Không để lợi dụng biến động giá xăng dầu tăng cước vận tải bất hợp lý

Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo Bộ Xây dựng tác động của xung đột tại Trung Đông đối với lĩnh vực đường bộ.

Theo Cục Đường bộ, đến ngày 12/3, đơn vị đã nhận được báo cáo nhanh 29/34 Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố về biến động giá cước, chi phí vận tải đường bộ tại Việt Nam do giá xăng/dầu tăng cao. Một số Sở Xây dựng đã ghi nhận trường hợp kê khai tăng giá vé.

Một số địa phương tăng hơn 30% giá cước

Nguyên nhân chủ yếu của việc điều chỉnh tăng giá cước là do giá dầu Diesel và xăng trong nước tăng mạnh từ 20-30%. Các đơn vị kinh doanh vận tải thực hiện điều chỉnh đều tuân thủ quy định kê khai giá, niêm yết công khai tại bến xe để hành khách lựa chọn.

Trong đó, nhóm tăng giá mạnh trên 30% gồm 7 tỉnh/thành phố gồm: Ninh Bình (tăng đến 50%), Quảng Ninh (trên 33%), Vĩnh Long (trên 33%), Tuyên Quang (33%), Lào Cai (33%), Thừa Thiên Huế (31%), Cà Mau (30%). Các tỉnh miền núi Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai có mức tăng giá cước cao nhất (có tuyến tăng đến 50%) do cung đường khó khăn và tiêu hao nhiên liệu lớn.

Nhóm tăng giá trung bình từ 10% - 30% gồm 11 tỉnh/thành phố: TPHCM (10-20%), Hải Phòng (15-30%), Cần Thơ (hơn 16%), Điện Biên (20-30%), Cao Bằng (hơn 14%), Thanh Hóa (10-20%), Hà Tĩnh (13-25%), Sơn La (10-20%), Lai Châu (12-20%), Thái Nguyên (7-25%), Đồng Nai (5-27%).

Thành phố Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh ghi nhận giá cước vận tải hàng hóa và container tăng trung bình 10-24%, gây áp lực lên chuỗi cung ứng logistics cảng biển.

Tại TPHCM, xe taxi chạy bằng điện chiếm 83% thị phần taxi. Loại phương tiện này đang đi ngược xu hướng khi thực hiện giảm 10% giá cước để hỗ trợ người dân.

Từ ngày 26/2/2026 - 11/3/2026, giá xăng tăng 40,96%, giá dầu tăng gần 58%. Việc giá nhiên liệu tăng mạnh đã tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào của hoạt động vận tải, đặc biệt là chi phí nhiên liệu - yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá thành vận tải.

Tuy nhiên, tối 11/3/2026, giá xăng dầu đã cập nhật giảm khoảng 13% so với kỳ điều chỉnh trước đó. Cục Đường bộ Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi sát, đảm bảo hoạt động vận tải diễn ra liên tục, ổn định, đúng quy định, phục vụ việc đi lại của người dân và vận chuyển hàng hóa được thông suốt.

Tránh tình trạng lợi dụng biến động giá nhiên liệu tăng giá cước bất hợp lý

Cục Đường bộ Việt Nam cũng cho biết, hiện các Sở Xây dựng tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình kê khai, niêm yết và thực hiện giá vé của các đơn vị kinh doanh vận tải trên địa bàn tỉnh; đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quản lý giá, bảo đảm công khai, minh bạch và đúng mức giá đã kê khai.

Trường hợp phát hiện mức điều chỉnh giá có dấu hiệu bất thường hoặc không phù hợp với các yếu tố hình thành giá, Sở sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tiến hành kiểm tra, rà soát các yếu tố chi phí cấu thành giá vé để kịp thời xử lý theo quy định của pháp luật, góp phần ổn định thị trường vận tải hành khách và bảo vệ quyền lợi của người dân.

Trong bối cảnh hiện tại, để giảm thiểu những tác động từ diễn biến giá nhiên liệu có xu hướng gia tăng, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, một số giải pháp cần được thực hiện hoặc xem xét thực hiện để ứng phó hiệu quả vấn đề tăng giá nhiên liệu nói riêng và những ảnh hưởng khác từ xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông.

Cùng với sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để giảm giá xăng dầu trong nước, giúp doanh nghiệp vận tải có lộ trình thích nghi cần xem xét giảm phí cầu đường, phí sử dụng hạ tầng cảng biển đối với xe vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu trong giai đoạn giá xăng dầu tăng cao.

Đồng thời ưu tiên thông quan nhanh cho các mặt hàng thiết yếu, nguyên liệu sản xuất tại các cửa khẩu quốc tế để giảm thời gian chờ đợi của xe tải.

Cùng đó tăng tính chủ động cho doanh nghiệp bằng việc cho phép các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh giá cước vận tải dựa trên biến động giá xăng dầu theo khung thỏa thuận trước với khách hàng để tránh đứt gãy hợp đồng.

Về lâu dài, Cục Đường bộ Việt Nam cho rằng, cần đẩy mạnh chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trong hoạt động vận tải.

Nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng thông qua cải tiến công nghệ, tối ưu hóa quá trình vận tải và giảm tiêu hao nhiên liệu, khuyến khích doanh nghiệp tái cấu trúc chuỗi cung ứng và logistics, lựa chọn các phương thức vận tải hiệu quả hơn để giảm phụ thuộc vào chi phí nhiên liệu.