâm thần số 258/KL-VPYTW ngày 12/6/2017 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, kết luận: “Về y học: Trước, trong và sau khi gây án: Đương sự bị bệnh Rối loạn cảm xúc không ổn định (suy nhược) thực tổn (F006.6 - ICD.10). Hiện nay: đương sự bị bệnh Rối loạn stress sau chấn/ Rối loạn cảm xúc không ổn định (suy nhược) thực tổn (F43.1/F06.6 - ICD.10).

Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Tại thời điểm gây án Đương sự bị hạn chế năng lực nhận thức và điều khiển hành vi. Hiện nay: Đương sự chưa đủ năng lực nhận thức và điều khiển hành vi để làm việc với cơ quan pháp luật”.
Sau quá trình điều tra và truy tố, đến ngày 29/11/2019, Hồ Lương Sơn đã bị TAND TP Phan Thiết (nay là Tòa án Khu vực 10, tỉnh Lâm Đồng) tuyên án tại Bản án số 208/2019/HS-ST: “28 tháng và 14 ngày tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày bị bắt giam 11/3/2017. Do thời hạn phạt tù bằng thời gian bị cáo bị tạm giam cộng với thời gian bị cáo bị bắt buộc chữa bệnh nên bị cáo đã chấp hành xong hình phạt tù”.

Trốn trại tâm thần đi tranh chấp đất?
Theo bản án kể trên, Hồ Lương Sơn “bị tạm giam cộng với bắt buộc chữa bệnh” tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa từ ngày 11/3/2017 cho đến ngày 29/11/2019 (ngày Thẩm phán, Chủ tọa phiên tòa tuyên bản án số 208). Vậy nhưng bằng một cách “thần kỳ” nào đó, trong quá trình “tạm giam và bắt buộc chữa bệnh” kể trên, cái tên Hồ Lương Sơn lại xuất hiện trong một vụ tranh chấp đất cách Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa khoảng 150km.
Theo đơn tố cáo của người dân: “Ngày 1/3/2019, Công an xã Hàm Mỹ (nay là xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng) phối hợp với các cán bộ là đại diện của UBND xã Hàm Mỹ nay là UBND xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng, trực tiếp đến hiện trường xảy ra sự việc để ghi nhận, lấy lời khai của ông Hồ Lương Sơn nội dung theo "Biên Bản ghi nhận hiện trạng" lúc 14h ngày 1/3/2019.
Tháng 9/2019, Công an huyện Hàm Thuận Nam (nay là xã Hàm Thuận Nam, tỉnh Lâm Đồng), phối hợp với VKSND huyện Hàm Thuận Nam (nay là VKSND khu vực 11, tỉnh Lâm Đồng), Công an xã Hàm Mỹ, cán bộ thuộc UBND xã Hàm Mỹ (nay là xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng) trực tiếp đến hiện trường khu đất để xem xét hiện trạng và kiểm đếm số lượng cây trồng bị ông Sơn hủy hoại, tổng hợp thiệt hại để làm căn cứ giải quyết vụ việc”.

Theo tố cáo của người dân, Hồ Lương Sơn cùng vợ là bà Trang đã có hành vi chiếm đất của nhiều cá nhân tại huyện Hàm Thuận Nam (nay là xã Hàm Thuận Nam, tỉnh Lâm Đồng) trong thời gian Sơn đang phải “bị bắt buộc chữa bệnh” tại VPYTTTW Biên Hòa. Tổng diện tích đất tranh chấp là hơn 2,6 hecta.
Để xác minh thông tin này, ngày 16/10/2025, phóng viên Báo PLVN đã làm việc với đại diện UBND xã Tuyên Quang (tỉnh Lâm Đồng).
Vị này nắm rất rõ vụ việc Hồ Lương Sơn cùng vợ chiếm đất của người khác và gây rối trật tự công cộng trên địa bàn xã Hàm Mỹ (tỉnh Bình Thuận cũ). Để chứng minh, vị này đã cho phóng viên xem những biên bản vi phạm hành chính của Hồ Lương Sơn cùng vợ trước ngày 29/11/2019 và nói: “Theo nguyên tắc, tôi chỉ cho nhà báo xem để chứng minh sự việc là có thật. Tôi không đồng ý cho sao chụp...”.
Quá trình thu thập chứng cứ, Phóng viên cũng đã gặp một cán bộ công an (xin không nêu tên) huyện Hàm Thuận Nam thời điểm đó tham gia điều tra vụ việc, cán bộ này cho biết: “Tôi là người điều tra sự việc, nhưng Hồ Lương Sơn và Trang không có mặt, không ký vào biên bản nên tôi đành phải đề xuất việc tranh chấp đất đai này thuộc lĩnh vực dân sự”.
Báo PLVN sẽ tiếp tục thông tin.

Điều 49 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về việc bắt buộc chữa bệnh đối với người phạm tội: - Đối với người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi mắc bệnh quy định tại Điều 21 Bộ luật Hình sự 2015 như người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội trong khi đang mắc bệnh tâm thần, một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình thì Viện kiểm sát hoặc Tòa án căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. - Đối với người phạm tội trong khi có năng lực trách nhiệm hình sự nhưng trước khi bị kết án đã mắc bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, người đó có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. - Đối với người đang chấp hành hình phạt tù mà bị bệnh tới mức mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình, thì căn cứ vào kết luận giám định pháp y, giám định pháp y tâm thần, Tòa án có thể quyết định đưa họ vào một cơ sở điều trị chuyên khoa để bắt buộc chữa bệnh. Sau khi khỏi bệnh, nếu không có lý do khác để miễn chấp hành hình phạt, thì người đó phải tiếp tục chấp hành hình phạt. Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù: Chế độ quản lý, điều trị đối với người phạm tội bị bắt buộc chữa bệnh: Kể từ thời điểm người bị bắt buộc chữa bệnh, cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần có trách nhiệm quản lý và điều trị người bị bắt buộc chữa bệnh. Việc quản lý và điều trị người bị bắt buộc chữa bệnh được thực hiện như đối với những người bị bệnh tâm thần khác và không được phân biệt đối xử. Trường hợp người bị bắt buộc chữa bệnh trốn: Tại Điều 10 Nghị định 64/2011/NĐ-CP thì khi có người bị bắt buộc chữa bệnh trốn, cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần phải lập biên bản và thông báo ngay cho cơ quan đã ra quyết định áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh, cơ quan đã đề nghị áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh và gia đình của người bị bắt buộc chữa bệnh biết để phối hợp truy tìm; đồng thời, phải chủ trì tổ chức ngay các biện pháp để truy tìm như đối với người bị bệnh tâm thần khác và báo cho cơ quan Công an cấp tỉnh nơi có cơ sở bắt buộc chữa bệnh tâm thần biết để cùng phối hợp truy tìm.