Thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, tuổi trẻ cả nước phát huy tinh thần xung kích, sáng tạo, thúc đẩy chuyển đổi số, góp phần nâng cao đời sống và củng cố niềm tin xã hội.

Vai trò tiên phong, dấn thân của tuổi trẻ

Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng số đã mở ra "nền kinh tế sáng tạo. Tuổi trẻ giữ vai trò tiên phong, ứng dụng công nghệ và tạo ra những bước đột phá.

Tại Việt Nam, nhiều bạn trẻ đã thành công nhờ phát triển startup công nghệ, làm KOL, livestream/bán hàng online,...Không chỉ trong kinh tế, người trẻ còn định hình văn hóa, xã hội; Lan tỏa xu hướng, thúc đẩy hoạt động cộng đồng, thiện nguyện và bảo vệ môi trường qua nền tảng số. Điều này minh chứng rằng, thế hệ trẻ không chỉ thích nghi mà còn biết khai thác công nghệ để tạo ra giá trị mới.

Thực tế, Đoàn Thanh niên cơ sở tích cực triển khai các mô hình kinh tế số, ứng dụng công nghệ như AI, dữ liệu lớn, thương mại điện tử.

Tại Bắc Ninh, Đoàn Thanh niên tỉnh triển khai nhiều mô hình phát triển kinh tế, ứng dụng chuyển đổi số mang lại hiệu quả kinh tế cao. Tiêu biểu, anh Trần Đình Kỹ (xã Trung Chính) với mô hình sản xuất và kinh doanh thảo dược trên nền tảng thương mại điện tử.

Đúc kết từ thực tiễn cuộc sống, anh Kỹ nghiên cứu và chế tạo ra những sản phẩm liên quan đến thảo dược, và hợp tác xã của anh thu được doanh số cao khi đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử.

Được biết, anh Kỹ đầu tư máy móc, cơ sở hạ tầng, xây dựng nhà xưởng và vùng nguyên liệu để sản xuất ra những sản phẩm từ ngải cứu và bồ kết đạt chứng nhận OCOP 4 sao của tỉnh Bắc Ninh.

Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Lai Châu chỉ đạo các cấp bộ Đoàn tận dụng nền tảng số tuyên truyền, giáo dục thanh thiếu nhi và duy trì hiệu quả các trang thông tin như Facebook, Zalo, gắn với nền tảng "Mặt trận số". Điển hình là công trình "Bản đồ số tình nguyện", thu thập, cập nhật thông tin về địa chỉ, hoàn cảnh khó khăn và điểm trường vùng sâu, vùng xa, đồng thời kêu gọi hỗ trợ từ mạnh thường quân, tổ chức và cá nhân.

Hay Đoàn viên Hà Tĩnh không chỉ tham gia tình nguyện mà còn được tiếp cận, thực hành các nền tảng số và lớp học số. Từ đây, họ rèn luyện tư duy marketing, kỹ năng livestream, làm chủ công cụ AI và trở thành "đại sứ số" tiên phong, sáng tạo.

Trong xã hội không ngừng biến đổi, tuổi trẻ là lực lượng dẫn dắt, tiên phong sáng tạo và tạo ra giá trị mới. Nhưng, để làm được điều đó, họ cần không ngừng rèn luyện tri thức, bản lĩnh và sống có mục tiêu, trách nhiệm nhằm xây dựng một xã hội tiến bộ.

Từ lâu, người trẻ Việt đã chứng tỏ vai trò tiên phong trong "kỷ nguyên số", tiêu biểu là các startup công nghệ như MoMo - xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ hộ kinh doanh từ thanh toán không tiền mặt đến quản lý, bán hàng và tài chính số.

Hay Axie Infinity, Sky Mavis không chỉ tạo ra một hiện tượng toàn cầu mà còn tiên phong cho trào lưu "play-to-earn" dưới sự dẫn dắt của CEO Nguyễn Thành Trung (cựu sinh viên FPT Edu).

