Vụ Việt Á đang dần đi vào hồi kết, vai trò của 2 bộ chủ chốt là Bộ KH và Công nghệ và Bộ Y tế đã được làm rõ bước đầu.
Đây chính là những nơi trực tiếp cũng là nguyên nhân cho những sai phạm.
Ủy ban kiểm tra Trung ương vừa có kết luận và cho rằng: Vi phạm của các ông Chu Ngọc Anh, Nguyễn Thanh Long đến mức phải xem xét kỷ luật.
Ban cán sự đảng, lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, để một số lãnh đạo bộ và đơn vị vi phạm quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước trong việc phê duyệt, giao tổ chức thực hiện, ký hợp đồng, đánh giá, nghiệm thu, chuyển giao, quản lý, kiểm tra, giám sát, thanh quyết toán kinh phí thực hiện Đề tài khoa học nghiên cứu chế tạo bộ sinh phẩm xét nghiệm Covid-19 của Học viện Quân y; trong truyền thông, xác nhận và đề nghị khen thưởng đối với Học viện Quân y, Công ty Việt Á và một số cá nhân.
Ban cán sự đảng, lãnh đạo Bộ Y tế đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, để một số đồng chí lãnh đạo bộ và đơn vị vi phạm quy định của Đảng, pháp luật Nhà nước trong việc đánh giá chuyên môn, kiểm tra, giám sát; cấp phép, cấp số đăng ký lưu hành; hiệp thương giá và mua sắm bộ sinh phẩm xét nghiệm Covid-19 của Công ty Việt Á
Những vi phạm nêu trên đã gây hậu quả nghiêm trọng, thiệt hại tiền và tài sản của Nhà nước, gây bức xúc trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng, của Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Y tế.
 |
| Ủy ban Kiểm tra Trung ương họp kỳ thứ 13 trong đó xác định những vi phạm của một số tập thể, cá nhân |
Dư luận từ lâu đã rất bức xúc nhiều vấn đề. Căn cứ vào đâu để Bộ Y tế cho phép lưu hành kết quả nghiên cứu này khi các chuyên gia giờ đây đã phải thốt lên "không tưởng".
Chuyên gia Trần Ngọc Mai, giảng viên dịch tễ học (Úc) và Tiến sỹ, Bác sỹ Trần Tuấn, chuyên gia dịch tễ học cho rằng không thể có kết quả cho 1 công trình chỉ trong vòng 1 tháng; rằng đó chỉ là trên giấy và họ đã vi phạm nguyên tắc khoa học.
Tại sao một công trình không tuân thủ đúng nguyên tắc khoa học lại được Bộ KHCN thông qua? Căn cứ vào đâu Bộ Y tế thông qua để đưa vào sản xuất đồng loạt nhanh đến vậy?
Có thể thấy, thông tin về kết quả, chất lượng đăng ở Cổng thông tin của Bộ KHCN và Công văn giới thiệu giá cả tham khảo của Bộ Y tế là nguồn gốc cho những sai phạm của Việt Á và của CDC các tỉnh.
Việt Á chỉ dựa vào, hay lấy cái cớ của cái gọi là công trình khoa học của Học viện quân y và Bộ KHCN để nhập khẩu và bán kít test với giá cao. Họ đã treo đầu dê (mà đầu dê là công trình khoa học giả) để bán thịt chó (kít xét nghiệm nhập từ Trung Quốc). Vậy ai ở Bộ KHCN đã duyệt để cho đăng những thông tin này? Và khi công trình khoa học không được WHO công nhận họ lại đổ lỗi cho báo chí trong khi họ đã tổ chức họp báo công bố kết quả. Và công văn của Bộ Y tế gửi các tỉnh về giá tham khảo 470 nghìn đồng bộ kít xét nghiệm dựa trên căn cứ nào và nhằm mục đích gì? Và tại sao họ lại rũ bỏ trách nhiệm khi CDC nhiều tỉnh thành mua với giá ấy lại vi phạm?
Có lẽ cũng cần xác định xem đại dịch lần 4 xảy ra có "vai trò đồng phạm" của bộ kít này hay không, nhưng hệ lụy của các CDC là đã rõ. Chính họ tin tưởng vào công bố của 2 bộ nên đã mua. Và khi biết hoa hồng cao chót vót lại càng tích cực mua.
Cơ quan điều tra sẽ tìm ra ai chủ mưu trong vụ này. Phải có người ráp nối để từ công trình khoa học "liên thông" với 4 cơ quan (2 bộ, 1 học viện và một công ty) và CDC của nhiều tỉnh, thành. Đây không phải là liên kết thông thường, không chỉ là tham nhũng mà là một "liên minh ma quỷ" như Truyền hình Nhân dân đã nhận định.
