Theo Ban Tổ chức, chuỗi sự kiện sẽ diễn ra từ ngày 4 đến 6/6 tại phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An với nhiều hoạt động quy mô lớn, kết hợp giữa chính sách, truyền thông, văn hóa nghệ thuật và hành động cộng đồng nhằm lan tỏa thông điệp phát triển xanh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Bảo vệ môi trường đi đôi với thúc đẩy phát triển kinh tế biển

Phát biểu tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, Nghệ An được lựa chọn đăng cai chuỗi sự kiện do có nhiều lợi thế về biển, kinh tế biển, đồng thời nhận được sự quan tâm, phối hợp tích cực của lãnh đạo địa phương.

Theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp, chuỗi hoạt động gồm 5 nội dung chính, trong đó có các hội nghị, hội thảo tham vấn chính sách cấp quốc gia liên quan đến hoàn thiện thể chế, pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, bảo vệ môi trường cũng như các cơ chế, chính sách phục vụ phát triển kinh tế-xã hội gắn với bảo vệ tài nguyên, môi trường.

"Việc tổ chức nhiều diễn đàn, hội nghị trong khuôn khổ chuỗi sự kiện nhằm tăng cường đối thoại giữa cơ quan quản lý với hiệp hội, doanh nghiệp, tổ chức và người dân. Tinh thần này được đặt ra ngay từ khâu chuẩn bị, với sự tham gia của nhiều cơ quan, tổ chức từ Trung ương đến cơ sở", Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin.

Đáng chú ý, chuỗi hoạt động có sự tham gia của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, cùng sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể ở nhiều cấp. Mục tiêu là đưa các hoạt động bảo vệ môi trường đến gần hơn với cộng đồng, để người dân ở mọi độ tuổi đều có thể tham gia bằng những hành động cụ thể.

Thứ trưởng cho rằng, nhiều vấn đề môi trường hiện nay gắn trực tiếp với đời sống hàng ngày và cần bắt đầu từ những thay đổi nhỏ. Trong đó, phân loại rác tại nguồn là nội dung cần được thúc đẩy mạnh hơn, bao gồm tách riêng rác hữu cơ, rác tái chế và chất thải sinh hoạt.

Ông cũng đề cập đến tình trạng bụi mịn và ô nhiễm không khí tại Hà Nội, cho rằng đây không còn là vấn đề của riêng một địa phương. Việc xử lý cần có sự phối hợp giữa Hà Nội với các tỉnh lân cận, thậm chí cả khu vực liên vùng, do nguồn phát thải có tính lan tỏa.

Liên quan đến các diễn đàn, hội nghị chuyên đề trong chuỗi sự kiện, Thứ trưởng nhấn mạnh dư địa phát triển kinh tế biển của Việt Nam còn rất lớn khi có tới 21 trong số 34 địa phương có biển. Tuy nhiên, điều quan trọng là tổ chức quản lý như thế nào để người dân và doanh nghiệp không phải đi qua nhiều đầu mối khi giải quyết thủ tục. "Vấn đề của địa phương là phải có đầu mối rõ ràng", Thứ trưởng nêu quan điểm.

Một nội dung quan trọng khác của các diễn đàn trong chuỗi sự kiện là tham vấn cho quá trình sửa đổi luật và nghị định liên quan đến môi trường, tài nguyên và kinh tế biển. Theo Thứ trưởng, định hướng xây dựng chính sách là luật chỉ quy định khung, tránh quá chi tiết, còn các vấn đề phát sinh trong thực tiễn sẽ tiếp tục được điều chỉnh thông qua nghị định.

Bên cạnh bảo vệ môi trường, chuỗi sự kiện cũng hướng tới thúc đẩy phát triển kinh tế biển, kinh tế biển sâu, trong đó ngoài dầu khí còn có tiềm năng lớn từ tài nguyên và khoáng sản biển.

Phát biểu tại buổi họp báo, Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Ngọc Thạch cho hay, điểm nhấn của chuỗi hoạt động năm nay là Lễ phát động quốc gia hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới, Tháng hành động vì môi trường, Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026, đồng thời phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" trên phạm vi cả nước.

Trong khuôn khổ chương trình sẽ diễn ra Triển lãm Kinh tế Biển Xanh-Nông nghiệp và Môi trường bền vững tại Quảng trường Bình Minh với khoảng 25-30 gian hàng, giới thiệu các sản phẩm, công nghệ, giải pháp thân thiện với môi trường, mô hình kinh tế tuần hoàn, sản xuất xanh và các sản phẩm OCOP đặc trưng của nhiều địa phương.

