Không có cơ sở chấp thuận đề xuất “đạp nửa ga” khi kiểm định khí thải xe ô tô diesel

Theo thông tin từ Cổng thông tin điện tử Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết chiều ngày 24/3, đơn vị đã phản hồi kiến nghị của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam liên quan phương pháp kiểm định khí thải đối với xe sử dụng động cơ diesel.

Theo ông Nguyễn Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, phương pháp kiểm tra khí thải động cơ diesel bằng chu trình gia tốc tự do đã được Việt Nam tiêu chuẩn hóa từ năm 1991 và áp dụng gần 30 năm nay.

Đây cũng là phương pháp phổ biến trên thế giới nhằm đánh giá độ mờ khói của xe diesel đang lưu hành, được nhiều quốc gia trong khu vực như Malaysia, Indonesia, Philippines áp dụng.

Phản bác quan điểm cho rằng các động cơ diesel đời cũ không có hệ thống hạn chế tốc độ, ông An cho biết mọi động cơ diesel đều được trang bị bộ điều tốc nhằm kiểm soát vòng tua máy thông qua lượng nhiên liệu phun. Bộ phận này sẽ tự động giảm nhiên liệu khi động cơ đạt đến tốc độ tối đa theo thiết kế, đảm bảo an toàn cho động cơ.

Liên quan đến kiến nghị chỉ đạp ga khoảng 1/2 hành trình (tương đương 2.000-3.000 vòng/phút) đối với xe thế hệ cũ, phía Cục Đăng kiểm khẳng định không có cơ sở kỹ thuật để chấp thuận do kiến nghị chưa phù hợp với nguyên lý hoạt động của động cơ.

Giải thích thêm về vấn đề trên ông An cho biết, nếu thực hiện theo kiến nghị của Hiệp hội vận tải ô tô Việt Nam chỉ đạp ga đến 2.000-3.000 vòng/phút khi không tải sẽ không bao giờ kích hoạt được trạng thái cung cấp nhiên liệu tối đa từ bơm cao áp, lượng khói đen sinh ra là sạch giả tạo, không phản ánh đúng thực tế phát thải của xe khi chịu tải nặng trên đường, không phát hiện ra trường hợp xe bị lỗi động cơ gây ra phát thải lớn nhất tại số vòng quay cao hơn.

Bên cạnh đó, việc giữ ga ổn định trong vòng tua này cũng rất khó, phụ thuộc vào thao tác của người thực hiện kiểm tra, dễ gây sai lệch kết quả kiểm tra giữa các lần đo làm giảm tính khách quan, độ tin cậy của phép đo.

“Việc lập mốc so sánh ở dải vòng tua thấp này sẽ dẫn đến bỏ lọt hàng loạt phương tiện đã hư hỏng hệ thống kim phun, bơm cao áp,… làm sai lệch hoàn toàn kết quả kiểm tra khí thải và vô hiệu hóa mục tiêu bảo vệ môi trường,” ông An nói.

Khẳng định một động cơ không thể chịu đựng được phép thử gia tốc tự do tại cơ sở đăng kiểm (trong khoảng thời gian vài giây) chính là một phương tiện không đủ điều kiện an toàn tối thiểu.

Phía Cục Đăng kiểm cho rằng, nếu phương tiện này mang mầm bệnh đó tham gia giao thông, chở nặng và leo dốc/đổ đèo, nguy cơ vỡ máy, mất phanh động cơ gây tai nạn thảm khốc là rất cao, đồng thời việc kiểm định đã giúp loại bỏ rủi ro này cho xã hội.

Ký cam kết là giải pháp tạm thời, không bắt buộc

Đối với kiến nghị bỏ quy định yêu cầu chủ xe cam kết, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết việc để cho chủ xe, lái xe ký giấy cam kết không phải là yêu cầu bắt buộc mà mang tính tự nguyện của chủ xe và đây chỉ là giải pháp tạm thời, áp dụng duy nhất với trường hợp nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất.

“Nếu chủ xe chưa yên tâm về tình trạng kỹ thuật của phương tiện, hoàn toàn có thể tạm dừng kiểm định để đưa xe đi bảo dưỡng, điều chỉnh lại bộ điều tốc tại các cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa chuyên nghiệp trước khi quay lại thực hiện phép đo,” Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết.

Công tác kiểm tra khí thải xe cơ giới góp phần phát hiện, loại bỏ các phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật trước khi tham gia giao thông.

Ngoài ra, theo Cục Đăng kiểm bản cam kết thực chất là một thông báo xác nhận tình trạng kỹ thuật giữa cơ sở đăng kiểm và chủ xe đối với những phương tiện đã cũ, hệ thống điều tốc có dấu hiệu hoạt động không ổn định hoặc không có dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất.

Đây là bước minh bạch hóa các rủi ro kỹ thuật tiềm ẩn mà đăng kiểm viên đã giải thích rõ cho chủ xe trước khi thực hiện phép thử bắt buộc.

Cục Đăng kiểm Việt Nam khẳng định việc ký cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của đăng kiểm viên và của cơ sở đăng kiểm.

Theo đó, Cục đã chỉ đạo các đăng kiểm viên, các cơ sở đăng kiểm phải thực hiện nghiêm ngặt bước kiểm tra an toàn sơ bộ (mức nước làm mát, dầu bôi trơn, tiếng gõ lạ...). Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, việc kiểm tra khí thải sẽ dừng lại để chủ xe đưa phương tiện đi bảo dưỡng, sửa chữa.

Đăng kiểm viên có trách nhiệm từ chối thực hiện phép đo ngay lập tức để bảo vệ tài sản cho khách hàng, kể cả khi chủ xe có muốn tự nguyện ký cam kết để tiếp tục kiểm tra khí thải.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, quy trình kiểm định khí thải bằng phép thử gia tốc tự do không chỉ giúp kiểm soát chặt chẽ muội than và bụi mịn mà còn đóng vai trò như một “bài kiểm tra áp lực”, góp phần loại bỏ các phương tiện không đảm bảo an toàn kỹ thuật, giảm nguy cơ tai nạn nghiêm trọng và thúc đẩy thói quen bảo dưỡng định kỳ của chủ xe trong dài hạn.