Kiên quyết không lùi tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia nếu không có lý do khách quan chính đáng

Chiều 27/6, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 của Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia, chuyên đề lĩnh vực giao thông vận tải.

Theo báo cáo tại hội nghị, thời gian qua Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan đã hoàn thành, đưa vào khai thác nhiều công trình quan trọng.

Đáng chú ý là việc hoàn thành 6 đoạn tuyến với tổng chiều dài 395 km thuộc cao tốc Bắc - Nam phía đông, nối thông tuyến cao tốc từ Lạng Sơn đến Cà Mau; đưa vào sử dụng dự án Biên Hòa - Vũng Tàu, tạo kết nối thuận lợi giữa Cảng hàng không quốc tế Long Thành và cảng biển Vũng Tàu.

Bên cạnh đó, các dự án cảng hàng không Cà Mau, Phú Quốc và Gia Bình giai đoạn 1.1 đang triển khai đáp ứng kế hoạch; những khó khăn tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành từng bước được tháo gỡ, nhiều dự án đạt tỷ lệ giải ngân rất cao.

Tuy vậy, báo cáo cũng chỉ ra không ít tồn tại, hạn chế. Tình trạng thiếu vật liệu xây dựng vẫn diễn ra ở nhiều dự án; tiến độ thi công nhiều công trình rất chậm, khối lượng thực hiện trong 6 tháng đạt thấp.

Đặc biệt, một số dự án có tỷ lệ giải ngân chỉ dưới 20%, thậm chí nhiều dự án dưới 10%, đây là con số đáng lo ngại khi năm 2026 được xác định là năm có ý nghĩa bứt phá cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Phát biểu tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết tổng số dự án lĩnh vực giao thông vận tải thuộc Ban Chỉ đạo Nhà nước hiện có 38 dự án, với tổng vốn đầu tư khoảng 5 triệu tỷ đồng, riêng năm 2026, tổng vốn đã bố trí cho các dự án này là 220.000 tỷ đồng.

Theo Thủ tướng, đây là nguồn lực rất lớn, nếu được triển khai hiệu quả sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu tăng trưởng hai con số và góp phần giảm hệ số ICOR của nền kinh tế.

"Nếu muốn đóng góp cho tăng trưởng 2 con số trong năm nay và những năm tiếp theo thì việc hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng các dự án trọng điểm quốc gia có ý nghĩa đặc biệt quan trọng", Thủ tướng nhấn mạnh.

Khẳng định yêu cầu về tiến độ hiện nay là rất cấp thiết, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan, địa phương phải chủ động giải quyết công việc theo thẩm quyền hoặc phối hợp giải quyết, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm; không trông chờ, ỷ lại cấp trên.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải bảo đảm tiến độ triển khai dự án đúng theo yêu cầu của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; kiên quyết không được lùi, kéo dài, điều chỉnh tiến độ khi không có lý do khách quan chính đáng.

Tuy nhiên, Thủ tướng cũng lưu ý không vì sức ép tiến độ mà hạ thấp tiêu chuẩn, quy chuẩn về chất lượng, kỹ thuật công trình.

Đối với Bộ Xây dựng, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục hướng dẫn về giá vật liệu xây dựng; các địa phương có mỏ vật liệu cần rà soát quy hoạch, đẩy nhanh thủ tục cấp phép, gia hạn khai thác, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh việc chấp hành pháp luật về giá, kịp thời công bố giá và chỉ số giá xây dựng để kiểm soát mặt bằng giá theo quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan hướng dẫn địa phương rà soát, đánh giá trữ lượng các mỏ vật liệu, điều phối nguồn cung giữa các địa phương, ưu tiên vật liệu cho các dự án trọng điểm quốc gia.

Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng yêu cầu Tổng Thanh tra Chính phủ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề về vật liệu xây dựng tại các địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn và xử lý vi phạm nếu có.

Trường hợp cần thiết, các địa phương phải thu hồi giấy phép đã cấp nhưng không thực hiện đúng quy định, để dành nguồn lực phục vụ các dự án, công trình trọng điểm quốc gia.