Hà Nội: Hai doanh nghiệp cố tình trốn tránh trách nhiệm, thờ ơ với quyền lợi của người lao đông?

Lao động tự do hưởng lợi gì khi tham gia Bảo hiểm xã hội tự nguyện?

Tạo thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp tham gia bảo hiểm xã hội

Trước tình trạng nợ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), bảo hiểm y tế (BHYT) của Công ty TNHH Đầu tư phát triển công nghệ mới IDT và Công ty TNHH Sản xuất thực phẩm Thanh Hoa, BHXH TP Hà Nội đã thành lập Đoàn Thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHTN, BHYT đối với 2 doanh nghiệp này.

Cơ sở sản xuất bánh kẹo của Công ty TNHH Sản xuất thực phẩm Thanh Hoa.

Tuy nhiên, khi đến nơi, các “chủ nợ” thường đi vắng, không ủy quyền cho cán bộ tiếp Đoàn Thanh tra, thậm chí có mặt nhưng từ chối tiếp với lý do không thu xếp được thời gian. Theo Quyết định tra chuyên ngành số 970/QĐ-BHXH ngày 02/04/2019 của BHXH TP Hà Nội, Công ty TNHH Sản xuất thực phẩm Thanh Hoa (địa chỉ liên hệ tại số 24 Phượng Bãi, phường Biên Giang, quận Hà Đông, TP Hà Nội) có 19 lao động, nợ BHXH 5 tháng với số tiền 177,5 triệu đồng.

Còn theo Quyết định thanh tra chuyên ngành số 1544/QĐ-BHXH ngày 13/5/2019, Công ty TNHH Đầu tư phát triển công nghệ mới IDT (cũng có địa chỉ tại phường Biên Giang, quận Hà Đông) có 23 lao động, nợ BHXH 6 tháng với số tiền 145,6 triệu đồng và đến thời điểm hết tháng 7/2019 cả 2 doanh nghiệp vẫn đang trong tình trạng nợ BHXH.

Theo đó, BHXH TP Hà Nội đã cử Đoàn Thanh tra nhiều lần trực tiếp đến làm việc, đồng thời gửi văn bản yêu cầu thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, trách nhiệm của chủ sử dụng lao động và thực hiện nghiêm túc nghĩa vụ của đối tượng thanh tra theo quy định tại Điều 58 Luật Thanh tra nhưng chủ doanh nghiệp vẫn cố tình không hợp tác, không cung cấp được hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của Đoàn Thanh tra.

Đồng thời vi phạm pháp luật về đóng BHXH, BHYT, BHTN, ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của nhiều công nhân. BHXH TP Hà Nội cho biết, trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra chuyên ngành đóng BHXH, BHYT, BHTN đối với các doanh nghiệp trên địa bàn đặc biệt là đối với các doanh nghiệp nợ BHXH, Đoàn Thanh tra chuyên ngành của BHXH Thành phố luôn phải đối mặt với muôn kiểu đối phó của các “chủ nợ”.

Mặc dù trước khi đến kiểm tra bất kỳ doanh nghiệp nào, thành viên trong Đoàn Thanh tra luôn thực hiện đầy đủ các quy trình như gửi thông báo, gửi đề cương kiểm tra, thống nhất lịch hẹn làm việc…nhưng khi đến nơi, các “chủ nợ” thường đi vắng, không ủy quyền cho cán bộ tiếp Đoàn Thanh tra, thậm chí có mặt nhưng từ chối tiếp với lý do không thu xếp được thời gian!

Đơn cử như trường hợp của Công ty TNHH Sản xuất thực phẩm Thanh Hoa, Tại 05 thời điểm Đoàn Thanh tra bố trí lịch hẹn đến làm việc, cả 05 lần bà Nguyễn Thị Hoa – Chủ tịch Hội đồng thành viên là người đại diện theo pháp luật của Công ty đều vắng mặt, bà Hoa cũng không có ủy quyền bằng văn bản cho người đại diện làm việc, không cung cấp được hồ sơ, tài liệu theo yêu cầu của Đoàn Thanh tra. Tình trạng này diễn ra tương tự tại Công ty TNHH Đầu tư phát triển công nghệ mới IDT.

