Hà Nội: Đẩy nhanh 12 dự án chống ngập trọng điểm, công khai hiệu quả để người dân giám sát

Hệ thống thoát nước mới đáp ứng khoảng 20% quy hoạch

Tại cuộc họp sáng 4/8 về công tác bảo đảm thoát nước và chống úng ngập, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng đã nghe Sở Xây dựng báo cáo tiến độ các dự án đầu tư công khẩn cấp trong lĩnh vực thoát nước.

Theo báo cáo, đến đầu tháng 8, các hạng mục chính của 10 công trình chống ngập khẩn cấp đã cơ bản hoàn thành và đưa vào vận hành, gồm 5 hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2 và Thụy Phương) cùng 5 dự án cải tạo hệ thống thoát nước tại nhiều khu vực trọng điểm của thành phố.

Đánh giá về hiệu quả đầu tư, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết các công trình mới đã bổ sung khoảng 3,4 triệu m³ dung tích hồ điều hòa. Kết hợp với việc điều tiết mực nước tại các hồ hiện hữu thông qua hệ thống bơm, tổng dung tích điều tiết của thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m³, qua đó nâng năng lực điều hòa nước mưa thêm từ 15 - 20%.

Tuy nhiên, lãnh đạo Sở Xây dựng cũng chỉ rõ một thực tế là hạ tầng thoát nước của Hà Nội hiện mới đáp ứng khoảng 18,7 - 20% quy hoạch thoát nước được phê duyệt từ năm 2013. Thành phố mới hoàn thành khoảng 77 km cống trục chính, trong khi hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và mạng lưới thoát nước vẫn còn thiếu và chưa đồng bộ.

Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, việc kỳ vọng nguồn vốn đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng có thể giải quyết triệt để tình trạng ngập úng trên toàn địa bàn là điều dễ hiểu, song các dự án khẩn cấp mới chỉ xử lý được một phần bài toán thoát nước của Thủ đô.

Nhiều "điểm nóng" ngập úng đã được cải thiện

Theo thống kê của Sở Xây dựng, trong số khoảng 220 điểm úng ngập ghi nhận sau các trận mưa lớn năm 2025, các dự án chống ngập vừa hoàn thành đã tác động trực tiếp đến khoảng 120 điểm.

Nhiều khu vực từng thường xuyên xảy ra ngập sâu như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Ciputra, Võ Chí Công và Mỹ Đình hiện cơ bản không còn ngập hoặc chỉ xuất hiện tình trạng ngập cục bộ trong thời gian ngắn.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng nhận định, năng lực tiêu thoát nước của thành phố đã được cải thiện rõ rệt sau khi các công trình đi vào hoạt động. Tuy nhiên, để nâng cao hiệu quả lâu dài, công tác chống ngập cần được tổ chức theo từng lưu vực thay vì xử lý riêng lẻ từng điểm ngập.

Ông yêu cầu các đơn vị hoàn thiện quy hoạch cao độ nền, xây dựng kịch bản ứng phó ở cấp độ cao nhất trong mùa mưa, tăng cường công tác duy tu, vận hành hệ thống, đồng thời kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống giao thông và camera AI nhằm phát hiện, xử lý nhanh các điểm ngập.

Bên cạnh đó, các khu vực còn tồn tại nguy cơ úng ngập như Khai Sơn, Cổ Linh, Quang Trung, Văn Minh và Lương Thế Vinh cần tiếp tục được tập trung xử lý.

Chấm dứt tư duy bị động, công khai hiệu quả đầu tư

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định chống úng ngập là một trong năm nhiệm vụ trọng tâm mà Thành ủy, HĐND và UBND thành phố đang tập trung chỉ đạo quyết liệt.

Theo Chủ tịch UBND thành phố, thực tiễn các đợt mưa lớn từ đầu mùa mưa năm 2026 cho thấy nhiều công trình chống ngập đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm thời gian ngập, giảm độ sâu ngập và bảo vệ nhiều khu vực từng là điểm nóng về úng ngập.

Tuy nhiên, tình trạng ngập cục bộ vẫn xảy ra tại một số nơi do hệ thống hạ tầng thoát nước chưa đồng bộ, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh cùng với tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu.

Để nâng cao hiệu quả quản lý, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động trong công tác chống úng ngập. Chính quyền cơ sở phải chủ động rà soát các khu vực có nguy cơ ngập, chuẩn bị đầy đủ máy bơm, phương tiện và lực lượng ứng trực, sẵn sàng xử lý ngay khi xảy ra mưa lớn, không chờ chỉ đạo.

Đáng chú ý, người đứng đầu chính quyền thành phố nhấn mạnh yêu cầu nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý đầu tư công. Theo đó, các cơ quan chức năng phải công khai hiệu quả từng dự án chống ngập, xác định rõ khu vực nào đã được xử lý, khu vực nào tiếp tục đầu tư cũng như lộ trình hoàn thành để người dân theo dõi, giám sát.

Đẩy nhanh 12 dự án trọng điểm, xây dựng Đề án tổng thể chống ngập

Về định hướng lâu dài, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội giao Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thành các công trình đang triển khai, đồng thời đẩy nhanh tiến độ 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn.

Đặc biệt, Sở Xây dựng được yêu cầu sớm trình Đề án tổng thể xử lý úng ngập gắn với Quy hoạch Thủ đô trong tháng 9. Đề án phải xác định rõ lộ trình đầu tư, phân vùng chống ngập, trách nhiệm của từng cơ quan, tiến độ từng dự án và công khai để người dân giám sát quá trình thực hiện.

Song song với đó, Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu mô hình "thành phố bọt biển", hoàn thiện các quy chuẩn kỹ thuật, từng bước tách riêng hệ thống thoát nước mưa với hệ thống thu gom nước thải nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và tăng khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu.

Thành phố cũng sẽ tích hợp hệ thống camera AI với mạng lưới giám sát thoát nước để phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành theo thời gian thực; đồng thời tiếp tục hoàn thiện hạ tầng và cảnh quan quanh các hồ điều hòa nhằm phát huy hiệu quả đầu tư, ngăn chặn tình trạng lấn chiếm và đổ rác làm ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước.