Không gian linh thiêng, tĩnh lặng nơi thờ tự vị "Anh hùng Áo vải" Hoàng Hoa Thám

Giữ gìn nét đẹp văn hóa tâm linh đầu xuân

Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt - Đền thờ Hoàng Hoa Thám (Hùm xám Yên Thế), nằm tại thị trấn Phồn Xương (trước đây là xã Phồn Xương), huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang (nay thuộc xã Yên Thế, tỉnh Bắc Ninh sau sáp nhập chính quyền địa phương hai cấp).

Khác với sự náo nhiệt thường thấy tại nhiều điểm du lịch tâm linh, không gian Đền Hoàng Hoa Thám những ngày đầu năm toát lên vẻ trang nghiêm, thanh tịnh.

Với kiến trúc chữ Công (工) bề thế, sự kết hợp giữa gỗ lim và đá xanh nguyên khối tạo nên một không gian vừa tĩnh lặng, vừa uy nghiêm. Đến với Đền Hoàng Hoa thám, du khách không chỉ dâng hương mà còn dành thời gian tham quan khu trưng bày hiện vật, nghe kể về cuộc khởi nghĩa nông dân kéo dài 30 năm bền bỉ chống thực dân Pháp.

Hoàng Hoa Thám (1858–1913), hay còn gọi là Đề Thám, được mệnh danh là "Hùm xám Yên Thế". Ông không chỉ là một vị tướng tài ba mà còn là biểu tượng của tinh thần bất khuất, đại diện cho ý chí tự do của người nông dân Việt Nam cuối thế kỷ XIX. Hệ thống các địa điểm khởi nghĩa Yên Thế (bao gồm cả khu vực đền thờ) đã chính thức công nhận là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt theo Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10/5/2012 của Thủ tướng Chính phủ.

Ngay từ lối vào, không gian ngôi đền hiện lên sừng sững giữa đất trời Phồn Xương. Những hàng cây cổ thụ vươn cao như những người lính gác, che chở cho ngôi đền mang đậm kiến trúc truyền thống.

Bước qua cổng tam quan, du khách như lạc vào một không gian lịch sử tách biệt với sự ồn ào bên ngoài. Giữa làn khói hương trầm mặc, bức tượng đồng của người anh hùng Hoàng Hoa Thám uy nghi trong tư thế hiên ngang, đôi mắt nhìn xa xăm như vẫn đang dõi theo bờ cõi.

Trong những ngày đầu xuân năm mới, từng đoàn người người về dâng hương diễn ra trong trật tự, thành kính; các nghi thức được tổ chức gọn gàng, đúng truyền thống, bảo đảm an toàn, văn minh.

Đây không chỉ là hoạt động tâm linh mang ý nghĩa cầu chúc quốc thái dân an, gia đình hạnh phúc, mà còn là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ. Nhiều gia đình, đoàn thể đã lựa chọn nơi đây làm điểm đến du xuân, kết hợp tham quan, tìm hiểu lịch sử địa phương.

Sau khi hành lễ, du khách thường tản bộ tham quan đồn Phồn Xương cổ kính hay ghé thăm Nhà trưng bày khởi nghĩa Yên Thế. Những kỷ vật nhuốm màu thời gian như súng kíp, gậy tre hay những bức thư tay của nghĩa quân đã chạm đến cảm xúc của người xem.

Nhiều người chọn ngồi lại dưới những tán cây xanh, tận hưởng bầu không khí trong lành và khí thế hào hùng của vùng đất từng là "nỗi khiếp nhược" của quân thù. Việc kết hợp giữa đi lễ đầu năm và tìm hiểu lịch sử đã tạo nên một giá trị kép, làm giàu thêm đời sống tinh thần của mỗi người dân Việt.

Phát huy giá trị di tích gắn với phát triển bền vững

Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền địa phương Yên Thế đã quan tâm tu bổ, tôn tạo khu di tích; tăng cường công tác quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, phòng cháy, chữa cháy; hướng dẫn nhân dân thực hiện nếp sống văn minh trong hoạt động lễ hội.

Việc tổ chức các hoạt động đầu xuân được triển khai nghiêm túc, đúng quy định, không để xảy ra tình trạng mê tín dị đoan, thương mại hóa không gian tâm linh. Qua đó góp phần xây dựng hình ảnh điểm đến an toàn, thân thiện, giàu bản sắc văn hóa.

Trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang thi đua thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội năm mới, việc nhân dân thành kính dâng hương tại Đền Hoàng Hoa Thám còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân công lao các bậc tiền nhân.

Giữ được sự yên bình, trang nghiêm trong những ngày đầu xuân chính là cách thiết thực để bảo tồn, phát huy giá trị di tích lịch sử, góp phần bồi đắp tinh thần yêu nước, củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý, điều hành của Nhà nước trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.