Tại 03 buổi đầu lịch hẹn làm việc của Đoàn Thanh tra, Ông Đỗ Văn Thưởng – Giám đốc công ty đều không có mặt, Đoàn Thanh tra đã gọi điện vào số máy di động nhiều lần cho Ông Thưởng, đến khi liên lạc được thì ông Thưởng tỏ thái độ không hợp tác làm việc cùng Đoàn Thanh tra.

Tiếp tục đến ngày 08/7/2019, khi Đoàn Thanh tra cùng đại diện BHXH quận Hà Đông, TP Hà Nội đến làm việc, mặc dù có mặt tại công ty nhưng Đoàn Thanh tra được cán bộ công ty thông báo ông Thưởng không có thời gian làm việc với Đoàn.

Ngày 19/7/2019, Đoàn Thanh tra tiếp tục đến làm việc có mời đại diện BHXH quận Hà Đông và đại diện UBND phường Biên Giang tham dự, tuy nhiên kết quả biên bản làm việc được lập vẫn không có chữ ký của ông Giám đốc do ông này vẫn vắng mặt. Được biết, những năm gần đây, nợ BHXH luôn là vấn đề “nóng” không chỉ đối với riêng ngành BHXH mà đối với cả các cấp chính quyền, sở, ngành liên quan.

Hàng loạt các biện pháp đề ra với mục tiêu giảm nợ và đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Song, để giải quyết tận gốc lại là một bài toán khó một khi các ông chủ doanh nghiệp nợ BHXH vẫn thiếu ý thức, coi thường pháp luật, thờ ơ với chính quyền lợi của người làm công thậm chí nhiều trường hợp ngoài nợ BHXH, doanh nghiệp còn nợ lương của nhiều lao động.

Trong khi đó, kiểm tra, thanh tra chuyên ngành việc thực hiện chính sách thu chi BHXH, BHYT, BHTN của các doanh nghiệp trên địa bàn là công việc, nhiệm vụ bình thường theo chức năng được giao của cơ quan BHXH.

Mục đích của công tác này nhằm nắm bắt, phản ánh và đánh giá đúng đắn về việc chấp hành pháp luật của các doanh nghiệp, qua đó kịp thời chấn chỉnh hoặc áp dụng các biện pháp phù hợp giúp doanh nghiệp khắc phục những vi phạm, tồn tại, hạn chế, đồng thời xác định nguyên nhân, trách nhiệm của các doanh nghiệp, cá nhân có liên quan và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý, bảo đảm quyền lợi của người tham gia BHXH, BHYT, BHTN và đảm bảo tính công bằng trong sản xuất kinh doanh giữa các doanh nghiệp. Thiết nghĩ, việc trốn tránh pháp luật của các chủ doanh nghiệp nợ BHXH có mang lợi cho doanh nghiệp hay khiến cho doanh nghiệp càng tự dấn sâu thêm vào những khó khăn, sai phạm vốn đã tồn tại đang cần được giải quyết.

Để giải quyết tình trạng nợ BHXH, BHYT hiện nay, nhiều biện pháp quyết liệt đã được BHXH Việt Nam thực hiện. BHXH các địa phương đã kiểm tra, thanh tra liên ngành và thanh tra chuyên ngành những doanh nghiệp nợ từ ba tháng trở lên.

Ðối với những doanh nghiệp nợ kéo dài hơn sáu tháng, cơ quan BHXH thanh tra đột xuất; đối với các doanh nghiệp trốn đóng, nợ BHXH kéo dài, xử phạt vi phạm hành chính, nếu doanh nghiệp tiếp tục chây ỳ, vi phạm quyền lợi BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của người lao động thì BHXH các địa phương củng cố hồ sơ, theo dõi quá trình khắc phục để chuyển hồ sơ những đơn vị có dấu hiệu hình sự qua công an xử lý theo đúng chức trách…

Thực tiễn đòi hỏi cần sớm có hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao về chi tiết áp dụng các quy định của Bộ luật Hình sự về các tội phạm liên quan bảo hiểm; vai trò, tư cách pháp lý của cơ quan BHXH trong tham gia tố tụng các vụ việc liên quan BHXH, BHYT, BH thất nghiệp.