Hương rừng U Minh năm 2026: Đánh thức tiềm năng du lịch sinh thái giữa đại ngàn đất phương Nam

Giữa màu xanh bạt ngàn của rừng tràm U Minh Hạ (tỉnh Cà Mau), hương mật ong rừng thoảng trong gió, tiếng chim gọi bầy vang vọng giữa không gian sông nước và những câu vọng cổ ngân nga giữa đại ngàn đất phương Nam, sự kiện “Hương rừng U Minh năm 2026” đã mở ra không gian văn hóa – du lịch đậm đà bản sắc miền Tây Nam Bộ. 

Ngày 10/5, Vườn Quốc gia U Minh Hạ (ấp Vồ Dơi, xã Đa Bạc, tỉnh Cà Mau) phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng nhiều đơn vị liên quan long trọng tổ chức lễ khai mạc các chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch “Hương rừng U Minh năm 2026”.

Sự kiện “Hương rừng U Minh” được diễn ra trong hai ngày 9 và 10/5 tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ và Khu du lịch sinh thái cộng đồng Mười Ngọt, sự kiện thu hút đông đảo người dân, du khách cùng hơn 1.500 vận động viên tham gia các hoạt động trải nghiệm, thể thao và khám phá văn hóa vùng rừng tràm phương Nam.

Đây là Sự kiện rất có ý nghĩa đối với việc quảng bá, giới thiệu tiềm năng lợi thế phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, nét văn hóa đặc trưng của vùng đất U Minh Hạ, gắn với nét văn hóa đặc trưng của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Dự lễ khai mạc có ông Lê Minh Hoan – nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh; lãnh đạo Sở, ngành cùng đông đảo du khách và hơn 1.500 vận động viên tham gia các hoạt động trải nghiệm giữa rừng U Minh Hạ.

Khơi dậy “linh hồn văn hóa” của vùng đất U Minh 

Phát biểu khai mạc, ông Trần Công Hoằng – Giám đốc Vườn Quốc gia U Minh Hạ, nhấn mạnh, nhắc đến U Minh là nhắc đến những cánh rừng tràm bạt ngàn, những dòng sông đậm phù sa, những sản vật thiên nhiên độc đáo cùng nét văn hóa hào sảng, nghĩa tình của cư dân vùng đất địa đầu cực Nam.

“Từ mật ong rừng, cá đồng, lẩu mắm cho đến các làn điệu đờn ca tài tử… tất cả đã tạo nên một ‘hương rừng’ rất riêng – mộc mạc nhưng sâu đậm, chân thành mà khó quên” - ông Hoằng chia sẻ.

Theo lãnh đạo Vườn Quốc gia U Minh Hạ, sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động của chương trình “Cà Mau – Điểm đến năm 2026”, góp phần quảng bá du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và các sản phẩm OCOP đặc trưng; đồng thời mở ra cơ hội kết nối giao thương, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống.

Chia sẻ tại lễ khai mạc, ông Lê Minh Hoan – Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, U Minh Hạ không chỉ là vùng đất mang cảnh quan đặc trưng của rừng tràm phương Nam, mà còn là không gian lưu giữ ký ức văn hóa, tâm hồn và bản sắc của miền đất cuối trời Nam Bộ.

Theo ông Lê Minh Hoan, “Hương rừng U Minh” không chỉ gợi nhớ mùi tràm mùa nắng, hương mật ong gác kèo hay mùi đất rừng sau cơn mưa, mà còn là biểu tượng của một miền ký ức đã đi vào văn học, âm nhạc, điện ảnh và đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người Việt.

Trong ký ức của nhiều người, U Minh gắn với “Đất rừng phương Nam”, với những câu chuyện bác Ba Phi, chiếc xuồng ba lá len lỏi giữa rừng tràm và tiếng đờn ca tài tử vang vọng giữa không gian sông nước.

