Hành vi từ chối cấp cứu cho bệnh nhân gây hậu quả nghiêm trọng có thể cấu thành những tội gì?
Sự việc nhân viên y tế tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định bị tố thờ ơ, không cấp cứu cho cháu bé bị tai nạn giao thông nghiêm trọng đã khiến dư luận phẫn nộ. Theo chuyên gia pháp lý, nếu sau quá trình xác minh có căn cứ cho thấy bệnh viện từ chối hoặc trì hoãn cấp cứu bệnh nhi vì chưa nộp đủ viện phí thì ekip trực hôm đó hoàn toàn có thể bị xem xét xử lý hình sự theo một hoặc nhiều tội danh.
Trước đó, vào chiều 4/5, mạng xã hội lan truyền đoạn clip khoảng 1 phút ghi lại vụ việc xảy ra tại Bệnh viện Đa khoa Nam Định với thông tin cho rằng cơ sở này từ chối cấp cứu bé trai vì chưa đóng tạm ứng viện phí. Clip gây bức xúc trong dư luận, đặt ra nghi vấn về thái độ và quy trình xử lý cấp cứu tại bệnh viện này.
Liên quan đến sự việc, luật sư Hồ Thị Phượng, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, nếu việc từ chối cấp cứu theo phản ánh là đúng sự thật, thì đây là hành vi có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật chuyên ngành y tế và hoàn toàn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh bệnh nhân là trẻ nhỏ và đang cần can thiệp y tế khẩn cấp.
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 7 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, cơ sở y tế và nhân viên y tế không được phép từ chối hoặc chậm trễ trong việc cấp cứu người bệnh, trừ trường hợp được pháp luật cho phép. Khoản 3 Điều 3 Luật này cũng quy định việc ưu tiên cấp cứu cho trẻ dưới 06 tuổi là nguyên tắc bắt buộc trong khám bệnh, chữa bệnh. Do đó, việc từ chối cấp cứu cho cháu nhỏ là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật y tế.
Hành vi này, theo quy định tại điểm g khoản 7 và điểm d khoản 8 Điều 38 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt hành chính từ 30 đến 40 triệu đồng và bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 6 đến 9 tháng. Trong trường hợp tổ chức vi phạm, theo khoản 5 Điều 4 Nghị định này, mức phạt tiền sẽ gấp đôi, tương ứng từ 60 đến 80 triệu đồng.
Trong trường hợp hậu quả xảy ra nghiêm trọng thì ekip trực có thể bị xem xét xử lý hình sự theo một hoặc nhiều tội danh. Cụ thể:
Tội vô ý làm chết người do vi phạm quy tắc nghề nghiệp hoặc quy tắc hành chính theo quy định tại Điều 129 Bộ luật hình sự 2015. Hành vi vô ý làm chết người thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm, làm chết 02 người trở lên thì bị phạt tù từ 05 năm đến 12 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng theo quy định tại Điều 132 Bộ luật hình sự 2015. Cụ thể, người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
Đặc biệt, nhân viên y tế là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ cứu giúp nhưng không cứu giúp thì có thể bị phạt từ từ 01 năm đến 05 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Tội vi phạm quy định về khám, chữa bệnh theo quy định tại Điều 315 Bộ luật hình sự 2015. Cụ thể:
Trường hợp làm chết người hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người bệnh mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 61% đến 121% hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng thì bị có thể bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.
Trường hợp làm chết 02 người hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 02 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này từ 122% đến 200% hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng thì có thể bị phạt từ từ 03 năm đến 10 năm.
Trường hợp làm chết 03 người trở lên hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của 03 người trở lên mà tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của những người này 201% trở lên hoặc gây thiệt hại về tài sản 1.500.000.000 đồng trở lên thì có thể bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm. Ngoài ra, có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
“Tuy nhiên, để khẳng định có truy cứu trách nhiệm hình sự hay không còn phụ thuộc vào kết luận của cơ quan điều tra, trong đó cần làm rõ nhiều yếu tố như tình trạng của bệnh nhân khi được đưa đến, khả năng tiếp nhận của cơ sở y tế và liệu có lỗi từ phía ekip trực hay không?”, Luật sư Hồ Thị Phượng cho hay.
Tới ngày 5/5, Sở Y tế tỉnh Nam Định đã có báo cáo cho biết, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định thừa nhận có thiếu sót trong công tác giao tiếp, khiến dư luận hiểu nhầm. Một số nhân viên y tế liên quan đã bị tạm đình chỉ để phục vụ công tác xác minh.
Bệnh viện Đa khoa tỉnh Nam Định cũng khẳng định, nhân viên y tế không đưa ra phát ngôn về việc nộp đủ tiền mới được cấp cứu. Tuy nhiên, trong quá trình trao đổi thủ tục hành chính, có thể đã xảy ra hiểu lầm khiến người đưa cháu bé hiểu sai sự việc và quay video đăng tải lên mạng xã hội.
Hiện tại, theo thông tin từ Bệnh viện Nhi Trung ương, tới ngày 5/5 tình trạng của bé M.T.A đã có nhiều tiến triển, sau 1 ngày thở máy, hiện cháu đã cai máy thở, tự thở. Bệnh nhi đã qua giai đoạn nguy kịch.
