Kỳ lạ vụ doanh nghiệp đề nghị tất toán hợp đồng nhưng 14 tháng sau ngân hàng mới chấp thuận: “Giao dịch dân sự bị che giấu” vẫn có hiệu lực pháp luật!

Nộp đủ tiền nhưng hơn 14 tháng sau Ngân hàng mới thu nợ

Ông Nguyễn Xuân Dũng - Tổng Giám đốc Công ty CP Kinh doanh, xây dựng, dịch vụ và tư vấn Phú Quang (gọi tắt Cty Phú Quang, có trụ sở tại TP HCM) trình bày: Cty của ông vướng phải một vấn đề “trái khoáy” chưa từng thấy. Cụ thể, từ năm 2023, Cty của ông đã nhiều lần gửi văn bản đến Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương tín (Vietbank) - Chi nhánh TP HCM (gọi tắt là Ngân hàng) đề nghị tất toán khoản vay liên quan Cty CP SX XD Hoàng Ngân (gọi tắt là Cty Hoàng Ngân) và ông Trần Văn Ngô nhưng Ngân hàng không cho Cty tất toán làm cho nợ lãi và nợ phạt tăng cao, ảnh hưởng đến quyền lợi của doanh nghiệp.

Công văn 393 ngày 28/4/2023, của Ngân hàng gửi Cty Hoàng Ngân và Cty Phú Quang xác định, tổng dư nợ của Cty Hoàng Ngân tạm tính đến ngày 28/4/2023 là gần 207,3 tỷ đồng. Đến ngày 11/5/2023, Cty Phú Quang đã chuẩn bị số tiền gần 318 tỷ đồng trong tài khoản của Cty mở tại Ngân hàng Vietbank và nhiều lần làm văn bản đề nghị Ngân hàng trích thu nợ, tất toán khoản vay của Cty Hoàng Ngân nhưng Ngân hàng vẫn không tiến hành thu nợ.

Theo ông Dũng, trong tài khoản đã có sẵn tiền nhưng Ngân hàng lại không chịu tất toán khoản vay. Mãi đến 12/7/2024 (tức hơn 14 tháng sau), khi Cty Phú Quang làm “đơn tố giác tội phạm” gửi đến Cơ quan Cảnh sát Điều tra - Bộ Công an và Thanh tra Ngân hàng Nhà nước thì Ngân hàng đã tự động trích nợ số tiền gần 209,8 tỷ đồng để thu hồi nợ của Cty Hoàng Ngân.

Tiếp đó, Ngân hàng ban hành công văn 1339, thông báo dư nợ còn lại của Cty Hoàng Ngân tính đến hết ngày 12/7/2024 là hơn 55 tỷ đồng bao gồm lãi và phạt chậm trả và yêu Cty Hoàng Ngân nhanh chóng tất toán khoản vay.

“Điều này thật sự vô lý. Chúng tôi muốn thanh toán nợ nhưng Ngân hàng không đồng ý, kéo dài hơn 14 tháng phát sinh thêm lãi và phạt chậm trả hơn 55 tỷ đồng lại bắt chúng tôi phải thanh toán. Các khoản lãi, phạt phát sinh sau ngày 11/5/2023 là do lỗi của Vietbank, Cty Phú Quang không có trách nhiệm thanh toán khoản lãi, phạt này. Cty Phú Quang chỉ chịu trách nhiệm trên số tiền nợ hơn 207 tỷ đồng mà Ngân hàng đã thông báo và tiền lãi, phạt tính đến ngày 11/5/2023”, ông Dũng trình bày.

Tương tự, ông Trần Văn Ngô vay Ngân hàng Vietbank số tiền 496 tỷ đồng với tư cách cá nhân. Khoản vay này được thực hiện dựa trên Hợp đồng đặt cọc mua tài sản hình thành trong tương lai tại Dự án Phú Quang giữa ông Trần Văn Ngô và Cty Phú Quang. Theo ông Dũng, Hợp đồng đặt cọc này đã bị Cơ quan cảnh sát Điều tra - Công an tỉnh Bình Dương (nay là Công an TP HCM) kết luận là Hợp đồng giả cách nên Cty Phú Quang mới hỗ trợ ông Ngô trả nợ cho Vietbank.
Ông Dũng cho biết, “đối với khoản vay này, Cty Phú Quang đã thay ông Ngô trả khoản lãi hơn 74,6 tỷ đồng vào ngày 30/7/2021. Hiện, Cty Phú Quang đã gửi hơn 496 tỷ đồng tại Ngân hàng Nam Á để phục vụ trả khoản nợ của ông Trần Văn Ngô. Ngày 28/1/2022, Cty Phú Quang đã chuyển 280 tỷ đồng vào tài khoản của Phú Quang mở tại Vietbank và yêu cầu tất toán của ông Trần Văn Ngô nhưng sau đó Ngân hàng có văn bản xác nhận không thể tất toán theo đề nghị của Cty Phú Quang.

