Hoàn thiện pháp luật về nhà ở theo hướng linh hoạt, hiệu quả

Theo báo cáo tại buổi làm việc, Luật Nhà ở năm 2023 được Quốc hội thông qua ngày 27/11/2023, có hiệu lực kể từ ngày 01/8/2024 (được sửa đổi theo Luật số 43/2024/QH15 về hiệu lực thi hành), đã góp phần thúc đẩy phát triển nhà ở, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng bộ thống nhất với các pháp luật liên quan như đầu tư, đất đai, quy hoạch…

Đến nay, Luật Nhà ở năm 2023 đã được thực hiện hơn 01 năm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội và yêu cầu mới của Đảng, Nhà nước, đã xuất hiện những yêu cầu mới, đặc biệt là việc sắp xếp, điều chỉnh lại địa giới hành chính; tổ chức lại bộ máy hành chính nhà nước, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; việc sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật có liên quan đến lĩnh vực nhà ở như pháp luật đầu tư, pháp luật về xây dựng, pháp luật về đầu tư theo hình thức đối tác công tư… dẫn đến yêu cầu cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các quy định tại Luật này.

Việc sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Nhà ở năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước để hoàn thiện pháp luật về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa theo hướng xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn, chi phí tuân thủ thấp; tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hoạt động đầu tư xây dựng, đáp ứng tốt hơn nữa yêu cầu tạo điều kiện thuận lợi, minh bạch, bình đẳng cho người dân và doanh nghiệp; khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn công tác đầu tư xây dựng; bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật. Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) có 08 chính sách.

Các đại biểu nêu ý kiến tại buổi làm việc.

Kết luận buổi làm việc, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh sự cần thiết sửa đổi Luật Nhà ở nhằm đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, thông qua.

Về sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước, Thứ trưởng khẳng định dự thảo cơ bản đáp ứng yêu cầu, song cần nhấn mạnh rõ mục tiêu tháo gỡ các vướng mắc, bất cập để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh yêu cầu đạt mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Đồng thời, cần tiếp tục rà soát theo tinh thần tinh gọn, phân định rõ những nội dung thuộc thẩm quyền của Quốc hội với những vấn đề có thể giao Chính phủ quy định nhằm bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành. Đối với một số vấn đề như quy định mức thuế đối với nhà ở xã hội, Thứ trưởng gợi mở hướng nghiên cứu mạnh dạn giao Chính phủ quy định cụ thể trên cơ sở bảo đảm kiểm soát chặt chẽ theo thẩm quyền.

Về tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất, Thứ trưởng lưu ý việc thiết kế các quy định phải bảo đảm thống nhất, đồng bộ; đơn giản hoá chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở cấp tỉnh. Thứ trưởng cũng đề nghị rà soát, đánh giá đầy đủ tác động về tài chính và nhân lực; tiếp tục hoàn thiện đánh giá về thủ tục hành chính.

Liên quan đến yêu cầu phân cấp, phân quyền, Thứ trưởng nhấn mạnh cần tiếp tục rà soát để bảo đảm phân quyền tối đa cho địa phương trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Bên cạnh đó, Thứ trưởng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội, các Bộ, ngành và địa phương để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Chính phủ xem xét.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú đề nghị tập trung hoàn thiện dự thảo Luật theo ba nhóm vấn đề. Trước hết, cần làm rõ phạm vi điều chỉnh của Luật, bảo đảm kết hợp hài hòa giữa cách tiếp cận theo chiều dọc và chiều ngang, trong đó phải thể chế hóa các cơ chế, chính sách đã được thí điểm, tháo gỡ vướng mắc, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường phân quyền. Thứ hai, rà soát, hoàn thiện các nhóm chính sách theo hướng bảo đảm tính liên kết, đồng thời tăng cường đánh giá tác động để bảo đảm tính khả thi. Thứ ba, tiếp tục hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật, trong đó cần làm rõ phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật, kế thừa có chọn lọc các quy định phù hợp của pháp luật hiện hành và bổ sung đầy đủ các nội dung còn thiếu.

Cùng ngày, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú chủ trì Hội đồng thẩm định Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi).