Hướng đi mới cho ngành Cao su Việt Nam

Sản lượng giảm, kim ngạch vẫn giữ nhịp

Theo số liệu mới nhất từ Cục Hải quan năm 2025, xuất khẩu cao su của Việt Nam đang cho thấy những mảng màu đối lập. Tổng lượng xuất khẩu đạt 1,91 triệu tấn, giảm hơn 5% so với năm 2024.

Tuy nhiên, nhờ mức giá bình quân duy trì ở ngưỡng cao (khoảng 1.745 USD/tấn, tăng 2,6%), tổng kim ngạch xuất khẩu vẫn mang về con số tỷ đô đáng khích lệ.

Điểm đáng lưu ý trong bức tranh giao thương năm qua là sự thay đổi vị thế của các đối tác. Trung Quốc – thị trường vốn chiếm tới 74,2% tổng sản lượng của Việt Nam – đang có xu hướng dịch chuyển nguồn cung sang Thái Lan và Bờ Biển Ngà. Điều này khiến thị phần của cao su Việt tại quốc gia tỷ dân này bị thu hẹp năm thứ hai liên tiếp.

Trong bối cảnh đó, khu vực Đông Nam Á bất ngờ trở thành "điểm sáng" cứu cánh. Xuất khẩu sang Malaysia tăng trưởng 42,1%, đặc biệt Indonesia tăng vọt gần 95%.

Việc đẩy mạnh thị trường nội khối không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là chiến lược quan trọng để ngành cao su thoát khỏi cảnh “bỏ trứng vào một giỏ”.

Chế biến sâu và kinh tế tuần hoàn

Thực tế chứng minh, xuất khẩu nguyên liệu thô không còn là con đường bền vững. Chỉ với 30% lượng cao su tiêu thụ nội địa thông qua chế biến sâu đã tạo ra kim ngạch xuất khẩu lên tới 5 tỷ USD, cao hơn hẳn so với việc xuất khẩu 70% lượng mủ thô còn lại.

Trước áp lực từ các tiêu chuẩn quốc tế như ESG hay chứng chỉ ISO 14000, lộ trình “xanh hóa” đã trở thành điều kiện sống còn đối với các doanh nghiệp cao su.

Đặt mục tiêu 50% diện tích đạt chứng chỉ bền vững để "rộng cửa" vào thị trường Mỹ và EU.

Tập trung kỹ thuật sản xuất lốp xe giảm lực cản lăn, giúp tiết kiệm tới 15% nhiên liệu phương tiện.

Tận dụng tỷ lệ thu gom cao su thải loại gần 100% để sản xuất cao su tái sinh, nhiệt phân làm đường chạy thể thao, thảm kỹ thuật (chứa tới 80% thành phần tái chế).

Không dừng lại ở việc thay đổi nguyên liệu, các doanh nghiệp đang rốt ráo chuyển đổi nguồn năng lượng.

Việc lắp đặt điện mặt trời mái nhà và sử dụng lò hơi sinh khối (trấu, mùn cưa) thay thế nhiên liệu hóa thạch không còn là khuyến khích mà đã trở thành tiêu chí bắt buộc khi các tập đoàn quốc tế đánh giá nhà cung cấp.

Dưới góc độ pháp lý và quản trị, việc tuân thủ các cam kết về phát thải carbon và minh bạch nguồn gốc nguyên liệu tái chế chính là “giấy thông hành” để cao su Việt Nam củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Năm 2025 khép lại với nhiều thách thức, nhưng cũng mở ra kỷ nguyên mới cho ngành cao su.

Kỷ nguyên của sự tinh chế và trách nhiệm với môi trường. Việc kiên trì theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ vượt qua giai đoạn khó khăn về sản lượng mà còn xây dựng một thương hiệu cao su Việt Nam bền vững trên bản đồ thế giới.