Hoặc AI Hay – startup do kỹ sư Việt phát triển – đã gọi vốn 19,3 triệu USD, dẫn đầu TP HCM và Việt Nam về AI, xếp hạng cao tại Đông Nam Á và toàn cầu, đồng thời đứng đầu TP HCM trong lĩnh vực Software & Data.

Về trách nhiệm công dân, Luật sư Hoàng Văn Hà cho rằng, Điều 15 Hiến pháp 2013 đã khẳng định: Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân. Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong môi trường số, nơi mỗi hành vi chia sẻ thông tin đều có thể tạo ra tác động xã hội rất lớn.

Do đó, thanh niên không chỉ là người sử dụng công nghệ, mà phải trở thành công dân số có trách nhiệm và hiểu biết pháp luật.

Tuổi trẻ "hiến kế", lan tỏa đổi mới từ cơ sở

Với tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến, các bạn trẻ“hiến kế” giải pháp thiết thực nhằm phát triển bền vững cho các tổ chức Đoàn trong thời kỳ chuyển đổi số.

Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình xây dựng Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, vì vậy, anh Nguyễn Việt Hà - Uỷ viên BCH Đoàn Chính phủ, Bí thư Đoàn Bộ Tư pháp cho rằng, mỗi thanh niên cần chủ động học tập, rèn luyện kỹ năng số và tư duy số để không bị tụt hậu. Việc trang bị kiến thức không chỉ phục vụ cho bản thân mà còn tạo nền tảng để đóng góp cho xã hội.

Đồng thời, thanh niên cần sử dụng không gian mạng một cách văn minh, có trách nhiệm, biết chọn lọc thông tin, đấu tranh với tin giả, tin xấu độc và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng một môi trường số lành mạnh, an toàn.

Trên cơ sở có được kiến thức và kỹ năng, thanh niên sẽ có trách nhiệm hơn trong phát huy tinh thần sáng tạo, dám nghĩ, dám làm trong khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Những ý tưởng mới, mô hình kinh doanh số hay các sản phẩm công nghệ của Việt Nam chính là minh chứng rõ nét cho vai trò của giới trẻ trong phát triển kinh tế số.

“Đoàn thanh niên Bộ Tư pháp đã và đang đóng vai trò quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số, không chỉ là lực lượng thực thi mà còn là nguồn sáng kiến, đổi mới. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ đã tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng phục vụ và thúc đẩy sự phát triển bền vững của Bộ Tư pháp trong giai đoạn hiện nay” – anh Việt Hà cho hay.

Để là người dẫn dắt và đồng hành cùng thanh niên, theo Đại úy Trần Hồ Thái Dương - Ủy viên Thường vụ BCH Đoàn cơ sở Trung đoàn 274 (Sư đoàn 377, Quân chủng PK-KQ), tổ chức Đoàn cần tập trung đổi mới theo hướng chuyển mạnh từ "quản lý hành chính" sang "phục vụ, kiến tạo môi trường phát triển" cho thanh niên.

Hơn nữa, Đoàn phải lắng nghe nhu cầu thực chất của Đoàn viên; Tổ chức hoạt động theo hướng thiết thực, ngắn gọn, hiệu quả, tránh hình thức.

Ngoài ra, đẩy mạnh ứng dụng nền tảng số trong quản lý Đoàn viên, tổ chức sinh hoạt trực tuyến, khảo sát nhu cầu, lấy ý kiến rộng rãi.

Nội dung tuyên truyền cần đa dạng hóa bằng video ngắn, infographic, podcast… phù hợp thói quen tiếp cận thông tin của thanh niên.

Bạn Dương Mai Anh - Chủ tịch Hội Sinh viên Học viện Ngân hàng cho biết, tổ chức Đoàn cần có những đổi mới mạnh mẽ về cả tư duy lẫn phương thức hoạt động và hoạt động của Đoàn cần được thiết kế xuất phát từ nhu cầu thật của thanh niên và gắn với "đầu ra".

