Kỳ 1 - Toàn cầu “náo loạn” trước “Hồ sơ Panama” và câu chuyện chống chuyển giá tại Việt Nam: Phát lộ hồ sơ "mật"

“Hồ sơ Panama” - vụ tiết lộ thông tin lớn nhất trong lịch sử

“Hồ sơ Panama” đã tiết lộ tài sản ở nước ngoài của 140 chính trị gia và quan chức trên khắp thế giới. 12 lãnh đạo quốc tế đương nhiệm và đã thôi nhiệm có tên trong danh sách, trong đó có thủ tướng Iceland và Pakistan, tổng thống Ukraine và Argentina, quốc vương Ả-rập Saudi. Hơn 60 họ hàng, người thân của các lãnh đạo cùng các chính trị gia cũng bị nêu tên.

Vụ tiết lộ thông tin trên cũng cho thấy cách thức mà các ngân hàng lớn thúc đẩy việc tạo ra những công ty khó lần ra dấu vết ở những nơi tránh thuế ở nước ngoài. Hơn 500 ngân hàng, công ty con và những chi nhánh của các ngân hàng đã tạo ra hơn 15.000 công ty ở nước ngoài cho khách hàng thông qua hãng luật Mossack Fonseca.

Chưa bao giờ bầu không khí căng thẳng lại bao trùm khắp toàn cầu như vậy cho đến khi những thông tin mà hồ sơ Panama tiết lộ. Dư chấn lớn nhất đã diễn ra tại châu Âu sau khi Thủ tướng Iceland Sigmundur Gunnlaugsson từ chức thì hàng loạt nhân vật khác trong các lĩnh vực tài chính, ngân hàng các nước Châu Âu, lần lượt ra đi. Sức ép đối với các quốc gia trong việc cũng tiến hành điều tra để tìm ra sự thật ngày một lớn.

Dư luận cũng hết sức chú ý vào phản ứng và thông điệp từ Nga và Trung Quốc sau khi nhiều cái tên quan trọng trong chính trường 2 nước này xuất hiện trong “Hồ sơ Panama”.

Tài liệu này đã nêu rõ những người thân tín của Tổng thống Nga Vladimir Putin đã bí mật chuyển khoảng 2 tỉ đô la Mỹ ra nước ngoài thông qua các ngân hàng và các công ty ngầm trong gần 40 năm qua. Trong khi đó, gia đình của ít nhất 8 ủy viên đương nhiệm hoặc đã nghỉ hưu của Bộ Chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc bị phát hiện có tài sản bí mật ở nước ngoài. Nó thực sự đã gây ra những xáo trộn lớn với xã hội Trung Quốc.

Động thái của các nước liên quan

Ngay sau khi “Hồ sơ Panama” được tiết lộ, một loạt quốc gia tuyên bố đã tiến hành điều tra các thông tin liên quan tới vụ việc gây chấn động thế giới này.

Ngày 04/4/2016, Văn phòng Công tố Panama thông báo đã mở cuộc điều tra liên quan đến các thông tin về hành vi rửa tiền và trốn thuế của hàng loạt chính trị gia và các nhân vật nổi tiếng được tiết lộ trong “Hồ sơ Panama”.

Bộ Tư pháp Mỹ cũng xem xét các báo cáo về các thỏa thuận và giao dịch tài chính ở nước ngoài mà nhiều chính trị gia và các nhân vật nổi tiếng trên toàn cầu có dính líu được tiết lộ trong “Hồ sơ Panama”.

Tại Canada, chính phủ nước này đã yêu cầu được cung cấp một bản sao dữ liệu về danh sách khách hàng được Công ty Mossack Fonseca giúp trốn thuế để giới chức nước này kiểm tra thông tin và có biện pháp xử lý.

Trưởng đoàn nghị sĩ đảng Cánh tả tại Quốc hội Đức S. Wagenknecht đã yêu cầu xem xét thành lập một Ủy ban điều tra ở Quốc hội để điều tra việc trốn thuế cũng như sẽ có những hành động cứng rắn và kiên quyết đối với các ngân hàng tiếp tay cho việc trốn thuế.

Bộ Tài chính Pháp thông báo sẽ tìm cách tiếp cận các tài liệu trên và có biện pháp trừng phạt những đối tượng trốn thuế.

Tổng thống Pháp F. Hollande khẳng định, một khi có thông tin liên quan tới những người trốn thuế ở Pháp, nước này sẽ mở các cuộc điều tra và đưa ra tòa xét xử.

Viện Công tố Nga cũng kiểm tra thông tin được công bố trên các phương tiện truyền thông trong nước và nước ngoài về các cá nhân và thể nhân Nga được cho là sở hữu các công ty và tài khoản ở nước ngoài trong vụ “Hồ sơ Panama”.

Tại Italia, Viện công tố thành phố Turin đã tuyên bố mở một cuộc điều tra vào các công dân, ngân hàng và công ty của nước này có tên trong “Hồ sơ Panama”.

Giới chức Tây Ban Nha và một số quốc gia như Thuỵ Sĩ, Áo, Na Uy, Thụy Điển, Ukraine, Costa Rica,… cũng cho biết sẽ điều tra các cá nhân, công ty và ngân hàng có tên trong “Hồ sơ Panama” về khả năng trốn thuế, tiếp tay trốn thuế hoặc gian lận tài chính.

Như vậy, vụ rò rỉ thông tin về “Hồ sơ Panama” đã gây chấn động giới tài chính toàn thế giới. Nhiều quốc gia đã ngay lập tức bắt tay vào hoạt động điều tra vì các hành động trốn thuế đã và đang làm thất thoát tới hàng tỷ USD nguồn thu ngân sách của chính phủ đáng lẽ để chi cho đời sống dân sinh.