• Giao dịch dân sự bị che giấu” vẫn có hiệu lực pháp luật

Trao đổi về vấn đề này, Luật sư Nguyễn Hùng - Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Nam cho rằng đối với trường hợp của Công ty Hoàng Ngân: Với việc Cty Phú Quang trả nợ thay cho Công ty Hoàng Ngân, căn cứ quy định tại khoản 5 Điều 4, khoản 21 Điều 5 Hợp đồng thế chấp được ký giữa Bên nhận thế chấp là Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (CN TP HCM - Phòng Giao dịch Huỳnh Tấn Phát) và Bên thế chấp là Công ty Phú Quang (Hợp đồng thế chấp) thì Công ty Phú Quang dùng các quyền sử dụng đất thuộc Dự án Phú Quang để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ vay của Công ty Hoàng Ngân (sau này đổi tên thành Công ty CP Sản xuất Xây dựng Tâm Anh) cho Ngân hàng Vietbank.

Theo đó, Hợp đồng thế chấp có nêu: Vietbank được quyền tự động phong tỏa hoặc trích tiền từ tài khoản tiền gửi của Bên thế chấp (Công ty Phú Quang) tại Vietbank để thực hiện nghĩa vụ bảo đảm. Bên cạnh đó, Công ty Phú Quang có nghĩa vụ thanh toán thay Công ty Hoàng Ngân trong trường hợp Công ty Hoàng Ngân không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ theo yêu cầu của Vietbank.

Như vậy, việc Ngân hàng Vietbank không thực hiện trích thu nợ từ tài khoản tiền gửi của Công ty Phú Quang để trả nợ thay cho Công ty Hoàng Ngân là vi phạm Hợp đồng thế chấp giữa các bên và Công ty Phú Quang không có nghĩa vụ đối với các khoản lãi, phạt phát sinh do vi phạm của Ngân hàng Vietbank, Luật sư Hùng cho biết.

Đối với việc giao trả giấy tờ về tài sản bảo đảm và giải chấp tài sản bảo đảm, Luật sư Hùng phân tích: Theo quy định tại khoản 3 Điều 321 Bộ luật Dân sự 2015, khoản 5 Điều 5 Hợp đồng thế chấp, Ngân hàng Vietbank có nghĩa vụ trả lại giấy tờ về tài sản bảo đảm và giải chấp tài sản bảo đảm khi Công ty Hoàng Ngân đã hoàn thành nghĩa vụ với Vietbank. Ngân hàng Vietbank đã trích thu nợ từ tài khoản Công ty Phú Quang, nghĩa vụ nợ của Công ty Hoàng Ngân đã hoàn tất nên Ngân hàng Vietbank phải giải chấp tài sản bảo đảm, giao trả cho Công ty Phú Quang cùng các giấy tờ pháp lý đi kèm. Công ty Phú Quang nhiều lần yêu cầu những Ngân hàng Vietbank không thực hiện nghĩa vụ trên là vi phạm pháp luật cũng như Hợp đồng thế chấp đã ký giữa các bên.

Còn trường hợp của ông Trần Văn Ngô, Luật sư Hùng khẳng định: Theo kết luận của Cơ quan cảnh sát Điều tra - Công an tỉnh Bình Dương (nay là Công an TP HCM) thì Hợp đồng đặt cọc mua tài sản hình thành trong tương lai được ký giữa ông Ngô và Công ty Phú Quang (Hợp đồng đặt cọc) là không có thật về nội dung giao dịch mà nhằm tạo ra để vay vốn Ngân hàng đầu tư vào Dự án nên Hợp đồng đặt cọc vô hiệu do giả tạo.
Đồng thời, giao dịch dân sự bị che giấu, tức giao dịch vay giữa bên cho vay (Ngân hàng Vietbank) và bên vay là Công ty Phú Quang vẫn có hiệu lực pháp luật.

Do đó, Ngân hàng Vietbank không đồng ý trích thu nợ từ tài khoản Công ty Phú Quang cho khoản vay của ông Trần Văn Ngô do không có ý kiến của ông Ngô là không có cơ sở.