Gian nan cuộc chiến chống buôn lậu tại Quảng Ninh

5 tháng đầu năm, tình hình buôn lậu hàng hóa qua biên giới vẫn có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng còn gặp khó khăn, vướng mắc trong việc ngăn chặn tội phạm này.

Vẫn là điểm nóng về mua bán, vận chuyển ma túy

Theo thông tin từ Cục Hải quan Quảng Ninh cho biết, hàng hóa nhập lậu trên tuyến đường bộ chủ yếu là hàng thủy sản, gia cầm, sản phẩm gia cầm và các mặt hàng điện, điện tử và hàng may mặc. Trên tuyến biển, hàng nhập lậu chủ yếu là gạch men, pháo nổ, gia cầm, thủy hải sản, thuốc lá điếu và hàng xuất lậu chủ yếu là than, quặng các loại. Thống kê 5 tháng đầu năm cho thấy, các lực lượng chức năng tỉnh đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.165 vụ buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả với gần 1.200 đối tượng, trị giá tang vật vi phạm 27,29 tỷ đồng, trong đó khởi tố 33 vụ với 42 đối tượng. Xử lý vi phạm hành chính 2.116 vụ với tổng giá trị là 25,07 tỷ đồng.

Đáng báo động là tình hình mua bán, vận chuyển trái phép ma túy qua biên giới tiếp tục diễn biến phức tạp, các đối tượng vận chuyển hết sức manh động, liều lĩnh. Chủ yếu là ma túy tổng hợp, tuyến đường vận chuyển từ Móng Cái đi Hải Phòng chiếm khoảng 70% ma túy từ Quảng Ninh vận chuyển đi các tỉnh trong cả nước. Trong đó, ma túy tổng hợp từ Trung Quốc qua địa bàn tỉnh Quảng Ninh chiếm khoảng 25% lượng ma túy tổng hợp từ Trung Quốc vào Việt Nam.

Trong 5 tháng đầu năm, toàn tỉnh đã bắt giữ, xử lý 206 vụ với 372 đối tượng phạm tội về ma túy, thu giữ gần 90 kg ma túy. Riêng lực lượng Hải quan đã phát hiện, bắt giữ 15 vụ với 17 đối tượng, thu giữ 12,607 kg ma túy tổng hợp. So với cùng kỳ 2015 tăng 250% về số vụ bắt giữ, tăng 28,3% về số đối tượng bắt giữ và giảm 70,4% về lượng ma túy bắt giữ. Những con số trên cho thấy, Quảng Ninh vẫn là địa bàn phức tạp về hoạt động tội phạm ma túy, đặc biệt là ma túy tổng hợp.

Công tác chống buôn lậu đang gặp không ít khó khăn, vướng mắc

Ban chỉ đạo 389 tỉnh Quảng Ninh cho biết, nguyên nhân cơ bản là do cơ chế chính sách vẫn còn bất cập, đời sống cư dân biên giới còn gặp nhiều khó khăn, các đối tượng lợi dụng cư dân biên giới để buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa. Bên cạnh đó, tuyến biên giới tiếp giáp Trung Quốc dài, địa hình phức tạp, đường biên giới chủ yếu đi trên sông, suối, khi phát hiện các đối tượng dẽ dàng tẩu tán tang vật. Gần đây, xuất hiện xuồng cao tốc có công suất lớn, điều khiển từ xa, chạy bằng hệ thống màn hình định vị vệ tinh, nên việc tổ chức bắt giữ rất khó khăn.

Ngoài ra, theo lãnh đạo Cục Hải quan Quảng Ninh cho biết, công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng Trung ương và địa phương chưa được thường xuyên, một số vụ việc chưa được kịp thời. Quan điểm xử lý của các cơ quan chức năng đối với những vụ việc có tính chất phức tạp mất nhiều thời gian, thậm chí chưa thống nhất. Phạm vi áp dụng danh mục hàng cấm, hàng kinh doanh có điều kiện còn có văn bản hướng dẫn khác nhau, đơn cử như áp dụng đối với các hành vi tàng trữ, vận chuyển, buôn bán thuốc lá ngoại nhập lậu và pháo nổ.

Cũng theo vị lãnh đạo này, đã có sự xung đột pháp luật giữa Luật đầu tư năm 2014 với Luật thương mại năm 2005 và các văn bản hướng dẫn Luật thương mại quy định về danh mục hàng hóa cấm kinh doanh, hàng kinh doanh có điều kiện. Luật đầu tư tuy đã có hiệu lực từ 01/7/2015 nhưng đến nay chưa có văn bản hướng dẫn thi hành, dẫn đến nhiều cách hiểu và vận dụng không thống nhất. Hiện tại có một số đơn vị Tòa án cấp huyện trên địa bàn tỉnh đã tạm dừng không xét xử các vụ tàng trữ, vận chuyển buôn bán hàng cấm là thuốc lá ngoại nhập lậu và pháo nổ do có văn bản chỉ đạo của TAND tối cao.