Hiểm họa lái xe ôm công nghệ dán mắt vào điện thoại

Lái xe ôm công nghệ Grab "dán mắt" vào điện thoại dù đang điều khiển xe trên đường đông (Chụp ngày 25/9 trên phố Liễu Giai, Hà Nội). - Ảnh: Khánh Linh

Vừa ngồi trên xe vừa run

Ngày 24/9, thực tế trên nhiều tuyến đường của Hà Nội như: Hoàng Hoa Thám, Giải Phóng, Phạm Hùng… PV Báo Giao thông bắt gặp hình ảnh nhiều lái xe ôm công nghệ mặc đồng phục của Grab, Go - Viet chạy lạng lách, đánh võng, vượt đèn đỏ để kịp giờ đón khách. Nguy hiểm hơn, nhiều lái xe vừa chở khách, vừa giao dịch với khách hàng khác qua điện thoại di động khiến không ít người tham gia giao thông hú vía.

Trên đường Hoàng Hoa Thám, một lái xe mặc đồng phục Grab vừa lái xe máy vừa sử dụng điện thoại, không nhìn đường, suýt đâm trực diện vào ô tô đi ngược chiều.

Là khách hàng thường xuyên sử dụng dịch vụ Grab, anh Nguyễn Đức Minh (Thanh Xuân, Hà Nội) bày tỏ lo lắng về tình trạng lái xe vừa chạy, vừa cắm cúi nhìn điện thoại xem chỉ dẫn đường hoặc trả lời điện thoại nên điều khiển xe mất tập trung, khiến khách ngồi sau vừa giật mình vừa run. “Việc này vi phạm Luật GTĐB nhưng tôi chưa thấy ai phạt cả, có lẽ vì không phạt nên họ không sợ”, anh Minh nói.

S. Vũ Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu GTVT Việt Đức, Trường Đại học Việt - Đức cho biết, kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của việc sử dụng điện thoại di động trong khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông tại Việt Nam do trung tâm tiến hành cho thấy, nếu vừa lái xe vừa nhắn tin, nguy cơ tai nạn tăng hơn 20 lần. Còn gọi điện, nguy cơ cao gấp hơn 3 lần. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, tỷ lệ người điều khiển xe máy dừng vào lề đường sử dụng điện thoại di động chỉ chiếm khoảng 6% nhưng có tới 61% giữ nguyên tốc độ chạy như các phương tiện khác.

“Đây là những con số đáng báo động trong bối cảnh điện thoại thông minh ngày càng phổ biến. Chế tài xử phạt đã có nhưng việc xử phạt rất khó khăn khi người vi phạm bắt chứng minh mình đã vi phạm”, ông Tuấn nói.

Trao đổi với Báo Giao thông, Phó chủ tịch chuyên trách Ủy ban ATGT Quốc gia Khuất Việt Hùng cho rằng, nguyên nhân gây TNGT phần lớn từ thiếu chú ý quan sát. Dù Việt Nam đã quy định cấm người đi xe máy vừa lái xe vừa dùng điện thoại nhưng hầu như không mấy người quan tâm.

Lý giải về việc chưa có lái xe ôm công nghệ nào bị xử phạt, ông Hùng cho rằng, một mặt do công tác tuyên truyền, tập huấn ở chính đơn vị kinh doanh vận tải như Grab, Go-Viet, mặt khác do lực lượng chức năng chưa làm.

“Grab, Go-Viet và các hãng xe ôm công nghệ không thể viện lý do lái xe vì kinh doanh nên phải nghe điện thoại vì đây là hành vi vi phạm pháp luật. Bên cạnh việc tuyên truyền chúng ta cần xử phạt và dùng các trang thiết bị ghi hình lại để phục vụ cho việc này”, ông Hùng nói.

Đại diện Grab cho biết, các nội dung hướng dẫn tài xế sử dụng điện thoại đúng cách khi lưu thông trên đường là một trong những nội dung quan trọng được nhấn mạnh trong tất cả các buổi tập huấn và sinh hoạt chung dành cho các tài xế GrabBike. Grab cũng luôn nhấn mạnh về vấn đề này trong quá trình đào tạo cho các đối tác tài xế mới đăng ký. Cụ thể, việc sử dụng điện thoại chỉ được phép khi tài xế đang không lái xe hoặc đã dừng xe và đứng sát lề đường. Trường hợp các đối tác tài xế cố tình sử dụng điện thoại di động khi lái xe sẽ bị xem xét chấm dứt hợp tác theo Bộ Quy tắc ứng xử của Grab đã được công bố và được tài xế cam kết thực hiện.

PV Báo Giao thông đã liên hệ với đại diện truyền thông của Go-Viet để làm rõ việc tập huấn, các lớp đào tạo về ATGT cho các lái xe của mình và trách nhiệm của đơn vị thế nào trong trường hợp tài xế của mình vừa sử dụng điện thoại vừa lái xe xảy ra tai nạn với khách hàng. Đại diện Go-Viet hứa sẽ trả lời nhưng phóng viên không nhận được phản hồi như đã hẹn.

Tài xế Grab và Go-Viet đứng dưới lòng đường chăm chú nhìn điện thoại tìm khách (Chụp trên đường Nguyễn Chí Thanh, Hà Nội) - Ảnh: Khánh Linh

Gây hậu quả nghiêm trọng có thể xử lý hình sự

Liên quan đến hành vi vi phạm Luật GTĐB của một số lái xe ôm công nghệ, luật sư Hoàng Văn Hướng, Trưởng văn phòng Luật Hoàng Hưng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, nếu lái xe lạng lách, đánh võng, đi ngược chiều, vừa điều khiển xe vừa nghe điện thoại, chở quá số người quy định họ sẽ bị xử phạt hành chính với số tiền phạt tương ứng.

“Trường hợp vi phạm gây tai nạn, nếu đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, cá nhân vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ”, ông Hướng nói.

Cũng theo luật sư Hướng, hành khách cần kiên quyết phản đối với những lái xe vi phạm luật, phản hồi đến hãng về chất lượng dịch vụ. Đồng thời, yêu cầu bên cung cấp dịch vụ chi trả tiền bảo hiểm, bồi thường trong trường hợp xảy ra tai nạn, lưu lại thông tin về hành trình, tên, tuổi lái xe để có bằng chứng trong trường hợp phát sinh tranh chấp, khiếu nại.

Theo TS. Vũ Anh Tuấn cần cấm hoàn toàn hành vi sử dụng điện thoại di động cầm tay khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông. Hầu hết người dân đều tán thành đề xuất này. Điều quan trọng là việc các cơ quan chức năng triển khai thực hiện triệt để, tránh tình trạng nhiều quy định hiện nay, lúc làm lúc bỏ, chỗ làm chặt, chỗ lơ là... dẫn đến người dân có biết cũng không chấp hành.

PGS.TS. Chu Công Minh, Phó chủ nhiệm Bộ môn Cầu đường, Đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh cho rằng, việc lái xe nghe điện thoại bắt nguồn từ ý thức của chính mỗi tài xế. Họ cần nhận thức được việc đảm bảo an toàn cho hành khách và tự giác dừng xe lại, gọi điện thoại hoặc xem xong hướng dẫn chỉ đường rồi mới tiếp tục hành trình. Ngoài ra, các hãng xe ôm công nghệ như Grab và Go-Viet cần phải ý thức hơn về trách nhiệm với xã hội thông qua việc tổ chức các lớp tập huấn, các lớp đào tạo về ATGT cho lái xe của mình.