Kiến nghị bù trừ chi phí nhiên liệu và vật liệu cho nhà thầu xây dựng
Giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng mạnh khiến nhà thầu đối mặt nguy cơ thua lỗ; VACC kêu gọi cơ chế hỗ trợ tài chính kịp thời để đảm bảo tiến độ dự án giao thông trọng điểm quốc gia.
Trước tình trạng giá nhiên liệu và vật tư thiết yếu tăng cao, Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC) đã gửi kiến nghị đến các cơ quan chức năng đề xuất giải pháp bù trừ chi phí nhằm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị thi công hạ tầng giao thông.
Theo phân tích của VACC, các dự án giao thông phụ thuộc lớn vào máy móc thiết bị, trong đó chi phí nhiên liệu thường chiếm từ 30% đến 50% cơ cấu giá thành ca máy.
Việc giá xăng dầu biến động với biên độ lớn trong thời gian ngắn đã khiến tổng chi phí thi công đội lên đáng kể. Tình trạng này khiến nhiều nhà thầu đối mặt với nguy cơ thua lỗ khi phải thực hiện theo đơn giá hợp đồng đã ký kết từ trước.
Không chỉ nhiên liệu, giá các loại vật liệu xây dựng chủ chốt cũng ghi nhận mức tăng cao trong quý I/2026.
Cụ thể, giá thép xây dựng tăng khoảng 350.000 - 600.000 đồng/tấn, hiện dao động quanh mức 16,2 triệu đồng/tấn.
Giá đá xây dựng tăng từ 10% đến 15%, phổ biến trong khoảng 280.000 - 650.000 đồng/m3. Các mặt hàng khác như than và xi măng cũng tăng từ 10% đến 30% so với thời điểm đầu năm.
Sự tăng giá diễn ra đồng bộ ở nhiều nhóm mặt hàng như cát, đá, nhựa đường... khiến chi phí đầu vào của các dự án hạ tầng tăng hơn 10% chỉ riêng trong quý I.
Điều này gây áp lực cho những doanh nghiệp đang triển khai các công trình giao thông trọng điểm quốc gia.
Nếu không có cơ chế hỗ trợ kịp thời, tiến độ các dự án chiến lược có thể bị ảnh hưởng do nhà thầu gặp khó khăn về tài chính, dẫn đến thi công cầm chừng.
Để hỗ trợ các nhà thầu, VACC đã đề xuất nhóm 5 giải pháp cụ thể. Trước hết, Hiệp hội kiến nghị cơ quan chức năng cho phép tính bù trừ chênh lệch chi phí nhiên liệu trong dự toán xây dựng, giá gói thầu và giá hợp đồng.
Thời gian áp dụng cơ chế này được đề xuất từ tháng 3/2026 cho đến khi giá nhiên liệu ổn định trở lại. Bên cạnh đó, cần có cơ chế ổn định giá vận chuyển vốn chịu tác động trực tiếp từ giá xăng dầu, giúp nhà thầu kiểm soát chi phí đối với các loại vật liệu rời như cát, đá, đất đắp.
VACC cũng nhấn mạnh việc tăng cường kiểm soát giá vật liệu tại địa phương và xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý.
Trong trường hợp biến động giá kéo dài do các yếu tố khách quan từ xung đột quốc tế, Hiệp hội đề xuất xem xét vận dụng quy định về bất khả kháng để điều chỉnh hợp đồng xây dựng.
Đây được xem là cơ sở pháp lý quan trọng để các nhà thầu điều chỉnh chi phí, bảo đảm duy trì hoạt động thi công và hoàn thành tiến độ các công trình trọng điểm theo kế hoạch.
