Nhằm minh bạch hóa quy trình hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Sổ tay hướng dẫn công tác quản lý nhà nước lĩnh vực đất đai khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.
Đáng chú ý, Sổ tay này đã chi tiết hóa 6 bước quan trọng trong việc làm thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, áp dụng cho nhiều trường hợp khác nhau như không đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, giao đất và giao rừng, cho thuê đất và cho thuê rừng, cũng như gia hạn sử dụng đất khi hết thời hạn.
 |
| Người dân làm thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Ảnh: VGP |
Bước 1: Nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công
Người có nhu cầu thực hiện các thủ tục về đất đai sẽ nộp hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công. Khi nộp hồ sơ, người nộp có thể lựa chọn một trong các hình thức sau: Nộp bản sao giấy tờ và xuất trình bản chính để cán bộ tiếp nhận đối chiếu; Nộp bản chính giấy tờ; Nộp bản sao giấy tờ đã có công chứng.
Đối với trường hợp nộp hồ sơ trực tuyến, hồ sơ phải được số hóa từ bản chính hoặc bản sao giấy tờ đã được công chứng, chứng thực.
Sau khi tiếp nhận, Trung tâm Phục vụ hành chính công có trách nhiệm chuyển hồ sơ đến cơ quan chuyên môn về nông nghiệp và môi trường cấp xã.
Bước 2: Cơ quan chuyên môn cấp xã xử lý hồ sơ
Tại bước này, cơ quan chuyên môn về nông nghiệp và môi trường cấp xã sẽ thực hiện các công việc sau: Giao Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai cung cấp thông tin về cơ sở dữ liệu đất đai, lập trích lục bản đồ địa chính thửa đất (đối với hồ sơ đầy đủ, hợp lệ).
Hướng dẫn người nộp hồ sơ bổ sung trích đo địa chính thửa đất (đối với thửa đất chưa có bản đồ địa chính) hoặc làm lại, bổ sung hồ sơ (đối với hồ sơ không đầy đủ, không hợp lệ).
Rà soát, kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực địa hiện trạng khu rừng (đối với trường hợp giao đất, giao rừng), kiểm tra phương án sử dụng tầng đất mặt (đối với chuyển mục đích sử dụng đất chuyên trồng lúa).
Chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xác định trường hợp được miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (nếu có).
Hoàn thiện hồ sơ trình Chủ tịch UBND xã, bao gồm: dự thảo tờ trình, dự thảo quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo quyết định gia hạn sử dụng đất, trích lục bản đồ hoặc trích đo địa chính thửa đất, đơn đề nghị.
Bước 3: UBND xã ban hành quyết định
Chủ tịch UBND xã sẽ xem xét và ban hành các quyết định quan trọng, như: Quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất; Quyết định giao đất và giao rừng, cho thuê đất và cho thuê rừng; Quyết định gia hạn sử dụng đất khi hết thời hạn sử dụng đất.
Bước 4: Thực hiện nghĩa vụ tài chính (nếu có)
Đối với trường hợp người sử dụng đất phải nộp tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, quy trình sẽ có thêm các bước sau: Trường hợp tính theo bảng giá đất: Cơ quan chuyên môn cấp xã chuyển phiếu thông tin xác định nghĩa vụ tài chính cho cơ quan thuế.
Cơ quan thuế sẽ xác định số tiền phải nộp, ban hành thông báo nộp tiền và gửi cho người sử dụng đất. Sau khi người sử dụng đất nộp tiền, cơ quan thuế sẽ xác nhận hoàn thành và thông báo lại cho cơ quan chuyên môn nông nghiệp và môi trường cấp xã.
Trường hợp tính theo giá đất cụ thể: Cơ quan chuyên môn về nông nghiệp và môi trường cấp xã tổ chức xác định giá đất, sau đó trình Chủ tịch UBND xã ban hành quyết định phê duyệt giá đất. Các bước nộp nghĩa vụ tài chính sau đó sẽ tương tự như trường hợp tính theo bảng giá đất.
Bước 5: Ký Giấy chứng nhận và bàn giao thực địa
Cơ quan chuyên môn về nông nghiệp và môi trường cấp xã sẽ thực hiện: Ký Giấy chứng nhận và chuyển hồ sơ đến Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai để cập nhật, chỉnh lý cơ sở dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính.
Tổ chức bàn giao đất hoặc bàn giao đất và bàn giao rừng trên thực địa và trao Giấy chứng nhận cho người sử dụng đất (trừ trường hợp gia hạn sử dụng đất).
Bước 6: Cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai và trả kết quả
Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai sẽ: Cập nhật, chỉnh lý cơ sở dữ liệu đất đai, hồ sơ địa chính; Xác nhận thay đổi thời hạn sử dụng đất trên giấy chứng nhận đã cấp (đối với trường hợp gia hạn sử dụng đất mà không yêu cầu cấp mới Giấy chứng nhận); Chuyển hồ sơ cho cơ quan tiếp nhận hồ sơ để trả kết quả cho người dân; Thành phần hồ sơ và thời hạn giải quyết
Thành phần hồ sơ chuyển mục đích sử dụng đất thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư bao gồm: Đơn theo mẫu; phương án sử dụng tầng đất mặt (đối với chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa); bản sao văn bản phê duyệt dự án đầu tư, quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư; văn bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư (nếu có).
Thời hạn giải quyết: Không quá 15 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đối với các xã miền núi, biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, thời gian này không quá 25 ngày.
Việc ban hành Sổ tay hướng dẫn này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp và môi trường.
Bộ Nông nghiệp và môi trường nhận định, việc phân cấp giải quyết thủ tục hành chính về đất đai cho UBND cấp xã là một bước cụ thể hóa chủ trương cải cách hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực đất đai vốn được coi là phức tạp.
Đồng thời, đây cũng là giải pháp phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay. Khi hồ sơ được giải quyết tại chỗ, vừa rút ngắn thời gian, vừa giảm tải cho cấp trên, lại tăng tính minh bạch và gần gũi với người dân.
Để thực hiện hiệu quả việc phân quyền này, các địa phương cần củng cố đội ngũ cán bộ địa chính cấp xã; tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về pháp luật đất đai, kỹ năng thẩm định hồ sơ và sử dụng phần mềm quản lý.
Bên cạnh đó là hoàn thiện hệ thống kết nối dữ liệu đất đai giữa cấp xã với Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh hoặc chi nhánh, phục vụ tra cứu thông tin quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất nhằm rút ngắn thời gian xác minh; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn để người dân có thể nộp hồ sơ tại nhà và nhận kết quả qua mạng.
