Kinh tế Nhật vẫn dễ bị tác động từ các yếu tố bên ngoài

Đà tăng trưởng kinh tế của Nhật Bản có thể không giữ được sau 1 năm nữa khi sự bất ổn và chính sách chưa rõ ràng ở các đối tác thương mại lớn sẽ làm giảm nhu cầu đối với hàng hóa của nước này.

Kinh tế Nhật Bản vẫn dễ bị tác động từ các yếu tố bên ngoài. Ảnh minh họa: Văn Xuyên/Bnews/TTXVN.

Đà tăng trưởng kinh tế nhờ xuất khẩu của Nhật Bản có thể không giữ được sau một năm nữa chỉ tăng ở mức khiêm tốn, khi sự bất ổn và chính sách chưa rõ ràng ở các đối tác thương mại lón như Mỹ sẽ làm giảm nhu cầu mua các hàng hóa của Nhật Bản.

Quan điểm bảo hộ thương mại của Tổng thống Mỹ Donald Trump và sự chỉ trích của ông đối với việc Nhật Bản "thao túng" làm giảm giá đồng yen chắc vẫn là những điều khiến các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản lo ngại, mặc dù các nhà lãnh đạo nước này và Mỹ đã khép lại cuộc gặp thượng đỉnh vào cuối tuần qua mà không có bất đồng nào về những vấn đề này.

Kinh tế Nhật Bản trong quý IV/2016 tăng trưởng 1% so với cùng kỳ năm trước, nhờ xuất khẩu khá mạnh mà chủ yếu là tới Mỹ và Trung Quốc, hai đối tác thương mại lớn của nước này. Tuy nhiên, không phải lĩnh vực của nền kinh tế đều khả quan, với chi tiêu tiêu dung cá nhân, một trong những điểm kém sáng lâu nay của nền kinh tế, giảm lần đầu tiên trong một năm. Các nhà kinh tế cho rằng nhu cầu trong nước yếu kém như vậy sẽ khiến nền kinh tế dễ bị tác động trước các cú sốc bên ngoài.

Theo nhà kinh tế Shunsuke Kobayashi thuộc Viện nghiên cứu Daiwa, nếu khả năng chính sách thương mại thay đổi ở Mỹ khiến triển vọng của kinh tế toàn cầu trở nên bấp bênh hơn, thì nền kinh tế dựa vào nhu cầu bên ngoài như của Nhật Bản sẽ bị tác động. Quan điểm này nhận được sự đồng tình của các nhà kinh tế khác, những người cảnh báo về sự tăng trưởng mong manh của một nền kinh tế dựa vào nhu cầu từ các nền kinh tế khác.

Xuất khẩu ô tô và linh kiện điện tử tăng đã góp phần đưa giúp xuất khẩu của Nhật Bản tăng trong hai quý liên tiếp. Việc đồng yen xuống giá so với đồng USD vào cuối năm ngoái đã tạo thuận lợi cho các nhà xuất khẩu của Nhật Bản, mặc dù giới phân tích cho rằng đồng tiền của Nhật Bản không thể giảm mạnh hơn khi sự chỉ trích của ông Trump nhằm vào đồng yen và chính sách thương mại của Nhật Bản vẫn gây lo ngại.

Theo nhà kinh tế kỳ cựu về thị trường của Mizuho Securities Co, Toru Suehiro, ngay cả khi ông Trump không chủ trương bảo hộ thương mại, thị trường ô tô Mỹ cũng đã có dấu hiệu bão hòa, từ đó làm chậm tốc độ xuất khẩu của Nhật Bản.

Các thị trường tài chính hoan nghênh cam kết của ông Trump về tăng đầu tư cho cơ sở hạ tầng và cắt giảm thuế để thúc đẩy kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, kế hoạch tăng thuế nhập khẩu của ông gây lo ngại cho Nhật Bản. Theo ước tính của SMBC Nikko Securities Inc, nếu giá xe của Nhật Bản xuất sang thị trường Mỹ tăng 20% thì điều này cùng với các yếu tố khác sẽ khiến GDP của Nhật Bản giảm 0,6%, tương đương 3.400 tỷ yen (30 tỷ USD).

Nhiều nhà phân tích cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá tác động từ các chính sách kinh tế và thương mại của Mỹ khi tất cả còn chưa rõ ràng. Trong khi đó, trong nhiều năm, Nhật Bản đối mặt với thách thức trong thúc đẩy nhu cầu trong nước, nhưng những nỗ lực trước đây đã không tạo được động lực cho chi tiêu tiêu dung - hiện chiếm gần 60% GDP.