Kháng nghị đối với Bản án sơ thẩm xét xử vụ án dân sự tranh chấp đất đai tại Quảng Ninh

Kháng cáo toàn bộ nội dung Bản án

Như Pháp luật Plus đã thông tin về vụ việc tranh chấp đất đai xảy ra trên địa bàn bản Nà Lý II, xã Quảng Đức, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh giữa nguyên đơn là anh Trưởng Phu Chi (SN 1984), trú tại bản Nà Lý xã Quảng Đức, huyện Hải Hà và bị đơn là anh Phùn Văn Đức (SN 1985) trú tại bản Kháy Phầu, xã Quảng Đức ở nội dung bài viết “Quảng Ninh: Cần một bản án công tâm tại phiên tòa xét sử vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất”.

Nội dung bài viết phản ánh nội dung kiến nghị của anh Trưởng Phu Chi khởi kiện anh Phùn Văn Đức vì cho rằng anh Đức đã lấn chiếm một phần lớn diện tích đất rừng là phần diện tích do ông bà để lại cho bố anh Chi và sau đó được anh Chi quản lý, trông nom và canh tác. Nội dung khởi kiện đã được TAND huyện Hải Hà thụ lý và tiến hành đưa ra xét xử.

Theo đó, sau hai lần hoãn phiên toà, ngày 17/3/2025 Tòa án Nhân dân (TAND) huyện Hải Hà đã đưa vụ án ra xét xử. Điều hành phiên xét xử là Thẩm phán, chủ toạ phiên toà ông Đoàn Minh Chiến, các Hội thẩm nhân dân gồm các ông Phạm Văn Kha và ông Đinh Tuấn Phương; Thư ký phiên toà là ông Lê Thành Nam. Về phía đại diện Viện kiểm sát Nhân dân huyện Hải Hà có ông Đặng Đức Trung-Kiểm sát viên.

Sau quá trình xét xử, ông Đoàng Minh Chiến đã thay mặt HĐXX sơ thẩm ban hành Bản án số 01/2025/DS-ST ngày 17/3/2025 về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất" giữa anh Trưởng Phu Chi và anh Phùn Văn Đức với nội dung “Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là anh Trưởng Phu Chi về việc yêu cầu anh Phùn Văn Đức phải trả lại phần diện tích đất rừng đã lần chiếm là 15.690,4m và thu hoạch toàn bộ số cây trồng trên đất. Phía nguyên đơn là anh Chi cùng người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình đã tiến hành kháng cáo toàn bộ nội dung bản án.

Sau khi Bản án số 01/2025/DS-ST ngày 17/3/2025 được ban hành, ngày 28/3/2025 anh Trưởng Phu Chi đã có nội dung Đơn kháng cáo toàn bộ nội dung bản án nêu trên với lý do có sai lầm trong việc đánh giá, thu thập chứng cứ, không đầy đủ người có quyền, nghĩa vụ liên quan tham gia vụ án.

Cụ thể, lời khai của bị đơn không có tài liệu chứng minh, Bản án sơ thẩm không làm rõ được nguồn gốc của thửa đất đang tranh chấp. Tại phiên toà, đại diện theo uỷ quyền của UBND huyện Hải Hà và UBND xã Quảng Đức đều khẳng định “Việc quy đổi số thửa đất theo bản đồ giao rừng năm 1990 với bản đồ đất lâm nghiệp 2007 chỉ là cảm quan. Tại phiên toà cũng chưa xác định được chính xác thừa đất số 226, 232 bản đồ đất lâm nghiệp 2007 có phải là thửa đất thuộc khoảng 4, lô G và khoảnh 4, lô X thuộc bản đồ giao rừng năm 1991.

Việc không xác định được chính xác số thửa đất theo hai bản đồ năm 1991 và năm 2007 của cơ quan quản lý đất đai sẽ là ảnh hưởng đến việc giải quyết đúng đối tượng tranh chấp và điều kiện thụ lý vụ án về tranh chấp đất đai theo quy định của Bộ Luật tố tụng Dân sự.

Căn cứ sổ lâm bạ giao đất năm 1991 và Giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất đã cấp cho hai thửa đất có tranh chấp nói riêng và các thửa đất trong cùng khu vực nói chung đều sai lệch về diện tích. Lý do của việc sai lệch về diện tích cũng không được đại diện UBND huyện Hải Hà và Bản án sơ thẩm làm rõ.

