Khởi tố vụ án hình sự liên quan tàu cá vi phạm vùng biển Malaysia

Che giấu hành vi tổ chức khai thác trái phép, xâm phạm chủ quyền biển

Theo báo cáo của Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Cà Mau, vụ việc liên quan đến tàu cá mang số hiệu CM 99466 TS và 10 ngư dân Việt Nam bị lực lượng chức năng Malaysia bắt giữ vào ngày 8/6/2024 trong vùng biển thuộc bang Terengganu.

Theo đó, tàu CM 99466 TS do ông Võ Văn Mến (SN 1987, trú tại thị trấn Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, nay là xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau) làm chủ sở hữu.

Cuối tháng 5/2024, ông Mến thuê ông Đỗ Văn Bằng Anh (trú tại TP Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, nay phường Rạch Gía, tỉnh An Giang) làm thuyền trưởng, cùng 9 thuyền viên hành nghề câu cá lạc.

Để hợp thức hóa hồ sơ xuất bến, ông Mến đã sử dụng giấy tờ tùy thân của người khác kê khai cho vị trí thuyền trưởng và máy trưởng.

Sau khi hoàn tất thủ tục, ông Mến cùng em trai rời tàu để tránh bị phát hiện sai phạm.

Khoảng đầu tháng 6/2024, tàu CM 99466 TS đã vượt ranh giới vùng biển Việt Nam, tiến sâu 20 hải lý vào vùng biển Malaysia và tiến hành khai thác thủy sản trái phép trong vòng 4 ngày, trước khi bị lực lượng chức năng Malaysia phát hiện và bắt giữ.

Sau khi tàu bị bắt, ông Mến đã nhiều lần chỉ đạo các thuyền viên khai báo gian dối, với lý do “tàu bị hỏng máy, trôi dạt vào vùng biển nước ngoài”.

Đồng thời, ông chi tiền “hỗ trợ” mỗi thuyền viên 8 triệu đồng, riêng thuyền trưởng 10 triệu đồng để vận động thống nhất lời khai.

Ban đầu, ông Mến khai với Bộ đội Biên phòng rằng, mình đã bán tàu cho ông Bằng Anh trước thời điểm xảy ra vụ việc.

Tuy nhiên, sau nhiều lần làm việc và trước các tài liệu, chứng cứ thu thập được, ông Mến buộc phải thừa nhận vẫn là chủ tàu, trực tiếp chỉ đạo chuyến đi và biết rõ việc vi phạm chủ quyền vùng biển nước ngoài.

Khởi tố hình sự thuyền trưởng tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép

Ông Đỗ Văn Bằng Anh khai nhận đã điều khiển tàu sang vùng biển Malaysia để khai thác theo chỉ đạo của chủ tàu.

Người này không có chứng chỉ hành nghề, không làm thủ tục xuất cảnh, đồng thời cung cấp chi tiết tọa độ và thời gian hoạt động tại vùng biển Malaysia.

Các thuyền viên còn lại được xác định chỉ tham gia lao động trên tàu, không biết trước kế hoạch vi phạm pháp luật, không có vai trò tổ chức hay ra quyết định nên chưa đủ yếu tố để xem xét trách nhiệm hình sự.

Ngày 31/3/2025, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Cà Mau tiếp nhận nguồn tin tố giác tội phạm và tiến hành các biện pháp điều tra, xác minh.

Căn cứ kết quả điều tra, ngày 22/7/2025, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Cà Mau đã ra Quyết định số 01/QĐ-KTVA, khởi tố vụ án hình sự “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép”, theo Khoản 2, Điều 348 Bộ luật Hình sự 2015 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/2024/NQ-HĐTP ngày 5/4/2024 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

Ngày 23/7/2025, VKSND tỉnh Cà Mau ban hành Quyết định số 01/QĐ-VKSCM-PI, chuyển hồ sơ vụ án đến Cơ quan An ninh điều tra - Công an tỉnh Cà Mau để tiếp tục điều tra theo thẩm quyền. Việc bàn giao hồ sơ được hoàn tất vào ngày 24/7/2025.

Cảnh báo nguy cơ tái diễn vi phạm

Vụ việc tàu cá CM 99466 TS bị Malaysia bắt giữ là hồi chuông cảnh báo về những thủ đoạn ngày càng tinh vi trong hoạt động tổ chức khai thác trái phép vùng biển nước ngoài.

Hành vi này không chỉ vi phạm pháp luật Việt Nam và quốc tế, mà còn gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực gỡ bỏ “thẻ vàng IUU” từ Liên minh châu Âu (EU).

Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Cà Mau kiến nghị các cơ quan chức năng tiếp tục điều tra, xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật, đồng thời làm rõ vai trò của các cá nhân có liên quan, nhằm răn đe, ngăn chặn hành vi vi phạm tương tự trong thời gian tới.