Giữ vững ngọn lửa công tố trên mặt trận án trật tự xã hội

Gần nửa thế kỷ hình thành, phát triển và tiếp nối truyền thống, tập thể đơn vị không chỉ giữ chắc kỷ cương pháp luật mà còn góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo vệ sự bình yên trên địa bàn.

Từ nền móng ban đầu đến một đơn vị nghiệp vụ nòng cốt

Trong dòng chảy xây dựng và trưởng thành của Viện KSND tỉnh Đồng Nai, các đơn vị nghiệp vụ luôn giữ vai trò xương sống trong thực hiện chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.

Trong đó, Phòng công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm án trật tự xã hội, thường gọi là Phòng 2, là một trong những đơn vị có bề dày truyền thống, gắn liền với nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm trên địa bàn tỉnh.

Viện KSND tỉnh Đồng Nai được thành lập năm 1976 theo Sắc luật số 01/SL ngày 15/3/1976 và Nghị định số 09/BTP-NĐ ngày 23/4/1976 của Bộ Tư pháp.

Ngay từ những ngày đầu, trong cơ cấu tổ chức của Viện kiểm sát đã hình thành các bộ phận nghiệp vụ thực hiện công tác kiểm sát hình sự như kiểm sát án hình sự, trị an, an ninh. Đây chính là tiền thân trực tiếp của Phòng 2 ngày nay.

Giai đoạn 1976–1985 là quãng thời gian đầy thử thách khi hoạt động của ngành kiểm sát còn diễn ra trong điều kiện bộn bề khó khăn.

Công tác kiểm sát hình sự khi ấy chưa tổ chức thành một phòng độc lập, nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, nền móng đầu tiên của một đơn vị chuyên sâu về án trật tự xã hội đã được đặt xuống.

Nhiệm vụ trọng tâm lúc bấy giờ là đấu tranh trấn áp tội phạm, bảo vệ chính quyền cách mạng, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

Bước sang giai đoạn 1986–2001, cùng với đường lối đổi mới của Đảng, hệ thống Viện kiểm sát nhân dân có nhiều chuyển biến tích cực về tổ chức và hoạt động.

Bộ máy được kiện toàn, các lĩnh vực kiểm sát hình sự từng bước chuyên môn hóa, tạo điều kiện để Phòng 2 hình thành rõ nét hơn với chức năng chuyên trách trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án hình sự.

Cũng từ đây, dấu ấn của một đơn vị nghiệp vụ chuyên sâu bắt đầu được khẳng định.

Từ năm 2002 đến năm 2025, Phòng 2 bước vào chặng phát triển toàn diện. Thực hiện Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2002 và các chủ trương cải cách tư pháp, đơn vị được xác định là một trong những bộ phận nghiệp vụ trọng tâm của Viện KSND tỉnh Đồng Nai.

Không chỉ nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, Phòng 2 còn tăng cường trách nhiệm công tố trong hoạt động điều tra, chú trọng tranh tụng tại phiên tòa, kiểm sát chặt chẽ các hoạt động tố tụng để bảo đảm truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

Qua từng giai đoạn, từ chỗ là một bộ phận thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện còn phân tán, Phòng 2 đã từng bước trưởng thành thành một đơn vị giữ vị trí nòng cốt trong công tác kiểm sát hình sự của tỉnh.

Hành trình ấy không chỉ được đo bằng thời gian, mà còn bằng uy tín nghề nghiệp, bằng bản lĩnh của người cán bộ kiểm sát và bằng những đóng góp thầm lặng trên mặt trận giữ nghiêm pháp luật.

Tiếp nối truyền thống, đáp ứng yêu cầu mới của cải cách tư pháp

Một dấu mốc mới được xác lập từ ngày 1/7/2025, khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, Phòng 2 Viện KSND tỉnh Đồng Nai sáp nhập với Phòng 2 Viện KSND tỉnh Bình Phước.

Sự kiện này không chỉ làm tăng quy mô địa bàn, khối lượng công việc, mà còn đặt ra yêu cầu rất cao về ổn định tổ chức, thống nhất phương thức quản lý và duy trì chất lượng chuyên môn.

Ngay sau sáp nhập, lãnh đạo Phòng đã nhanh chóng ổn định tổ chức, phân công nhiệm vụ hợp lý, bảo đảm hoạt động chuyên môn không bị gián đoạn.

Trước áp lực mới, nhất là với các vụ án phức tạp, liên quan nhiều địa bàn, đơn vị đã chủ động xây dựng kế hoạch công tác, đổi mới phương thức quản lý, điều hành theo hướng khoa học, hiệu quả.

Đó là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh nhiệm vụ kiểm sát ngày càng nặng nề, đòi hỏi sự chính xác, kịp thời và bản lĩnh nghề nghiệp cao hơn.

