Kẹo hồ lô: Món ăn đường phố “ngon, bổ, rẻ” của Trung Quốc

Với hình ảnh những xiên kẹo dài với viên tròn đỏ mọng được những cụ ông cụ bà, chú bé cầm trên tay đi rao bán trên các cảnh chợ tấp nhập với tiếng rao quen thuộc “kẹo hồ lô đây!”. Chỉ thể thôi cũng đủ thấy, món kẹo đã có từ rất lâu đời và ngày này trở thành biểu tượng văn hóa của người Trung Hoa.

Vì sao gọi là kẹo hồ lô?

Kẹo hồ lô đã xuất hiện ở Trung Quốc từ rất lâu đời và trở thành biểu tượng khi du khách nhớ về Trung Quốc và có hẳn một câu chuyện thú vị về món ăn này. Người Trung Quốc tương truyền rằng, vào thời nhà Tống (960-1279), có một phi tần được sủng ái của hoàng đế Tống Quang Tông (1147-1200) không may mắc phải căn bệnh trầm trọng. Nhà vua đã triệu tất cả những thái y giỏi vào hoàng cung chẩn bệnh nhưng họ đều không có cách chữa trị.

Trong lúc nhà vua đang tuyệt vọng thì có một vị thần y trong dân gian diện kiến và xin nhà vua để mình chữa trị cho vị phi tần đó. Phương thuốc ông đưa ra vô cùng đơn giản đó là cho bọc những quả táo gai trong nước đường đun nóng, ăn từ 5 đến 10 viên trước mỗi bữa ăn thì chắc chắn sẽ khỏi bệnh.

Và kết quả thật thần kỳ, phương thuốc đã phát huy tác dụng khiến cho vua, các thái y và quan lại trong triều hết sức kinh ngạc. Sau đó phương thuốc này cũng được lan truyền trong dân gian, người dân tin rằng nó là một phương thuốc quý vừa có thể trị bệnh, vừa là món ăn tốt cho sức khỏe.

Thật ra, hình dạng ban đầu của kẹo hồ lô không phải như những xiên kẹo bây giờ. Khi mới ra đời, nó chỉ là xiên kẹo có 2 quả táo gai, một quả nhỏ phía trên và một quả lớn phía dưới, nhìn giống hệt như hồ lô nên người dân đặt cho nó cái tên đấy.

Lâu dần, khi triều đại cũng như con người thay đổi thì thì kẹo hồ lô cũng có nhiều sự cải biên, đó là một xiên kẹo tăng lên từ 8 đến 10 viên nhưng tên gọi kẹo hồ lô thì vẫn giữ như trước. Trung Quốc còn sáng tạo và đa dạng thêm hương vị của kẹo hồ lô bằng các loại nguyên liệu khác như quả quất vàng, hạt dẻ, hạt chà là...

Ngoài ra, kẹo hồ lô cũng đa dạng hơn như: chuối, dâu tây, dứa, kiwi, nho... Mặc dù màu đỏ nguyên thủy của kẹo hồ lô đã đủ hấp dẫn nhưng nếu điểm thêm vài viên kẹo hồ lô hiện đại thì càng khiến xiên kẹo trở nên đầy màu sắc và càng bắt mắt gấp bội.

Hình ảnh những người bán rong mang những trụ cột của rơm với rất nhiều bầu cắm xiên, đi trên chiếc xe đạp, chiếc xe bốn bánh, mang lại màu sắc sống động ở khắp mọi nơi trong thành phố. Thời xưa ở Trung Quốc, không chỉ có trẻ em mà ngay cả những người lớn tuổi cũng bị cuốn hút với các xiên kẹo ngọt màu sắc đỏ óng vô cùng hấp dẫn này.

Ý nghĩa may mắn

Cách làm kẹo hồ lô cũng khá đơn giản. Đầu tiên là việc rửa, tách hạt và xâu những quả táo gai đã tách hạt vào que tre. Tiếp theo là nhúng những que táo gai vào trong nước đường đun nóng (thắng đường cho đến khi kéo được thành sợi).

Công đoạn cuối cùng là để nguội để tạo thành một lớp vỏ cứng và giòn. Một số thành phần khác như khoai lang hay hạt dẻ nước sẽ được hấp trước khi đem làm kẹo hồ lô. Để làm cho những viên kẹo được tròn đẹp, những quả táo gai sẽ được nhồi thêm đậu xanh hoặc những loại nhân khác.

Tuy nhiên những viên kẹo hồ lô làm ra có chất lượng khác nhau tuỳ thuộc vào tay nghề của từng người làm kẹo. Với những người làm kẹo việc điều chỉnh nhiệt độ là yếu tố quan trọng nhất quyểt định đến chất lượng của viên kẹo. Nếu nhiệt độ thắng đường quá thấp, viên kẹo sẽ bị dính.

Còn nếu quá cao thì lớp vỏ ngoài của kẹo sẽ trông tối màu và mùi vị cũng giảm hấp dẫn đi phần nào. Nếu nhiệt độ thắng đường quá thấp, viên kẹo sẽ bị dính. Còn nếu quá cao thì lớp vỏ ngoài của kẹo sẽ trông tối màu và mùi vị cũng giảm hấp dẫn đi phần nào.

Với người dân Trung Quốc nói chung và người dân Bắc Kinh nói riêng, tuổi thơ của họ gắn liền với vị ngọt của những xiên kẹo hồ lô. Tiếng rao với tiếng xe đạp lóc cóc trên những ngõ nhỏ thâm trầm của Bắc Kinh trong màn sương sớm vẫn còn quẩn quanh vương vất, những xiên kẹo đỏ rung rinh theo sau nhịp guồng xe đã trở thành vẻ đẹp không thể lẫn vào đâu của thành phố này.

Bên cạnh vị ngọt thanh khó cưỡng thì những viên kẹo hồ lô đỏ rực còn tượng trưng cho sự may mắn, tốt lành. Do đó, người Trung Quốc còn quan niệm rằng, ăn kẹo hồ lô cũng có tác dụng xua đuổi vận xui và mang lại may mắn, tốt đẹp cho người ăn.

Ngoài ra, hình ảnh những viên kẹo tròn trịa, căng đầy và đỏ rực còn tượng trưng cho sự viên mãn, đầy đủ, sung túc. Vậy nên, những người bán vẫn giữ màu đỏ làm màu chủ đạo của xiên kẹo nhưng cũng kết hợp thêm nhiều màu sắc khác để trông nó hấp dẫn, thu hút hơn.

Mặc dù, kẹo hồ lô là món ăn vặt có mặt quanh năm ở Trung Quốc, thế nhưng với ý nghĩa đầy tốt đẹp nêu trên đã khiến cho kẹo hồ lô được bán rầm rộ ở Trung Quốc vào dịp đầu năm mới. Người Trung Quốc còn có thói quen mua kẹo hồ lô tặng các trẻ nhỏ với ý nghĩa mong các bé khỏe mạnh và gặp nhiều may mắn.

Đặc biệt, ngày mùng 9/1 hàng năm còn được chọn làm ngày lễ hội kẹo hồ lô ở Thanh Đảo. Lễ hội kẹo hồ lô thường kéo dài cả tuần và thu hút rất nhiều khách du lịch trong nước lẫn ngoài nước kéo đến tham gia.

Kẹo hồ lô cũng xuất hiện nhiều trong nghệ thuật. Người Trung Quốc đã sáng tác bài hát về những viên kẹo ngọt và có hẳn một bộ phim truyền hình dài tập do nữ diễn viên nổi tiếng Từ Cầm Ca Oa đóng vai chính mang tên Kẹo Hồ Lô. Viên kẹo xuất hiện nhiều nhất trong các bộ phim cổ trang càng tăng thêm vị thế đặc biệt của nó trong truyền thống của người Trung Hoa. Những du khách đến với thành phố lịch sử này cũng muốn nếm thử món kẹo lạ miệng này với một cảm giác thích thú đặc biệt.

Những viên kẹo hồ lô cũng phổ biến khắp nơi của Trung Quốc. Nhưng trong tâm trí người dân Trung Quốc thì kẹo hồ lô không ở đâu có thể sánh được với thủ đô Bắc Kinh. Những người bán rong mang trên mình những cây cột bằng rơm có cắm rất nhiều xiên hồ lô, rong ruổi trên những chiếc xe đạp, những chiếc xe bốn bánh, mang những sắc màu sặc sỡ đi khắp nơi trong thành phố. Tiếng rao chính là thứ âm thanh tạo ra sự khác biệt lớn nhất giữa những người bán rong kẹo hồ lô này với những người bán rong khác.

Có thể nói, đây là một món ăn đặc sắc mà chỉ ở Trung Quốc mới có. Kẹo hồ lô đã trở thành biểu tượng văn hóa của đất nước này. Cách chế biến đơn giản nhưng hương vị của những chiếc kẹo vô cùng thơm ngon khiến cho du khách không thể cầm lòng và chắc chắn sẽ là một trải nghiệm khó quên khi tới tới Trung Quốc.