Giữ gìn "linh hồn di sản", tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế

Sáng ngày 12/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định.

Dẫn nguồn thông tin từ Cổng thông tin Điện tử Quốc hội, trong phiên họp sáng nay Quốc hội họp phiên toàn thể tại Hội trường, thảo luận về việc thành lập thành phố Quảng Ninh; thành phố Bắc Ninh cùng nhiều nội dung quan trọng khác như Chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội; Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Thảo luận tại phiên họp, các đại biểu Quốc hội nhất trí rất cao với Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp. Việc xem xét, quyết định thành lập thành phố Quảng Ninh ngay tại kỳ họp này được đánh giá là thể chế hóa kịp thời Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, các Kết luận của Bộ Chính trị cũng như Quyết định của Ban Chấp hành Trung ương 3 khóa XIV. Quyết sách này đồng thời hoàn toàn phù hợp với các quy hoạch tổng thể, quy hoạch không gian biển quốc gia và quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng.

Tại phiên họp, Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi) cho rằng, đây là thời khắc lịch sử đánh dấu bước chuyển mình mang tính chiến lược nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng, chính thức kiến tạo hai cực tăng trưởng trọng yếu có tính chất dẫn dắt và lan tỏa toàn diện, góp phần cùng Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh lân cận thúc đẩy sự phát triển bứt phá của vùng đồng bằng sông Hồng và dải đất Đông Bắc của Tổ quốc.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa đề nghị chính quyền địa phương phải quyết liệt thực hiện các giải pháp đột phá, trước hết là đột phá về tư duy quản trị, đó là cần chuyển đổi triệt để sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực và hiệu quả; sử dụng các phương thức quản trị dựa trên kết quả, áp dụng bộ công cụ đo lường KPI và OKR đến tận cấp cơ sở để đánh giá thực chất năng lực và hiệu quả làm việc của bộ máy.

Đồng thời, mọi chính sách ban hành phải bảo đảm việc chuyển đổi thủ tục hành chính diễn ra thuận tiện, tuyệt đối không làm xáo trộn đời sống sinh hoạt của nhân dân cũng như hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.

Ngoài ra, đại biểu cho rằng cần ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ số vào Trung tâm vận hành thông minh (IOC) từ cấp thành phố đến tận cấp xã, phường. Chuyển đổi số phải được xem là công cụ hữu hiệu để công khai, minh bạch và tự động hóa các dịch vụ công, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng, chất lượng.

Theo đại biểu Hoàng Văn Nghĩa, đô thị hóa tuyệt đối không được phép làm phai nhạt linh hồn di sản và không gian văn hóa đặc sắc. Với Quảng Ninh, nguyên tắc xuyên suốt là "tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế".

Thành phố phải bảo tồn nghiêm ngặt Vịnh Hạ Long và giữ gìn trọn vẹn vùng đất thiêng Yên Tử – cái nôi của Phật giáo Trúc Lâm. Bối cảnh mới đòi hỏi phải điều chỉnh quy hoạch đô thị để phát triển hài hòa giữa "làng và phố", giữa truyền thống và hiện đại, giữa đô thị và nông thôn, tránh tình trạng đô thị hóa tự phát.

Quy hoạch phải đi trước một bước, tập trung nâng cấp hạ tầng đồng bộ cho các xã còn lại theo lộ trình sát với thực tiễn để nâng cấp lên phường, đồng thời giải quyết triệt để các bài toán đô thị như ô nhiễm môi trường, rác thải và xử lý nước thải.

Cũng tại cuộc họp nhiều Đại biểu nêu ý kiến thảo luận, trong đó, Đại biểu Trần Thị Hồng Thanh (Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình)  tán thành cao đối với chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh khi đề án đã bảo đảm đầy đủ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Đại biểu phân tích, Quảng Ninh là địa phương hội tụ những lợi thế hoàn toàn biệt lập như: đây là tỉnh duy nhất trên cả nước sở hữu cả đường biên giới trên bộ và trên biển tiếp giáp với Trung Quốc, sở hữu hệ thống cửa khẩu quốc tế Móng Cái sầm uất.

Quảng Ninh có bờ biển dài với hơn 2.770 hòn đảo lớn nhỏ; trong đó, vịnh Hạ Long đã 3 lần được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới và được tổ chức New7Wonders bình chọn là 1 trong 7 kỳ quan thiên nhiên thế giới.

Nhờ hạ tầng chiến lược tương đối đồng bộ, hiện đại, Quảng Ninh đã cùng với Hà Nội và Hải Phòng tạo thành tam giác động lực phía Bắc, được định vị là cực tăng trưởng chiến lược của cả miền Bắc, đóng vai trò cửa ngõ giao thương, trung tâm kinh tế biển hiện đại tầm cỡ quốc tế, đồng thời là tuyến đầu vững chắc về quốc phòng, an ninh vùng Đông Bắc của Tổ quốc.

Về khía cạnh kinh tế, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh nêu rõ, Quảng Ninh là địa phương có quy mô kinh tế nằm trong nhóm top đầu cả nước. Tốc độ tăng trưởng năm 2025 của tỉnh đứng thứ nhất toàn quốc với mức đạt 11,89%.

Thu ngân sách của tỉnh đứng thứ 6 cả nước, đóng góp rất lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội chung. Toàn bộ các điều kiện này đã hình thành nên một nền tảng kinh tế, hạ tầng kỹ thuật và mạng lưới đô thị đủ lớn để chuyển dịch sang mô hình quản trị của thành phố trực thuộc Trung ương.

Cùng đưa ra quan điểm về việc thành lập TP Quảng Ninh, đại biểu Nguyễn Thị Thu Nguyệt (Đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk) nhấn mạnh, việc thành lập thành phố Quảng Ninh không chỉ thuần túy xuất phát từ yêu cầu tổ chức hành chính mà được đặt trên nền tảng các điều kiện, tiêu chuẩn đã được pháp luật quy định nghiêm ngặt.

Đề án thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã hiện nay đã đáp ứng trọn vẹn 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn theo quy định.

Địa phương có vị trí đặc biệt về kinh tế, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; có không gian phát triển liên kết đô thị, biển đảo, biên giới, di sản; đồng thời sở hữu năng lực hạ tầng và khả năng huy động nguồn lực mạnh mẽ để đáp ứng yêu cầu phát triển ở một tầm cao mới.