Cụ thể, tổ chức Đoàn có thể xây dựng một nền tảng online chung để mỗi bạn trẻ sở hữu một "hồ sơ số" ghi nhận đầy đủ kỹ năng, chứng nhận và quá trình rèn luyện.

Ngoài ra, cách thức truyền thông cũng cần được làm mới thông qua video ngắn, infographic và những nội dung gần gũi, trending phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của giới trẻ.

Thanh niên làm việc trong doanh nghiệp và khu vực kinh tế tư nhân ngày càng chiếm tỷ lệ lớn nhưng hoạt động Đoàn trong khu vực doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn, vì vậy, bạn Trần Thị Kiều Anh - Ủy viên Ban Thư ký TƯ Hội Sinh viên Việt Nam khóa XI, Bí thư Chi đoàn Công ty TNHH WESET English Center cho rằng, việc đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và phát triển tổ chức Đoàn và Đoàn viên trong doanh nghiệp là vấn đề rất cần được quan tâm.

Trước hết, cần có những hướng dẫn nghiệp vụ cụ thể và linh hoạt hơn đối với mô hình tổ chức Đoàn trong doanh nghiệp.

Đề xuất tổ chức Đoàn đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời có cơ chế và hướng dẫn rõ ràng để hỗ trợ Đoàn viên chuyển sinh hoạt từ nhà trường về doanh nghiệp hoặc nơi cư trú.

Tiếp nữa, cần xây dựng tài liệu nghiệp vụ công tác Đoàn phù hợp với đặc thù doanh nghiệp, chú trọng các hình thức sinh hoạt ngắn gọn, thiết thực, gắn với công việc và nhu cầu phát triển nghề nghiệp của thanh niên.

Với trải nghiệm học tập trong môi trường công nghệ phát triển, du học sinh Việt Nam ở nước ngoài cũng "hiến kế" những giải pháp thiết thực. Bạn Trương Hồ Quan Minh - Ủy viên BCH Hội Sinh viên Việt Nam tại Úc, Giải thưởng Sao Tháng Giêng cấp Trung ương năm 2025 nhận thấy, một bộ phận bạn trẻ còn e dè trong chia sẻ, trao đổi, hợp tác.

Vì vậy, việc xây dựng các không gian đối thoại cởi mở, tôn trọng sự khác biệt là rất cần thiết, giúp tăng cường sự thấu hiểu và gắn kết giữa người Việt trong, ngoài nước.

"Lâu dài, những nỗ lực này hướng tới một tương lai chung - nơi tất cả cùng chia sẻ khát vọng xây dựng đất nước phát triển thịnh vượng, bền vững và giàu bản sắc trong kỷ nguyên mới"

— Bạn Trương Hồ Quan Minh

Ủy viên BCH Hội Sinh viên Việt Nam tại Úc, Giải thưởng Sao Tháng Giêng cấp Trung ương năm 2025

Trong bối cảnh đó, việc hình thành một cộng đồng "community leader" - những người trẻ có tư duy mở, khả năng kết nối và tinh thần trách nhiệm sẽ tạo ra tác động lan tỏa tích cực.

Họ có thể dẫn dắt các cuộc đối thoại, kết nối cộng đồng và tận dụng công nghệ, đặc biệt là AI, để xây dựng những mạng lưới gắn kết hơn.

Từ những "hiến kế" của một vài bạn trẻ nêu trên, có thể thấy được, câu hỏi không còn là "ai theo kịp", mà là "ai sẽ dẫn dắt" – câu trả lời đang nằm ở chính thế hệ trẻ hôm nay.

Hoa Tiên - Duy Khương - Phạm Duy - Nguyễn Xinh - Kim Ngân

Mời độc giả đón đọc Kỳ cuối: Trung ương Đoàn - "người cầm lái" dẫn dắt thanh niên làm chủ công nghệ số