Kỳ 1: Lời kêu oan chấn động của người tù trải qua 2.382 ngày tù giam?

Sau 6 năm 5 tháng chấp hành hình phạt tù, ông Nguyễn Mạnh Hợp mới được ra tù hồi tháng 8/2015. Trong hành trình đi kêu oan của mình, ông Hợp được đại diện của một đơn vị (xin phép được dấu tên) có “nhã ý” bồi thường ông 3 tỷ đồng với điều kiện ông phải viết cam kết không được khởi kiện? Nhưng ông trả lời, ông không cần tiền mà cần danh dự!

Để có cái nhìn tổng quan về vụ án, ngày 03/ 3/2016, nhóm phóng viên Phapluatplus.vn đã tìm về nhà ông Nguyễn Mạnh Hợp ở Từ Sơn (Bắc Ninh) để thu thập hồ sơ vụ án liên quan tới lá đơn kêu oan của ông. Tiếp chúng tôi tại nhà riêng, ông Hợp đã chuẩn bị một catap, trong đó chứa đầy giấy tờ tài liệu liên quan đến việc giao dịch giữa ông và Ngân hàng Đông Á (NHĐA).

Lật lại hồ sơ vụ án

Đã có rất nhiều bài báo viết về việc cơ quan tố tụng đã hình sự hóa quan hệ dân sự, đẩy ông Nguyễn Mạnh Hợp phải ngồi tù 6 năm 5 tháng…

Điều đáng nói là, kể từ khi có quyết định khỏi tố vụ án, khởi tố bị can, nhưng tới 9 năm sau, ông Hợp mới bị bắt đi thi hành án. Hiện tại ông Hợp đã chấp hành án xong và ông đã gửi đơn đi các nơi để kêu oan, đòi lại công lý cho mình.

Ông Hợp cho hay: Tháng 12 năm 1994, ông Lê Kỳ Thanh – Giám đốc công ty TNHH Xuất nhập khẩu Châu Á (Công ty Châu Á) ủy quyền cho tôi, (khi đó là Phó giám đốc Công ty) ký hợp đồng vay tiền tại NHĐA.

Tài sản thế chấp để vay vốn là 11 chiếc máy biến áp có giá trị 128.500USD. Toàn bộ số hàng thế chấp này Công ty Châu Á mua lại của Liên hiệp khoa học sản xuất tin học Viễn Thám (TP. Hồ Chí Minh) và có đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền sở hữu hợp pháp của công ty với lô hàng này.

Khi xem xét đầy đủ giấy tờ, NHĐA đã hoàn thiện thủ tục cho Công ty Châu Á vay số tiền là 900 triệu đồng trong thời hạn 3 tháng với lãi suất 2,1%.

Trong hồ sơ vay tiền có cả biên bản của NHĐA xác nhận lô hàng thế chấp trên đang được ký gửi tại kho của công ty TNHH Ngọc Linh (Quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) và kho của Công ty thiết bị phụ tùng Hải Phòng.

Như vậy trong suốt thời hạn thực hiện hợp đồng vay vốn thì lô hàng trên thuộc sở hữu của NHĐA. Nếu có giao dịch liên quan đến lô hàng nói trên, Công ty Ngọc Linh và Công ty thiết bị phụ tùng Hải Phòng chỉ được xuất hàng ra khỏi kho khi có sự đồng ý từ phía NHĐA.

Có hay không việc công an đòi nợ giúp …doanh nghiệp?

Ông Nguyễn Mạnh Hợp cho biết thêm, đến tháng 5 năm 1995, ông Hợp mới trả được 200 triệu đồng và 17 triệu đồng tiền lãi, còn nợ lại 700 triệu đồng. Cùng thời điểm đó ông làm đơn xin vay tiếp của NHĐA số tiền 700 triệu đồng trong thời hạn 20 ngày với lãi suất 2,1% và tài sản thế chấp vẫn là 11 máy biến áp đã thế chấp lần vay trước.

Trong quá trình kinh doanh, do gặp rủi ro nên Công ty Châu Á không thể thanh toán món nợ ngân hàng trên. Trước tình hình đó, ông Hợp đã ủy quyền cho ông Nguyễn Quyết Tiến, cũng là Phó giám đốc công ty, tiến hành thỏa thuận cùng NHĐA để bán lô hàng thế chấp, nhưng khi Công ty Châu Á cùng đại diện NHĐA xuống Hải Phòng để lấy hàng về Hà Nội bán thì phát hiện lô hàng đã biến mất khỏi kho.

Rõ ràng thời điểm lô hàng bị biến mất thì lô hàng đang thuộc quyền sở hữu của NHĐA. Theo quy định, nếu Công ty Châu Á không trả được nợ thì NHĐA có quyền phát mãi lô hàng để thu hồi nợ, nhưng NHĐA đã không làm việc này mà lại để cho Viễn Thám vào lấy hàng đi bán và quay sang đòi nợ Công ty Châu Á.

Sự việc không dừng lại ở đó, bất ngờ tháng 12 năm 1996, ông Nguyễn Mạnh Hợp bị Cơ quan cảnh sát điều tra (Công an Hà Nội) khởi tố bị can về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản", nhưng do những căn cứ buộc tội thiếu thuyết phục, nên 9 năm sau đó Cơ quan điều tra mới tiến hành bắt giữ ông Hợp.

Tuy nhiện, điều khiến ông Hợp thực sự thấy khó hiểu là vì việc bắt giữ này không nhằm mục đích thực hiện tiếp các trình tự tố tụng hình sự mà để ép ông trả nợ cho NHĐA?

Ông Nguyễn Mạnh Hợp cho hay: "Sau khi tôi bị bắt, một cán bộ điều tra viên bắt tôi gọi điện cho gia đình mang trả 200 triệu đồng. Tôi gọi cho vợ tôi chỉ nộp số tiền là 100 triệu đồng cho Cơ quan cảnh sát điều tra Công an Hà Nội. Sau đó tôi được thả về vài ngày. Vài ngày sau công an Hà Nội lại gọi tôi lên đòi tiếp 400 triệu còn nợ. Lúc này tôi phản ứng và đáp trả: “Các anh là người thực thi công lý, tôi là người vay mượn đàng hoàng, có thế chấp là 11 máy biến áp cho NHĐA. Tại sao các anh không đòi giúp tôi số hàng mà NHĐA đã bán nhưng chưa trả lại tiền cho tôi?”.

Đến tháng 8 năm 2005, TAND TP. Hà Nội xử phạt ông Nguyễn Mạnh Hợp 10 năm tù. Ông Nguyễn Mạnh Hợp kháng án.

Tháng 1/2006, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao y án sơ thẩm… Ông Hợp gửi đơn kêu oan, kèm theo chứng cứ để chứng minh ông không phải là kẻ lừa đảo.

Sau khi xem xét, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã ra quyết định kháng nghị giám đốc thẩm, để Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xét xử hủy bản án phúc thẩm và sơ thẩm của TAND TP. Hà Nội để điều tra lại.

Theo lá đơn kêu oan của ông Nguyễn Mạnh Hợp, ông mới được ra tù hồi tháng 8/2015, đại diện của một đơn vị (xin phép được dấu tên) có “nhã ý” bồi thường ông 3 tỷ đồng với điều kiện ông phải viết cam kết không được khởi kiện? Nhưng ông trả lời, ông không cần tiền mà cần danh dự!

Phapluatplus.vn sẽ tiếp tục thông tin.

Kỳ 2: Cơ quan chức năng nói gì?