Bên cạnh đó, sáng 5/6 sẽ diễn ra Diễn đàn quốc gia về Môi trường và Khí hậu - Từ chính sách đến hành động, tập trung thảo luận các vấn đề cấp bách về môi trường, biến đổi khí hậu, chuyển đổi xanh và hoàn thiện chính sách pháp luật về bảo vệ môi trường.

Chiều cùng ngày, Hội thảo quốc gia "Hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững" sẽ tập trung trao đổi các giải pháp khai thác hiệu quả tiềm năng biển, thúc đẩy kinh tế biển xanh và đóng góp ý kiến cho quá trình xây dựng Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường bày tỏ tin tưởng, chuỗi sự kiện sẽ tạo hiệu ứng xã hội rộng rãi, tạo chuyển biến trong nhận thức và hành động của người dân. Sau chuỗi sự kiện, Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các tổ chức đoàn thể và doanh nghiệp xây dựng các chương trình hành động thực tế, hướng tới phát triển, sản xuất xanh, tiêu dùng bền vững.

Phó Cục trưởng Cục Môi trường Nguyễn Thị Thiên Phương.

"Một trong những định hướng quan trọng hiện nay là tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường ngay từ trường học. Các nội dung liên quan tới môi trường, khí hậu và phát triển bền vững đang từng bước được lồng ghép vào chương trình giáo dục nhằm hình thành ý thức chủ động cho thế hệ trẻ trong bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Thời gian tới, Cục Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương và tổ chức liên quan để thúc đẩy các chương trình truyền thông, giáo dục và hành động cộng đồng về môi trường theo hướng thiết thực, hiệu quả và có sức lan tỏa rộng rãi hơn.

Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp

Phát biểu tại họp báo, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Cao Xuân Thạo cho biết, phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" là nội dung trọng tâm của Đề án số 01 về bảo vệ môi trường - đề án đầu tiên được triển khai ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI.

Theo ông Thạo, Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam vừa xây dựng Đề án phát động phong trào thi đua "Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp" nhằm lựa chọn một phong trào thiết thực, có tác động lớn và gần gũi nhất với người dân. Mục tiêu không dừng ở các hoạt động ngắn hạn mà hướng tới hình thành thói quen bảo vệ môi trường trong cộng đồng. "Muốn thành công phải có sự chung tay của các cấp, các ngành, các đoàn thể và từng người dân", Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhấn mạnh.

Theo đề án, phong trào sẽ tránh hình thức, tập trung vào các tiêu chí cụ thể, có nội dung thi đua, thời gian thực hiện và phương thức đánh giá rõ ràng. 5 nhóm đối tượng được xây dựng tiêu chí riêng gồm gia đình xanh - sạch - đẹp; khu dân cư xanh - sạch - đẹp; cấp xã xanh - sạch - đẹp; cơ quan, đơn vị, trường học, tổ chức xanh - sạch - đẹp; doanh nghiệp, cơ sở sản xuất xanh - sạch - đẹp. Mỗi nhóm đều có 5 tiêu chí để theo dõi và đánh giá.

Ở cấp khu dân cư, một số mô hình giám sát cộng đồng cũng được tính toán triển khai. Chẳng hạn, Hội Cựu chiến binh sẽ tham gia thành lập các tổ giám sát bảo vệ môi trường, vừa tuyên truyền, vừa theo dõi việc thực hiện tại địa bàn dân cư.

Ông Thạo cho biết, chuỗi sự kiện phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường sắp tới không chỉ dừng ở một lễ phát động trung tâm mà sẽ triển khai đồng loạt trên toàn quốc. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát động tới các địa phương, đồng thời hướng dẫn cụ thể nội dung tới tận cấp xã, phường, đặc khu để phong trào lan tỏa rộng hơn trong cộng đồng.

Theo lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, điều quan trọng là tạo được sức sống thực chất cho phong trào bằng những hành động nhỏ, gần gũi với đời sống hằng ngày. Từ việc sắp xếp nhà cửa gọn gàng, giữ gìn ngõ xóm sạch sẽ đến giảm rác thải sinh hoạt đều có thể góp phần tạo ra môi trường sống tốt hơn và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Thực hiện: Văn Đại

Đồ họa: Quốc Khánh