Điểm nổi bật của Phòng 2 trong giai đoạn mới là tinh thần bám sát hoạt động điều tra ngay từ đầu. Kiểm sát viên chủ động đề ra yêu cầu điều tra, theo dõi chặt chẽ tiến độ giải quyết vụ án, bảo đảm việc thu thập chứng cứ đầy đủ, đúng quy định, hạn chế oan sai, không để lọt tội phạm.

Quan hệ phối hợp với cơ quan điều tra và tòa án được duy trì chặt chẽ, hiệu quả, tạo nên sự liên thông cần thiết trong giải quyết án hình sự.

Cùng với đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh hơn trước.

Từ quản lý án, số hóa hồ sơ đến họp trực tuyến và trao đổi nghiệp vụ, nhiều phương thức làm việc mới đã được vận dụng, góp phần nâng cao hiệu suất công tác, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn hiện nay.

Đây không chỉ là đổi mới về kỹ thuật, mà còn phản ánh tư duy làm việc hiện đại, thích ứng với yêu cầu xây dựng ngành Kiểm sát chuyên nghiệp, kỷ cương, trách nhiệm.

Hiện Phòng 2 có 23 cán bộ, công chức, trong đó có 16 kiểm sát viên trung cấp, 1 kiểm sát viên sơ cấp, 2 kiểm tra viên và 4 chuyên viên. Ban lãnh đạo gồm 4 đồng chí, đứng đầu là đồng chí Doãn Cao Sơn, Trưởng phòng, cùng các Phó trưởng phòng Nguyễn Hoàng Phong, Nguyễn Như Quang Nhật và Thân Văn Chẻo.

Đây là lực lượng được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phát huy kinh nghiệm và năng lực chuyên môn để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Sau những con số về biên chế là hình ảnh của một tập thể giữ vững bản lĩnh chính trị, không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

Trong công việc thường nhật, đó là sự cẩn trọng với từng hồ sơ, trách nhiệm với từng quyết định tố tụng, và cả sự tỉnh táo, khách quan trước mỗi vụ án cụ thể. Chính những điều tưởng như lặng thầm ấy đã bồi đắp nên bản sắc nghề nghiệp của đơn vị qua nhiều thế hệ.

Dấu ấn của một tập thể bền bỉ, trách nhiệm

Nhìn lại chặng đường đã qua, điều dễ nhận thấy là truyền thống của Phòng 2 không chỉ được hình thành từ thời gian tồn tại, mà còn được bồi đắp bằng những kết quả công tác cụ thể.

Đơn vị đã trực tiếp tham gia giải quyết nhiều vụ án lớn, phức tạp, được dư luận xã hội quan tâm, qua đó góp phần bảo đảm việc xử lý đúng pháp luật, không để xảy ra oan sai nghiêm trọng.

Đây là thước đo rõ nhất cho chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra của một đơn vị nghiệp vụ chủ công.

Song hành với kết quả chuyên môn là những thành tích tập thể đáng ghi nhận. Tài liệu cho biết, Phòng 2 của Viện KSND tỉnh Bình Phước qua nhiều năm đã được Viện KSND tối cao tặng cờ thi đua dẫn đầu khối và nhiều lần được công nhận là “Tập thể lao động xuất sắc”.

Với Phòng 2 của Viện KSND tỉnh Đồng Nai, đơn vị cũng được công nhận là “Tập thể lao động xuất sắc” trong các năm 2019 và 2020.

Những phần thưởng ấy là sự ghi nhận xứng đáng, nhưng có lẽ giá trị lớn hơn nằm ở chỗ truyền thống ấy đang tiếp tục được nối dài trong bối cảnh mới.

Sau sáp nhập, với địa bàn rộng hơn, yêu cầu nhiệm vụ cao hơn, áp lực công việc lớn hơn, tập thể Phòng 2 vẫn giữ được sự ổn định, đoàn kết và hiệu quả.

Điều đó cho thấy sức bền nội tại của một đơn vị đã được rèn giũa qua nhiều giai đoạn lịch sử.

Từ nền móng ban đầu của những bộ phận kiểm sát hình sự còn đơn sơ, đến hôm nay là một tập thể được tổ chức bài bản, chuyên sâu và hiện đại hơn, Phòng 2 đã đi một hành trình dài.

Hành trình ấy ghi dấu sự tận tụy của nhiều thế hệ cán bộ, kiểm sát viên; ghi dấu những đổi mới trong tư duy tổ chức công việc; và hơn hết, ghi dấu trách nhiệm gìn giữ sự nghiêm minh của pháp luật trên lĩnh vực án trật tự xã hội.

Giữa yêu cầu ngày càng cao của công cuộc cải cách tư pháp, truyền thống của Phòng 2 vì thế không chỉ là niềm tự hào để nhắc nhớ, mà còn là điểm tựa để tiếp tục đi tới.

Giữ lửa nghề, giữ vững bản lĩnh công tố, giữ sự chuẩn mực trong từng hoạt động kiểm sát, đó cũng chính là cách đơn vị viết tiếp chặng đường của mình bằng những kết quả cụ thể, bền bỉ và thuyết phục.