Kỳ 3: Ai là người "có công”… đẩy ông Hợp vào tù?

Kỳ 1: Lời kêu oan chấn động của người tù trải qua 2.382 ngày tù giam?

Kỳ 2: 2.382 ngày tù, những khuất tất cần làm sáng tỏ

NHĐA có…. đồng lõa?

Căn cứ vào 2 bản cam kết đã ký giữa 3 bên giữa NHĐA, Công ty Châu Á và 2 kho của công ty TNHH Ngọc Linh (Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) và kho của Công ty thiết bị phụ tùng Hải Phòng, nơi NHĐA gửi 11 chiếc máy biến áp thì lãnh đạo 2 kho hàng nói trên phải có trách nhiệm trong việc trông giữ, quản lý lô hàng mà Công ty Châu Á đã thế chấp gồm 11 chiếc máy biến áp.

Trao đổi với luật sư Phạm Thu Oanh, đoàn luật sư TP Hà Nội được biết: Theo những tài liệu có trong hồ sơ vụ án, Ông Nguyễn Mạnh Hợp có quyền khởi kiện NHĐA, về nội dung:

“Có hay không việc NHĐA đồng lõa cưỡng đoạt tại sản của Công ty châu Á là 11 chiếc máy biến áp”?. Lý giải điều này, luật sư Oanh nêu: “Rõ ràng thời điểm lô hàng bị “biến mất” thì lô hàng đang thuộc quyền sở hữu của NHĐA. Như vậy, NHĐA phải có trách nhiệm về lô hàng thế chấp này theo quy định của pháp luật.

Vậy tại sao NHĐA lại không lên tiếng, cũng không có đơn khỏi kiện đơn vị làm mất hàng của mình mà lại quay sang “phạt vạ” ông Hợp?

Mặt khác, theo quy định, nếu Công ty Châu Á không trả được nợ thì NHĐA có quyền phát mãi lô hàng để thu hồi nợ, nhưng NHĐA đã không làm việc này cũng không trình báo cơ quan chức năng về việc mình mất 11 máy biến áp.

Tài sản của NHĐA bị mất mà không làm đơn trình báo với CQĐT quả là điều khó lý giải. Hay như kết luận điều tra ghi rõ, ông Nguyễn Mạnh Hợp chưa thanh toán số tiền là 28.500 USD, Liên hiệp Viễn Thám chưa giao 11 máy biến áp cho ông Hợp.

Với những lập luận trong bản kết luận điều tra, CQĐT Công an TP Hà Nội phải khởi tố cả cán bộ tín dung của NHĐA, vì cán bộ tín dụng đã kiểm tra thực tế số tài sản thế chấp tại 2 kho là Công ty thiết bị phụ tùng Hải Phòng và Công ty TNHH Ngọc Linh một cách đầy đủ.

Điều này được thể hiện rõ tại văn bản thúc nợ số 22/TD của NHĐA.

Cơ quan chức năng căn cứ vào đâu để khỏi tố ông Hợp?

Theo Luật sư Nguyễn Khánh Toàn, đoàn luật sư TP Hà Nội phân tích về tội lừa đảo: Khi nói đến lừa đảo là người ta nghĩ ngay đến sự dối trá của người phạm tội, nên đặc điểm nổi bật của tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là thủ đoạn gian dối của người phạm tội.

Tuy nhiên, cũng do đặc điểm này mà thực tiễn xét xử đã có không ít trường hợp các cơ quan tiến hành tố tụng và người tiến hành tố tụng tuyệt đối hoá thủ đoạn gian dối của hành vi lừa đảo, nên chỉ tập trung chứng minh người phạm tội có thủ đoạn gian dối đã vội xác định đó là lừa đảo chiếm đoạt tài sản mà không thấy rằng tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản còn có một yếu tố rất quan trọng, nếu thiếu nó thì chưa cấu thành tội phạm lừa đảo. Dấu hiệu đó là hành vi chiếm đoạt tài sản và phải có hậu quả xảy ra.

Từ những lập luật mâu thuẫn, thậm chí là khó hiểu của CQĐT, thế nhưng, đến tháng 8/2005, TAND TP Hà Nội vẫn đưa vụ án ra xét xử và xử phạt ông Nguyễn Mạnh Hợp 10 năm tù giam. Ông Nguyễn Mạnh Hợp kháng án.

Tháng 1/2006, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao y án sơ thẩm… Ông Hợp tiếp tục gửi đơn kêu oan, kèm theo chứng cứ để chứng minh ông không phải là kẻ lừa đảo.

Sau khi xem xét, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, để Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử hủy bản án phúc thẩm và sơ thẩm của TAND TP Hà Nội để điều tra lại.

Xin được trích dẫn kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao: “..Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ án, ngày 20/1/2007, VKSND tối cao đã kháng nghị giám đốc thẩm để Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử, hủy bản án hình sự phúc thẩm nêu trên và bản án sơ thẩm số 304/2005/HSST ngày 18/8/2005 của TAND TP Hà Nội để triều tra lại”.

Trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, VKSND là cơ quan góp phần hạn chế, khắc phục các vi phạm của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa tôn trọng và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Xét thấy vụ án của ông Nguyễn Mạnh Hợp có nhiều điểm chưa đủ căn cứ, chưa thuyết phục, VKSND tối cao là cơ quan cao nhất, có thẩm quyền về buộc tội, đề nghị kháng nghị thế nhưng đề nghị này đã không được chấp nhận.

Trong thời gian ông Nguyễn Mạnh Hợp ở trong tù, cá nhân ông Nguyễn Quyết Tiến, giám đốc Công ty châu Á (tại thời điểm đó) liên tục gửi đơn tới các cơ quan chức năng, trong đó có NHĐA, để minh oan cho ông Hợp.

Đồng thời, ông Tiến cũng nói rõ: Đây là trách nhiệm của tôi, ông Hợp chỉ là người thừa hành nhiệm vụ do tôi ủy quyền.

Như vậy, người đứng đầu Công ty Châu Á đã đứng ra bảo vệ và minh oan cho ông Hợp ngay từ thời điểm đó. Vì ông Hợp vay tiền kinh doanh cho Công ty Châu Á, chứ không phải cá nhân ông vay. Như vậy cơ quan chức năng dựa vào đâu để kết luận ông Hợp là lừa đảo? Ngày 16/3/2016, trao đổi với pháp luật Plus, ông Nguyễn Mạnh Hợp cho hay: Khi tôi còn ở trong tù, chính ông Trần Đào Vũ, hiện là Giám đốc NHĐA, đã gửi đơn tới trại giam, đề nghị thả tự do cho tôi. Như vậy ai là người có “công” đẩy tôi vào tù? Ông Hợp bức xúc nói.