“Điều lớn hơn một lễ hội chính là việc cùng nhau tìm lại và khơi dậy “linh hồn văn hóa” của vùng đất U Minh. Bởi một cánh rừng có thể trồng lại, nhưng ký ức văn hóa nếu mai một sẽ rất khó phục hồi” - Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Biến tài nguyên văn hóa thành động lực phát triển

Theo ông Lê Minh Hoan, Cà Mau đang sở hữu “mỏ vàng văn hóa” giàu tiềm năng với những giá trị đặc trưng như “Đất rừng phương Nam”, nghề gác kèo ong, đờn ca tài tử, rừng tràm U Minh và văn hóa xuồng ghe. Tuy nhiên, nhiều giá trị vẫn chưa được khai thác tương xứng để trở thành nguồn lực phát triển bền vững. Vì vậy, “Hương rừng U Minh” cần được định hướng trở thành điểm khởi đầu cho hành trình xây dựng hệ sinh thái công nghiệp văn hóa mang bản sắc riêng của Cà Mau.

Ông Lê Minh Hoan cũng gợi mở ý tưởng phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng như tour “Đêm U Minh huyền thoại”, nơi du khách được hòa mình vào không gian văn hóa bản địa, nghe kể chuyện bác Ba Phi bên ánh lửa, thưởng thức đờn ca tài tử trên xuồng ba lá và trải nghiệm nghề gác kèo ong.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Lê Văn Sử – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, khẳng định “Hương rừng U Minh” không đơn thuần là một lễ hội mà là lời khẳng định về khát vọng vươn mình của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Theo ông Lê Văn Sử, Cà Mau định vị sự kiện dựa trên ba giá trị cốt lõi gồm văn hóa, kinh tế và gắn kết cộng đồng; qua đó giới thiệu vẻ đẹp đặc trưng của rừng tràm U Minh, hệ sinh thái đất ngập nước và văn hóa sông nước Nam Bộ thông qua các nghề truyền thống như gác kèo ong, bắt cá đồng, đờn ca tài tử.

Đây cũng được xem là “đòn bẩy” để quảng bá tiềm năng du lịch sinh thái, từng bước chuyển hóa tài nguyên thiên nhiên thành giá trị kinh tế bền vững.

Trải nghiệm giữa đại ngàn phương Nam

Ngay từ sáng sớm, không khí tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ đã trở nên sôi động với hàng loạt hoạt động thể thao, trò chơi dân gian và trải nghiệm sinh thái đặc sắc.

Giữa những cánh rừng tràm xanh mướt, các vận động viên hào hứng tham gia chạy việt dã xuyên rừng, đi bộ xuyên rừng, bơi đua xuồng ba lá, bơi đối kháng trên xuồng ba lá và thử thách đi cầu khỉ. Những cung đường len lỏi giữa rừng tràm, hòa quyện cùng hương thơm mật ong rừng và thanh âm thiên nhiên hoang dã đã mang đến cho du khách những trải nghiệm khác biệt, vừa thử thách thể lực, vừa giúp cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp nguyên sơ của hệ sinh thái rừng ngập nước đặc trưng vùng U Minh Hạ.

Bà Nguyễn Thu Trang, du khách đến từ xã Hưng Mỹ (tỉnh Cà Mau), chia sẻ rằng điều hấp dẫn nhất không nằm ở thành tích thi đấu mà chính là cảm giác được hòa mình giữa thiên nhiên hoang sơ, tận mắt cảm nhận nhịp sống bình dị của cư dân vùng rừng ngập nước phương Nam.

Bên cạnh các hoạt động thể thao, nhiều trải nghiệm gắn với đời sống bản địa cũng để lại dấu ấn sâu sắc như đi xuồng xuyên rừng, bắt cá đồng, tìm hiểu nghề gác kèo ong hay thưởng thức những món ăn dân dã miền Tây.

