Hà Nội: Tố giác tội phạm hay hình sự hóa?
Đang có tranh chấp về quyết toán trong liên kết làm ăn thì ông Vũ Hữu Chính (xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội) bị cơ quan công an mời lên làm việc. Điều này khiến ông Chính lo lắng việc có dấu hiệu hình sự hóa quan hệ dân sự.
Hình sự hóa quan hệ mua bán dân sự tại Hà Tĩnh: Trưởng ban Pháp chế VCCI lên tiếng!
Hình sự hóa hành vi hành chính?
Tin nên đọc
Tranh chấp quyết toán
Theo tài liệu ông Vũ Hữu Chính (xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Hà Nội) cung cấp, từ năm 2009 đến năm 2015, ông Chính và người em họ bên vợ là ông Bùi Trọng Nghĩa (Cty TNHH Thương mại tổng hợp Điệp Dương – Cty Diệp Dương) liên kết kinh doanh gỗ từ Lào về Việt Nam.
Theo thông tin quảng cáo, Cty Điệp Dương chuyên kinh doanh gỗ nhập khẩu (từ Mỹ, Lào, châu Phi, châu Âu). Hai bên liên kết kinh doanh nhưng không mở sổ sách theo dõi một cách bài bản, chủ yếu trao đổi qua điện thoại và trực tiếp, dẫn đến nhiều năm không quyết toán.
Ông Nghĩa được gia đình ông Chính giao hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để vay thêm vốn kinh doanh, vợ ông Chính cũng giao tiền cho ông Nghĩa.
Theo tính toán của ông Chính, ông Nghĩa còn giữ của ông Chính 5-6 tỷ đồng nên nhiều lần hối thúc ông Nghĩa quyết toán.
Vì vậy hai bên làm bản thỏa thuận về phương thức quyết toán với quan điểm chung là: “Do thời gian dài chưa quyết toán nên việc quyết toán cần có sự tập hợp kiểm tra sổ sách cho chính xác. Hai bên nhất trí việc quyết toán trên tinh thần trung thực, bình tĩnh, có trách nhiệm, thiện chí và tôn trọng lẫn nhau”.
Sau đó, ông Chính yêu cầu quyết toán nhưng ông Nghĩa không hợp tác. Nhiều tin nhắn qua lại giữa hai bên cho thấy điều đó và ông Nghĩa không gặp ông Chính.
Ông Nghĩa gửi cho ông Chính bản quyết toán vào tháng 7/2017, nhưng do thấy nhiều số liệu không hợp lý nên ông Chính yêu cầu ông Nghĩa cung cấp chứng từ chứng minh nhưng ông Nghĩa không cung cấp.
Ngày 6/9/2017, Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội có giấy mời ông Chính đến làm việc về đơn tố cáo của ông Nghĩa. Nhiều lần làm việc với cơ quan công an nhưng chưa kết thúc, ông Chính băn khoăn liệu có việc hình sự hóa quan hệ dân sự hay không?
Cơ quan chức năng có trách nhiệm giải quyết đơn tố cáo
Theo nội dung vụ việc, nếu ông Nghĩa có đơn tố cáo tội phạm đối với ông Chính về một tội nào đó thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát có trách nhiệm tiếp nhận tố giác để giải quyết theo qui định của pháp luật, đầy đủ, kịp thời.
Cơ quan, tổ chức có trách nhiệm không được từ chối tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố. Do đó, việc Phòng Cảnh sát hình sự Công an Hà Nội có giấy mời, giấy triệu tập ông Chính đến làm việc để xác minh làm rõ nội dung liên quan đến tố cáo của ông Nghĩa là đúng thẩm quyền.
Theo Điều 103 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2003 về nhiệm vụ giải quyết tin báo về tội phạm trong thời hạn 20 ngày, kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra trong phạm vi trách nhiệm của mình phải kiểm tra, xác minh nguồn tin và quyết định việc khởi tố hoặc quyết định không khởi tố vụ án hình sự.
Trường hợp sự việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn để giải quyết tố giác và tin báo có thể dài hơn, nhưng không quá hai tháng.
Luật cũng qui định: “Người nào cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật thì tuỳ tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của luật”.
Do chưa có quyết định giải quyết đơn tố cáo của cơ quan điều tra nên chưa thể khẳng định có hình sự hóa quan hệ dân sự hay không? Ngày 16/5, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020, khẳng định chủ trương không hình sự hóa các quan hệ kinh tế, dân sự.
Trong đó Chính phủ giao Bộ Công an rà soát, sửa đổi, bổ sung quy định về an ninh, an toàn xã hội, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động theo những quyền kinh doanh đã được pháp luật quy định; xử lý nghiêm những doanh nghiệp vi phạm pháp luật… để bảo đảm sự bình đẳng và quyền lợi của các doanh nghiệp chân chính; không hình sự hoá quan hệ kinh tế, dân sự.
Tạo môi trường lành mạnh, an toàn để doanh nghiệp kinh doanh theo đúng pháp luật. Với những thông tin nêu trên, nhiều người cho rằng đây là quan hệ dân sự, hai bên tranh chấp thanh quyết toán do làm ăn chung nhưng sổ sách không rõ ràng.
