Kiểm soát chặt nguồn xăng E10: Sẵn sàng truy xuất nguồn gốc khi có sự cố
Sau hơn một tháng triển khai diện rộng, xăng sinh học E10 đạt sản lượng tiêu thụ tích cực khoảng 1 triệu m³, tương đương mức tiêu thụ xăng khoáng trước đây.
Dù khởi đầu khả quan, thị trường vẫn ghi nhận 293 phản ánh của người dân từ ngày 1/6 đến 29/6/2026 qua Cục Quản lý cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương).
Các ý kiến tập trung vào ba nỗi lo chính: chất lượng xăng, sự khan hiếm điểm bán E5/E10 và nguy cơ gây hại cho động cơ.
Để giải tỏa tâm lý này, Bộ Công Thương khuyến nghị người dân gửi phản ánh qua kênh chính thức để cơ quan chuyên môn phối hợp cùng doanh nghiệp kiểm tra, truy xuất nguồn gốc và đưa ra phản hồi minh bạch dựa trên cơ sở khoa học.
Về công tác quản lý, ông Nguyễn Văn Khôi (Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Quốc gia) khẳng định xăng E10 được kiểm soát nghiêm ngặt theo quy chuẩn QCVN 1:2022 và sửa đổi 1:2026 với khoảng 20 thông số kỹ thuật.
Quy trình giám sát được siết chặt từ khâu tiền kiểm, đánh giá chặt chẽ theo từng lô đối với xăng nhập khẩu, đến giám sát định kỳ tại cơ sở sản xuất trong nước.
Ở khâu phân phối, việc lấy mẫu, lưu mẫu đối chứng và niêm phong bắt buộc từ tổng kho đến đại lý bán lẻ là cơ sở pháp lý để truy xuất nhanh chóng khi có sự cố.
Sự nghiêm ngặt này nhằm đảm bảo mục tiêu cốt lõi của xăng E10 là bảo vệ môi trường.
Nghiên cứu cho thấy giảm một lít xăng khoáng giúp giảm 2,3 - 2,5 kg CO₂; quá trình cháy triệt để của E10 cũng giúp giảm thiểu khí độc (CO, HC, Benzen-Toluene).
Thực tế, số liệu quan trắc bước đầu của Trung tâm Quan tắc môi trường tại các thành phố lớn đã ghi nhận các chỉ số CO, SO₂, NOx cải thiện tích cực.
Để có đánh giá toàn diện, tránh nhiễu do thời tiết hay mật độ giao thông, ông Đào Duy Anh (Bộ Công Thương) cho biết cơ quan chức năng sẽ tiếp tục thực hiện quan trắc liên tục và dài hạn.
Để bảo vệ phương tiện, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đề xuất cần giám sát chặt khâu phối trộn ethanol trên nền xăng RON 95 đạt chuẩn Euro 4, đảm bảo tương thích với các dòng xe đời mới (vốn yêu cầu chuẩn Euro 4 từ 2017 và Euro 5 từ 2022), tránh gây hư hỏng động cơ.
Về lâu dài, ông Đỗ Văn Tuấn (Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam) nhận định năng lực sản xuất ethanol nội địa mới đáp ứng 20% nhu cầu (thiết kế tối đa đạt 45%), phần còn lại phải nhập khẩu.
Do đó, việc phục hồi các nhà máy như Dung Quất, Bình Phước, Đức Giang là rất cần thiết.
Nhà đầu tư cần ứng dụng công nghệ tiên tiến để thu hồi sản phẩm phụ giá trị cao (CO2 hóa lỏng, bã ngô DDGS) và liên kết bao tiêu với nông dân.
Trong tương lai, việc nâng tỷ lệ lên E20 cần lộ trình khoa học, kết hợp nghiên cứu công nghệ ethanol thế hệ mới từ phụ phẩm nông nghiệp (rơm rạ, bã mía) để hướng tới nền kinh tế xanh, tuần hoàn và tự chủ.
