Giảm thời gian thông quan hàng hóa không chỉ có vai trò của Hải quan

Tại hội thảo, cộng đồng doanh nghiệp đã ghi nhận nỗ lực cải cách của cơ quan hải quan nhằm giảm thời gian thông quan nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều ý kiến bức xúc liên quan đến hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa nhập khẩu. Lãnh đạo Bộ Tài chính và Tổng cục Hải quan (TCHQ) đã ghi nhận những vướng mắc của doanh nghiệp và đồng tình rằng cần phải cải cách mạnh mẽ hơn nữa trong công tác kiểm tra chuyên ngành.

78% thời gian xử lý thuộc về các bộ, ngành

TCHQ cho biết, thực tế không chỉ có doanh nghiệp mà ngay cả cơ quan hải quan (HQ) cũng gặp khó khăn vì thủ tục kiểm tra chuyên ngành không phải do HQ quy định và hiện nay văn bản liên quan đến kiểm tra chuyên ngành là rất nhiều. Tính đến tháng 8/2015, cơ quan HQ đang thực hiện tổng số 265 văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực quản lý chuyên ngành gồm: 20 luật; 54 nghị định; 191 thông tư, quyết định của các bộ, ngành.

Theo quy định, doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa thuộc diện kiểm tra chuyên ngành phải trải qua 3 khâu chính (tham khảo sơ đồ tổng quát các bước thực hiện thông quan với hàng hóa phải kiểm tra chuyên ngành), gồm: Đăng ký tờ khai HQ (thuộc trách nhiệm của cơ quan HQ); thực hiện kiểm tra chuyên ngành (thuộc trách nhiệm cơ quan quản lý chuyên ngành); thông quan hàng hóa khi có kết quả kiểm tra chuyên ngành (thuộc trách nhiệm của cơ quan HQ).

Trong tổng số thời gian tác nghiệp để thông quan hàng hóa, 78% thời gian xử lý thuộc về các bộ, ngành. Còn những khâu thuộc trách nhiệm của HQ, thời gian xử lý chỉ chiếm 28% và đều đã được điện tử hóa. Cụ thể, khai HQ bằng phương thức điện tử: chỉ 1 tờ khai duy nhất thay vì nhiều loại giấy tờ như trước kia. Thông quan hàng hóa: chỉ từ 1-3 giây với hàng luồng xanh không thuế qua Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS. Nộp thuế điện tử: chỉ còn khoảng 5-7 phút.

Hiện TCHQ đã ký kết phối hợp thu nộp ngân sách với 25 ngân hàng thương mại, sắp tới tiếp tục ký với 6 đơn vị mới. Áp dụng mã vạch trong quy trình giám sát HQ: Thời gian giải quyết chỉ còn 1 phút/tờ khai, giảm thiểu tình trạng ách tắc hàng hóa tại cổng cảng.

Sẽ tiếp tục giảm thời gian chờ đợi và chi phí

Đồng thời với vai trò cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về Cơ chế một cửa quốc gia (NSW) và Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), TCHQ đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành triển khai chính thức NSW và hiện đã kết nối với ASW.

Đến nay đã có 9 bộ tham gia NSW, thực hiện 21 thủ tục hành chính trên Cổng thông tin một cửa quốc gia (trừ Bộ Tài chính) trong đó có 18 thủ tục liên quan đến kiểm tra chuyên ngành. Bộ Tài chính cũng được Chính phủ giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành xây dựng đề án “Giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa xuất nhập khẩu”.

Đề án nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho xuất nhập khẩu hàng hóa tại cửa khẩu của DN theo hướng thủ tục đơn giản, nhanh chóng, thuận tiện; rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa. Khi đi vào triển khai trên thực tế, đề án sẽ giúp DN giảm thời gian chờ đợi và chi phí liên quan đến hoạt động kiểm tra chuyên ngành, góp phần bảo hộ sản xuất trong nước, nâng cao năng lực cạnh tranh của DN.