Điểm nhấn nổi bật của sự kiện là chương trình giao lưu đờn ca tài tử Nam Bộ diễn ra tại Vườn Quốc gia U Minh Hạ và Khu du lịch sinh thái cộng đồng Mười Ngọt.

Với sự tham gia của 20 câu lạc bộ đờn ca tài tử trong tỉnh, chương trình không chỉ đáp ứng nhu cầu thưởng thức nghệ thuật của người dân và du khách mà còn góp phần gìn giữ, tôn vinh loại hình nghệ thuật truyền thống đặc sắc đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Trong không gian yên bình của rừng tràm, những làn điệu vọng cổ, câu hò Nam Bộ vang lên sâu lắng, đưa du khách trở về với miền Tây xưa – nơi con người sống chan hòa cùng thiên nhiên, nghĩa tình đậm đà như hơi thở của đất rừng phương Nam.

Đánh thức tiềm năng từ tài nguyên bản địa

Tại khu vực triển lãm, quảng bá du lịch và sản phẩm OCOP cũng thu hút đông đảo du khách tham quan với khoảng 20 gian hàng trưng bày sản vật đặc trưng vùng U Minh Hạ.

Những đặc sản quen thuộc như mật ong rừng, cá đồng, ba khía, cá khô, bánh dân gian cùng nhiều sản phẩm thủ công truyền thống đã góp phần giới thiệu nét đặc sắc trong văn hóa ẩm thực và đời sống cư dân vùng đất cực Nam.

 Trong khuôn khổ sự kiện, Hiệp hội Du lịch tỉnh phối hợp tổ chức các tour trải nghiệm kết nối giữa Vườn Quốc gia U Minh Hạ và Khu du lịch sinh thái cộng đồng Mười Ngọt, tạo điều kiện để du khách khám phá hệ sinh thái rừng tràm và trải nghiệm đời sống sông nước bản địa.

Ông Phạm Duy Khanh – Chủ Khu du lịch sinh thái cộng đồng Mười Ngọt cho biết, đến với sự kiện “Hương rừng U Minh”, du khách không chỉ được hòa mình vào không gian sinh thái đặc trưng của vùng U Minh Hạ mà còn có cơ hội khám phá văn hóa bản địa, tìm hiểu những nghề truyền thống gắn bó lâu đời với cư dân vùng đất cuối trời Nam, đặc biệt là nghề gác kèo ong và khai thác mật ong rừng.

Theo ông Khanh, nhiều hoạt động trải nghiệm đậm bản sắc miền sông nước cũng được tổ chức xuyên suốt sự kiện như vở lọp bắt cá, vở chúm lươn…, qua đó giúp du khách cảm nhận chân thực nhịp sống lao động mộc mạc, gần gũi của người dân vùng đất U Minh Hạ.

“Nghề gác kèo ong truyền thống dưới tán rừng tràm U Minh Hạ hiện không chỉ là sinh kế của người dân địa phương mà còn đang trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách tham gia trải nghiệm trực tiếp công đoạn “bắt ong”, thưởng thức mật ong rừng nguyên chất và khám phá những nét văn hóa độc đáo của cư dân phương Nam” - ông Phạm Duy Khanh cho biết thêm.

Giữa đại ngàn xanh thẳm của rừng tràm phương Nam, “Hương rừng U Minh” đang từng bước trở thành thương hiệu du lịch đặc sắc của Cà Mau – nơi du khách không chỉ tìm về với thiên nhiên nguyên sơ mà còn cảm nhận được chiều sâu văn hóa, đời sống và tâm hồn hào sảng của con người vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.

Với định hướng phát triển du lịch sinh thái gắn với bảo tồn thiên nhiên, phát huy giá trị văn hóa truyền thống và tăng cường liên kết vùng, U Minh Hạ được kỳ vọng sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần tạo động lực phát triển kinh tế – xã hội bền vững cho tỉnh Cà Mau trong giai đoạn mới.