Kiện quyết định hành chính, Thẩm phán có được quyền từ chối yêu cầu giám định tư pháp
Công tác giám định tư pháp nói chung và công tác giám định trong lĩnh vực tài chính nói riêng sẽ cùng với các cơ quan tiến hành tố tụng góp phần quan trọng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, đưa ra những kết luận giám định khách quan.
Bà Lê Thị Thanh Huyền trú quán tại quận Hoàng Mai, Hà Nội cho biết về việc bà khởi kiện Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở Kế hoạch Đầu tư (KHĐT) tỉnh Hà Nam ra Tòa án Nhân dân (TAND) tỉnh Hà Nam đề nghị Tòa hủy Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty CP Cảng Thái Hà có trụ sở tại số 118 Đường Lê Công Thanh, Tổ 3 Phường Trần Hưng Đạo, Thành phố Phủ Lý, Tỉnh Hà Nam do Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở KHĐT tỉnh Hà Nam cấp thay đổi lần 4, ngày 20 tháng 01 năm 2021. (Bà Huyền là cổ đông của Công ty CP Cảng Thái Hà).
Vụ án được TAND tỉnh Hà Nam phân công thẩm phán Nguyễn Thanh Hải thụ lý giải quyết. Quá trình giải quyêt vụ án bà Huyền cho rằng Thẩm phán Nguyễn Thanh Hải đã chưa vô tư, khách quan làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của bà.
Tòa án Nhân dân tỉnh Hà Nam.
Cụ thể, tại phiên họp kiểm tra vệc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ và đối thoại ngày 15/04/2022 tại TAND tỉnh Hà Nam để xác định vốn điều lệ của Công ty Cảng Thái Hà, bà Huyền đề nghị được giám định tư pháp về kế toán của công ty liên quan đến hoạt động góp vốn mua cổ phần của các cổ đông từ ngày thành lập đến ngày 20/01/2021 và yêu cầu Công ty CP Cảng Thái Hà cung cấp chứng từ tài liệu liên quan đến việc mua cổ phần Công ty nhằm bổ sung chứng cứ cho phiên xét xử.
Vì theo bà Huyền việc nộp số tiền 15.418.000.000 để mua cổ phần công ty của ông Nguyễn Văn Bình tại các phếu thu không có chữ ký của kế toán và thủ quỹ, mà chỉ có chữ ký của người nộp tiền là ông Nguyễn Văn Bình và người đại diện theo pháp luật của công ty cũng là ông Nguyễn Văn Bình. Điều này cũng được thể hiện rõ trong thông báo số 757/TB-SKHĐT tỉnh Hà Nam về kết quả thanh tra theo đơn kiến nghị.
Mặt khác, Phòng ĐKKD Sở KHĐT tỉnh Hà Nam căn cứ vào quyết định của Hội đồng quản trị để cho tăng vốn điều lệ là trái pháp luật.
Thông báo số 757/TB-SKHĐT.
Tuy nhiên, yêu cầu của bà Huyền không được thẩm phán Nguyễn Thanh Hải chấp nhận, sau đó bà Huyền nhận được thông báo số 72/2022/TB-TA do thẩm phán Nguyễn Thanh Hải ký ngày 26/4/2022 nêu:
“Về đề nghị trưng cầu giám định tư pháp về kế toán của Công ty Cổ phần Cảng Thái Hà: Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ đủ cơ sở để đánh giá tính hợp pháp của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty CP Cảnh Thái Hà do phòng Đăng ký kinh doanh – Sở KHĐT tỉnh Hà Nam cấp thay đổi lần 4, ngày 20 tháng 01 năm 2021. Vì vậy, việc giám định tư pháp về kế toán của Công ty CP Cảng Thái Hà từ ngày 15/11/2017 đến hết ngày 20/01/2021 là không cần thiết …”
Do đó TAND tỉnh Hà Nam không tiến hành trưng cầu giám định kế toán của Công ty CP Cảng Thái Hà và không thu thập tài liệu chứng cứ theo đề nghị.