Ngoài ra, quá trình giải quyết vụ án và Bản án sơ thẩm không xác minh, làm rõ trình tự thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hai hộ gia đình của UBND huyện Hải Hà có tuân thủ quy định của pháp luật hay không? Có hộ gia đình nào khiếu nại về trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay không?

Bên cạnh đó, tòa án không đưa đối tượng là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan tham gia phiên toà là không đảm bảo các quy định về tố tụng và không phù hợp với quy định và Thông tư số 02/2007/TT-BTNMT ngày 2/8/2007 của Bộ Tài nguyên Môi trường.

Lời khai của các nhân chứng không có cơ sở tin cậy vì diện tích đất rừng sản xuất được nhà nước giao có diện tích rộng, bản thân các chủ sử dụng đất trong quá trình quản lý, sử dụng thửa đất của mình cũng không thể xác định chính xác danh giới diện tích đất của mình chứ chưa nói đến phần diện tích của các thửa đất trong cùng khu vực. Bên cạnh đó, có những lời khai của nhân chứng có tên tuổi không rõ ràng, nhầm lẫn do toà án thu thập.

Từ những lý do nêu trên, anh Trưởng Phu Chi đề nghị Toà án cấp phúc thẩm sửa bản án Dân sự sơ thẩm số 01/2025/DS-ST ngày 17/3/2025 theo hướng “Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn”.

Quyết định kháng nghị đối với Bản án sơ thẩm

Trước nội dung Đơn kháng cáo của anh Trưởng Phu Chi, ngày 17/4/2025 Viện kiểm sát Nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định Kháng nghị phúc thẩm đối với Bản án dân sự sở thẩm số 01/2025/DS-ST ngày 17/3/2025 của TAND huyện Hải Hà.

Căn cứ theo nội dung đơn khởi kiện và lời khai của phía nguyên đơn; quan điểm của bị đơn và quan điểm của những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan cùng với những tài liệu khác do toà án thu thập, Viện kiểm sát Nhân dân tỉnh Quảng Ninh nhận thấy Bản án sơ thẩm có những vi phạm sau:

Đưa thiếu người tham giá tố tụng là người có quyền và nghịa vụ liên quan, cụ thể quá trình giải quyết vụ án có căn cứ xác định nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp là đất rừng sản xuất do UBND xã Quảng Đức, Hạt Kiểm lâm huyện Hải Hà quản lý theo quy định, nhưng Toà án không đưa UBND xã Quảng Đức và Hạt Kiểm lâm huyện Hải Hà vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là vi phạm Khoản 4, Điều 68, Bộ Luật tố dụng dân sự.

Bên cạnh đó, chưa tiến hành thu thập đầy đủ các tài liệu, chứng cứ làm căn cứ giải quyết vụ án dẫn đến đánh giá nhận định chưa khách quan toàn diện, vi phạm Điều 97, Điều 266 Bộ Luật tố tụng dân sự.

Về nội dung tuyên án, với các tài liệu đã thu thập trong quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm, chưa có cơ sở xác định có hay không có việc bị đơn là anh Phùn Văn Đức lấn chiếm, sự dụng trái phép diện tích đất rừng là 15.690,4m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông Trường Quay Chắn và bà Lê Thị Đoàn. Nên Bản án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là chưa có căn cứ, làm ảnh hưởng tới quyền và lợi ích chính đáng của các đương sự.

Cùng với đó, mặc dù nhận định của Bản án có nêu UBND huyện Hải Hà thực hiện nhiệm vụ công vụ về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các đương sự, nhưng trong phần Quyết định lại không thể hiện nội dung này là chưa đầy đủ, rõ ràng theo quy định tại khoản 26, Điều 1, Nghị định 148/2020/NĐ-CP ngày 18/12/2020 của Chính phủ, gây khó khăn cho việc thi hành án.

Ngoài ra, Bản án tuyên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về yêu cầu bị đơn phải trả lại diện tích đất rừng lấn chiếm là 15.690,4m2 và thu hoạch toàn bộ cây trồng trên đất mà không thể hiện diện tích đất này có địa chỉ cụ thể ở đâu, là còn thiếu xót, chưa đầy đủ.

Với các lẽ trên Viện kiểm sát Nhân dân tỉnh Quảng Ninh Quyết định Kháng nghị đối với Bản án 01/2025/DS-ST ngày 17/3/2025 của TAND huyện Hải Hà về: Xác định thiếu người tham gia tố tụng; thu thập đánh giá chứng cứ và nội dung tuyên án. Đề nghị TAND tỉnh Quảng Ninh xét xử phúc thẩm theo hướng huỷ bản án dân sự sơ thẩm.