Thông báo của TAND tỉnh Hà Nam.
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn Công ty TNHH Luật Trường Lộc (đoàn luật sư Hà Nội) người đại diện quyền, lợi ích hợp pháp của bà Huyền cho biêt: “Theo quy định của Luật tố tụng hành chính, trong giai đoạn xét xử thẩm phán không có quyền đánh giá các chứng cứ, việc đánh giá chứng cứ thuộc thẩm quyền của Hội đồng xét xử.
Vì thế, Thẩm phán Nguyễn Thanh Hải tại văn bản số 72/2022/TB-TA cho rằng “Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ đủ cơ sở để đánh giá tính hợp pháp của Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty CP Cảng Thái Hà do Sở KHĐT tỉnh Hà Nam cấp thay đổi lần 4 ngày 20/01/2021 và tài liệu chứng minh ông Nguyễn Văn Bình đã nộp đủ số tiền vào công ty là vượt quá quyền hạn của thẩm phán, trái với Điều 131, Điều 191 Luật Tố tụng hành chính.
Mặt khác, thẩm phán Nguyễn Thanh Hải không phải là giám định viên tư pháp, không có cơ sở chuyên môn về tài chính, kế toán để xác định các chứng cứ tài liệu do ông Nguyễn Văn Bình cung cấp là căn cứ xác định vốn điều lệ của Công ty cp Cảng Thái Hà…Việc xác định vốn góp của các cổ đông phải được Giám định tư pháp về kế toán, kết quả giám định tư pháp về kế toán mới có đủ cơ sở pháp lý xác định số vốn góp của các cổ đông và vốn điều lệ của Công ty CP Cảng Thái Hà.
Ngoài ra Khoản 1, Điều 89 Luật tố tụng hành chính quy định “Đương sự có quyền yêu cầu Tòa trưng cầu giám định hoặc tự mình yêu cầu giám định sau khi đã đề nghị Tòa án trưng cầu giám định nhưng Tòa án từ chối yêu cầu của đương sự: Quyền tự yêu cầu giám định được thực hiện trước khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.”
Trên thực tế, quyết định đưa vụ án ra xét xử được ban hành và ngày 29/04/2022 trước khi ông nhận được văn bản từ chối giám định của TAND tỉnh Hà Nam vào ngày 04/05/2022 đã làm mất quyền tự yêu cầu giám định của đương sự.”
"Thẩm phán Nguyễn Thanh Hải là người biết rõ các quy định của Luật Tố tụng hành chính, nhưng đã rất vội vàng quyết định đưa vụ án ra xét xử chỉ sau hai ngày từ chối trưng cầu giám định làm mất quyền tự yêu cầu giám định của đương sự”. Luật sư Nguyễn Anh Tuấn cho biết thêm.
Liên quan đến vụ việc trên, ngay 28/06/2022 Phóng viên Báo Pháp luật Việt Nam đã có buổi làm việc trực tiếp với thẩm phán Nguyễn Thanh Hải. Thẩm phán Hải cho biết ông đã tiếp nhận được những phản ánh trên:
“Với vai trò là thẩm phán ông không chấp nhận yêu cầu trên, mặt khác, do gần hết thời hạn chẩn bị xét xử cho nên tòa phải ra quyết định xét xử còn các đề nghị của Luật sư sẽ được Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận hoặc không chấp nhận tại phiên tòa.
Trong quá trình xét xử nếu Tòa thấy cần bổ sung chứng cứ hay tài liệu thì Hội đồng xét xử có thể cho tạm dừng phiên tòa để bổ sung…”
Công tác giám định tư pháp nói chung và công tác giám định trong lĩnh vực tài chính nói riêng sẽ cùng với các cơ quan tiến hành tố tụng góp phần quan trọng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, đưa ra những kết luận giám định khách quan.
Bà Huyền mong muốn Chánh án Tòa án Nhân dân tỉnh Hà Nam xem xét thấu đáo các yêu cầu của đương sự giúp cho việc điều tra, xét xử vụ án đươc nghiêm minh, đúng pháp luật.
